NET
02
TÜRK Dili VE
EDEBİYATI
YETER
şiiR
Divan Edebiyatı Akımları
Hikemi Tarz
I BİLSEN YETER
Divan Edebiyatı Akımları
Türki-i Basit
) Arapça ve Farsça kelimeler yerine Türkçe sözcüklerin
kullanılmaya çalışıldığı edebi akımdır.
15 ve 16.yüzyıIda mahallileşme akımına zemin hazırlamıştır.
Necati, Aydınlı Visali, Tatavlall Mahremi, Edirneli Nazmi bu
akımın temsilcileridir,
Mahallileşme
Yerli unsurların dâhil edilmesinin sağlandığı edebî akımdın
İstanbul Türkçesi ve İstanbul'un somut yaşamı şiire
yansımıştır.
Baki, Nedim, Enderunlu Vasıf ve Şeyhülislam Yahya bu
akımın temsilcileridir,
K
KILAVUZ SORU
(I) Mahallileşme (Yerlileşme); divan şiirinde, yerli ve
günlük hayata dair unsurlara yer verme anlayışıdır.
(II) Şeyhülislam Yahya, Bakî gibi şairler tarafından
kullanılan İstanbul Türkçesi, 18,yüzYlIa gelindiğinde
Nedim'in şiirlerinde doğal bir söyleyiş hâlini alır.
(III) Bu yüzyılda koşma ve türkülerin etkisiyle ortaya
çıkan şarkı, Nedim ile yaygınlaşır. (IV) Nedim'in hece
Ölçüşü İle yazdığı ve divanına koyduğu İki de koşması
vardır. (V) Nedim, şarkılarında her şeyi ile İstanbul'un
günlük hayatını anlatır; Arapça, Farsça sözcüklere
Türkçe karşılıklar bulur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
bilgi yanlışı yapılmıştır?
Düşünce Ön plandadır, nasihatler vererek İnşanı İyiye ve
güzele yönlendirme amaçlanmıştır.
Nâbî ve Koca Ragıp Paşa bu akımın temsilcileridir.
Sebkİhİndİ
K
Temelinde Hindistan'a giden İranlı şairler yer alır.
17. yüzyıldan itibaren divan edebiyatını etkilemiştir.
Şiirde anlam ve hayal gücü ön plana çıkmıştır,
Süs ve sanat anlayışıyla hayal gücü birleşince anlaşılması
zor bir dil ortaya çıkmıştır,
Nefi, Neşatî, Naifi, Fehim-i Kadim ve Şeyh Galip bu akmn
önemli temsilcileridir.
KILAVUZ SORU
Şiirde orijinal anlamlar bulma anlayışıyla birlikte, hayal
ve heyecan unsurlarına da geniş yer verilmiştir. Şairler,
eşya ve olaylara farklı yönlerden bakmaya çalışırken
mübalağa sanatıyla birlikte tezat ve teşhis sanatlarını da
kullanmışlardır. Yeni mazmunlar bulmak ve şimdiye
kadar söylenmemiş anlamlar keşfetmek, şairlerin başlıca
uğraşı alanı olmuştur. Şairler klasik şiirin hayal ve
manalarını farklı bir anlayış ve üslûpla yeniden
yorumlamışlardır. Dikkatlerini yeni mazmun bulmaya
yoğunlaştıran şairler, şiir diline yabancı pek çok maddî
ve manevî unsur etrafında hayaller kurmuşlardır.
Bu parçada divan edebiyatl akımlarından hangisine
B) II
M AROMAT MODELİ
C) III
D) IV
E
2
7
gönderme yapılmaktadır?
A) Sebkihir,di
C) Mahallileşme
B) Hikemî Tarz
D) Türkî-i Basit
Aşağıdakilerin hangisi mahallileşme akımına örnek
gösterilemez?
A) Bencileyin günin geçürür âh u vâh ile
Şencileyin vefâşuzı her kim sever geçer
B) Yetmez mi sana bister ü bâlîn kucağım
Serd oldu havâ çıkma koyundan kuzucağım
C) Sana kimisi cânım kimi cânânım deyü söyler
Nesin sen doğru söyle can mısın cânan mısın kâfir
D) Başı açık yalın ayak abdâlun olmuşdur güneş
Bir yirde ârâm eylemez şevkünle dünyâyı gezer
E) Sâkiyâ peymâne sun kim tevbe vü peymânumı
Sûfiler dülbendi gibi târ-mâr itsem gerek
BENZER MANTIKTA
2018 AYT'de suuldu.
GjKılnn,z-E Model E
E) Tasawuf
M AROMATMODEU
(I) Hikemi şiir akımının edebiyatımızdaki öncüsü ve en
güçlü temsilcisi Nâb?dir, bu nedenle "Hakimane Şiir"
akımı "NâbÎ Ekolü" olarak da bilinir. (II) Bu şiirlerde
inşanı, Olayları, dünyayı değerlendiren çeşitli konuları
İşlenir. (III) Bu şiirler Özelliğini daha çok yol gösterici,
düzeltici, eğitici konulara yer vermesinden alır.
(IV) Mesaj verme, telkinde bulunma amacı gözetildiği
için şairlerce anlatımın kısa ve özlü olmasına özen
gösterilir. (V) Tasawufun soyut ve simgesel anlatımının
yanında atasözlerine, deyimlere, halk söyleyişlerine
hikemi şiir dilinde sık rastlanır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
bilgi yanlışl yapılmıştır?
C) III
BENZER MANTIKTA
2018 AYT'de soruldu,
Model-E