NET
07
TÜRK Dili VE
EDEBİYATI
şiiR
YETER
İlahi: Mutasawıf şairler tarafından Allah'ı övmek ve Allah'a
yalvarmak amacıyla yazılan, kendisine ait bir Özel ezgiyle
söylenen dinî konulu şiirlerdir.
Türk edebiyatında bu nazım şeklinin ilk örneklerini Ahmet
Yesevi vermiştir,
En güzel ömeklerini Anadolu'da 13.yüzyıIda yaşamş olan
Yunuş Emre vermiştir,
Özel bir ezgiyle okunur. İlahiler, çoğunlukla hece Ölçüsüyle
ve özellikle hece ölçüsünün 7, 8 ve 1 1 'li kalıbıyla
söylenmişlerdir. Aruz ölçüsüyle söylenen ilahiler de vardır.
Bu şiirlerin nazım birimi Ğe dörtlüktür. (Genellikle 3-7 dörtlük)
Yeşeviler "hikmet", Bektaşiler "nefes", Mevleviler "ayin"
ismini kullanmışlardır.
Kafiye şeması: aaab, cccb, dddb veya abab, cccb, dddb
Bu türle özdeşleşen sanatçı Yunuş Emre'dir.
K
KILAVUZ SORU
Ya'kub gibi ağlayalım
Eyyub gibi İnleyelim
Her dem ciğer dağlayalım
Gel yanalım şenin İle
Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi şğyJgngmgg2
A) Nazım birimi dörtlüktür.
B) Redife yer verilmiştir.
C) Dinî-taşawufi içerikle yazılmıştır.
D) İlahi şiir türünü Örnekler.
E) Zengin kafiyeye yer verilmiştir.
M
AROMAT MODELİ
Hiç sana kulluk etmedim
Râh-l rızâna gitmedim
Hem buyruğun tutmadım
Cürmüm ile geldim sana
Birer eksikli kuldur
ihsanın ile doldur
Senin rahmetin boldur
Kerem eyle yâ Mevlâ
2
21
I BİLSEN YETER
Nefes: Bektaşi tarikatlarında vahdeti vücud, tarikat ilkeleri ve
Allah'a Olan aşk olmak üzere tasavvufi konularda şaz
eşliğinde söylenen şiirlerdir.
Kaygusuz Abdal ve Pir Sultan Abdal, bu şiir türünün en
güzel örneklerini vermiştir.
İlahiye benzer özellikler gösterir,
Şekil olarak koşrnalara benzeyen nefeslen genellikle 3-7
dörtlük arasındadır.
Deme: Alevi-Bektaşi tarikatlannda genellikle 8'Ii hece
ölçüsüyle saz eşliğinde soylenen ilahilerdir,
Pir Sultan Abdal'ın demeleri meşhurdur.
K
KILAVUZ SORU
(I) Beyit nazım birimi İle oluşturulmuştur. (II) Hece
ölçüsünün 8'li ve 1 1 'li kalıbıyla söylenmiş olup az da olsa
aruz ölçüsü ile yazılmış nefeslere de rastlanılır. (III) Sade
bir Türkçe ile söylenmiştir. (IV) Nefes söyleyen şairlerde
genellikle kalenderane ve alaycı bir üslup hâkimdir.
(V) Biçim açışından koşma; şekil ve muhteva açışından
da ilahi türüne benzer.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
nefes İle İlgili bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
C) III
M AROMATMODELi
Eşrefoğlu al haberi
Bahçe biziz bağ bizdedir
Biz de Mevla'nın kuluyuz
Yetmiş iki dil bizdedir
Biz erenler gerçeğiyiz
Has bahçenin çiçeğiyiz
Hacı Bektaş köçeğiyiz
Edep erkân yol bizdedir
Bu dörtlükler aşağıdaki nazım türlerinin hangisinden
Bu iki dörtlük ile ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) I. dörtlükte doğrudan yaratıcıya seslenmektedir.
B) II. dörtlük, duygusal yoğunluklu yalvarma vardır.
C) Her İki dörtlük dinî İçeriklidir.
D) Her iki dörtlük ilahi türünde yazılmıştır.
E) l, de redif, II, de tam katiye vardır,
BENZER MANTIKTA
2020 AYT, 2023 AYT'de
GjKılnn,z-E Model E
alınmıştır?
A) ilahi
B) Nefes
D) Devriye
C) Şathiye
E) Nutuk
BENZER MANTIKTA
2020 AYI, 2023 AYT'de soruldu.
@Kılımız-A Model-B
