NET
05
TÜRK Dili VE
EDEBİYATI
şiiR
YETER
Anonim Halk Edebiyatı
Halkın yaşamını yansıtan anonim halk edebiyatı, sözlü bir
gelenek İçinde oluşturulan ve zamanla kimin tarafından
oluşturulduğu unutularak halkın ortak malı hâline gelen
ürünlerden oluşmaktadır,
Halk arasında yaşamına devam ettiğinden son derece sade
ve anlaşılır bir dili vardır,
Şiirlerde nazım birimi olarak dörtlükler tercih edilmiştir,
Şiirlerde hece ölçüsü kullanılmıştır.
Bu gelenekteki şiirler saz eşliğinde okunmuştur.
Bu geleneğin ürünlerini şiir ve şiir dışındaki ürünler olarak
ikiye ayrılabilir,
Mani, ninni, türkü ve ağıt şiir; destan, halk hikâyesi,
geleneksel tiyatro, Dede Korkut Hikâyeleri ve masal ise şiir
dışındaki ürünler olarak ele alınabilir.
KILAVUZ SORU
Her eseri ortaya koyan bir sanatkâr vardır fakat bu
eserlerin zamanla İlk söyleyeni unutulmuştur.
. Nazım şekilleri; koşma, semai, varsağı, ninni,
tekerleme, bilmece, destan, ağıttır.
III.
Şiirlerde genelde nazım birimi olarak dörtlükler
kullanılmıştır.
IV.
Eserlerde genelde ölüm, aşk, hasret, yiğitlik gibi
konular İşlenmiştir,
Bu numaralanmış cümlelerde verilen bilgilerden
hangisi anonim halk edebiyatının Özeliklerinden biri
I BİLSEN YETER
Mani: Genellikle tek dörtlük hâlinde söylenir ve kendine özel
zaaxa" şeklinde katiye şeması bulunur, Mânide İlk İki dize
konuyla ilgisi olmayan doldurma dizelerdir.
Düz (Tam) Mâni: Bu nazım şeklinde akla gelen ilk çeşit
düz manidir, Dört dizeden oluşur ve kafiye şeması klasik
olarak "aaxa" şeklindedir.
Keşik (Cinasll) Mâni: Yaygın olarak dört mısradan
oluşan, ilk dizesi yedi heceden daha az ve cinaslı
kafiyelerin kullanıldığı manilerdir,
Yedekli (Artık) Mâni: Dort veya beşten fazla dizeyle
kurulan mânilerdir.
Bebeklerin uyuması için söylenen ezgili şiirlerdir.
Genellikle dörtlüklerden oluşmakta ve hece ölçüsüyle
söylenmektedir.
K
KILAVUZ SORU
Mânilerde halkın düşüncesinden, duygusundan,
yaşamından ve kültüründen derin izler
görülmektedir,
Anonim halk edebiyatına ait şiirler, sadece "aaab
cccb dddb" ya da "aaabb cccbb dddbb" şeklinde
kafiyelenirler.
III.
Anonim halk edebiyatına ait şiirler, şekillerine ve h"'
Özelliklerine göre çeşitli işimler alır.
Bu numaralanmış cümlelerde verilen bilgilerden
hangisinde yanlışlık yapılmıştır?
ğPğjJğğ!?
A) Yalnızl
D) II ve III
B) yaınız II
C)ıveıı
E) III ve IV
E
2
15
A) Yalnız I
D)lveıı
M AROMATMODEU
Yar dağıdır
Sinemde yar dağıdır
Başımda gam yuvası
Dağıtsa yar dağıdır
Kurbanam 0 zülfüne
Gün vurur yel dağıdır
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) ive III
(I) Anonim halk şiiri örnekleri, geniş halk kitlelerince
kullanılan ve aktarılan şiirlerdir. (II) Halkın duygu ve
düşüncelerini anlatan bu şiirler, zamanla halkın ortak
mail hâline gelmiştir. (III) Şiirlerin mahlası yoktur yani
toplumun her kesiminin katkısıyla oluşmuştur. (IV) Bu
yüzden halk şiirinin kim tarafından söylendiği değil, şiirin
kendisi daha fazla Önemsemiştir. (V) Bu edebiyat
geleneğinin şiirleri nazım, neşir veya nazım-neşir karışık
bir şekilde oluşturulmuştur.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
bilgi yanlışı vardır?
C) III
2018 2019 AYI, 2021 AH, 2022 AYT'de
BENZER MANTIKTA
soruldu.
Bu dizeler İle İlgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
A) Anonim halk edebiyatı üründür.
B) Abartma sanatına yer verilmiştir,
C) Artık mâni biçimini ömekler
D) Cinaslı kafiye tercih edilmiştir.
E) Türkü biçiminde uyaklanmştır,
BENZER MANTIKTA
2018 AYI, 2019 AU 2021 AYI, 2022
soıuldu.
Model-E