16.
17.
Namık Kemal İle başlayan sanatkârâne üslup Halit Ziya
ile Servetifünun Dönemi'nde zirveye çıkar. Recaizade
Mahmut Ekrem'in temsil ettiği halkçı roman çığırını
takip eden Hüseyin Rahmi Gürpınar ise Servetifünun
Dönemi'nin bağımsız sanatçısıdır.
Yukarıdaki parçada görülen bilgi yanlışı numaralan-
mış yerlerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
C) III
D) ıv
Romancılığımızın Avrupa romancılığı seviyesine ulaştığı
Servetitünun Dönemi'nde ilk teknik romanımız olan Mai
ve Siyah yazılır. İlk psikolojik roman olan Eylül, büyük ilgi
görür. Salon Köşelerinde adil roman İse şık salonlarda,
balolarda, yalılarda, konaklarda yaşayan sosyete kesimin
yaşamına ayna tutar. Bütün bu romanlar zengin, hazır yi-
yici, sosyete kesimin yaşamım yansıtır. Bu romanlarda
halk yoktur. Halkı anlatmak ancak halkçı çizgiyi sürdüren
bağımsız sanatçılarla mümkün olur. Mutallaka, Gulya-
bani, Nimetşinas bunlar arasındadır.
Bu parçada aşağıdaki sanatçılardan hangisinin ese—
rine değinilmemiştir?
A) Safveti Ziya
B) Ahmet Raşim
C) Hüseyin Rahmi Gürpınar
D) Halit Ziya Uşaklıgil
E) Mehmet Rauf
ÖĞREN
Tezat (roman), Sermet (roman) , Her Güzelliğine Âşık
(hikâye - gezi), Hüzün ve Tebessüm (mensur şiir -
hikâye) adlı eserlerin Leyla (Fransızca) adlı oyunun
sahibi Olan izzet Melih Devrim, bir Fecriati sanatçısı-
İnhizam, Siyah Gözler ve Kadın Ruhu romanlarının;
Timsal-i Aşk, Ukde hikâyelerinin yazarı olan Cemil
Süleyman Fecriati sanatçısıdır; romantik duyarlıkla
halk tiplerini işlemiş, Halit Ziya'dan etkilenmiştir.
ONEMLi
Kırık Hayatlar romanının başkişisi Doktor Ömer Behiç'tir;
evli olmasına rağmen şımarık sosyete kızı Neyyir'le aşk
yaşayan Ömer Behiç'in yaşadığı bunalımlar, bu roman-
da başarıyla anlatılır. Vedide Ömer Behiç'in eşidir ve
fedakâr bir annedir, Bedir Servet, Ömer Behiç'in arkada-
şldır ve çapkındır. Nebile, Bekir'in sevgilisidir ve sosyete
kızı Neyyir'in ablasıdır. Leyla, Ömer Behiç'in hastalıktan
ölen küçük kızıdır,
MUTLAKA ÖĞREN
Teknik yönü güçlü İlk romanlarımızdan olan Mai ve si-
yah, başkahramanı Ahmet Cemil'in yaşadığı düş — ger-
çek çatışması ana motifiyle döneminin edebiyatçı neslini
ve matbuat hayatını da anlatır. Mai (mavi) düşleri, siyah
ise acı gerçekleri sembolize eder. Kahramanı romantik
olan bu eser, realizmin güçlü ömeğidir. Gazetede başya-
zar olan Ali Şekip, Hüseyin Nazmi, Lamia, Vehbi Efendi,
gazeteci Raci ve Ahmet Cemil'in kız kardeşi İkbal göze
çarpan kişilerdir.
b/ MUTLAKA ÖĞREN
Türk edebiyatının teknik yönden en güçlü romanlarından
olan Aşk—ı Memnu, aile içi yasak aşkı ve Boğaziçi'nin
sosyete yaşamını yansıtır, Realist ve natüralist bir ro-
mandır. Adnan Bey, Bihter, Behlül, Nihal, Beşir, Firdevs
Hanım gibi canlı tipler vardır.
ÖĞREN
Bütüncül geriye dönüş, kahraman olan anlatıcının diya-
loglar yoluyla kahraman olmayan anlatıcının ise tanrısal
bakış açısıyla geçmişi bir bütün hâlinde aktarımı şeklinde
gerçekleşir, Mai ve Siyah'ta, Olay Tepebaşı'nda bir ga-
zinoda Ahmet Cemil'in arkadaşlarıyla edebi tartışmalar
yapması şeklinde ilerlerken "figür olmayan anlatıcı" dev-
reye girer ve Ahmet Cemil'in geçmişini ve ailesini bütün-
sel olarak Olay zincirinin içine yerleştirir.
o
283
