Modern Biyoteknolojide bitki, hayvan ve mikroorganizmaların yapıları bilim-
sel metot ve teknikler ile kültür ortamında değiştirilip geliştirilerek yeni ürünler
elde edilir.
Model Organizma, deneylerin yürütülmesi sırasında hem araç hem de dene-
yin bir parçası olarak kullanılan, bilim dünyası tarafınca kabul görmüş orga-
nizmalardır. Maya mantarı, sirke sineği, fare, zebra balığı model organizma
olarak kullanılan bazı canlılardır.
Model organizma seçiminde aşağıdaki özellikler dikkate alınır:
1. Canlı genomu ile benzerliği fazla olmalı
2.
Embriyonik gelişimine müdahale durumu kolay olmalı
3.
Ekonomik yönden ucuz ve kolay bulunur olmalı
Genom büyüklüğü kısa olmalı ve genetik uygulamalar için uygun olmalı
4.
Genom haritası çıkarılmış olmalı
5.
6.
Laboratuvar ortamında yetiştirilebilmeli ve döller arası zaman kısa olmalı
Etik kurallar çerçevesinde faydalanılmalı
7.
8. Gelişimi kolay incelenilmeli
9. Kısa yaşam döngüsüne sahip olmalı
10. Deneysel uygulamalar için elverişli olma
Bir türün bütün genlerine genom
adı verilir. Belirli bir organizmaya ait
hücrelerdeki DNA baz diziliminde tekrar eden anlamsız baz dizilerinin
jel üzerinde oluşturdukları bantlı yapılara DNA parmak izi denir. Tekrar
eden anlamsız baz dizileri PCR (Polimeraz zincir reaksiyonu) elektrofo-
rez adı verilen bir yöntemle farklı uzunluktaki DNA parçaları birbirinden
ayrılır.
Kök hücreler; farklılaşmamış, yenilenme gücü yüksek olan, vücut içinde ve
uygun koşullar sağlanırsa laboratuvar ortamında sürekli bölünebilen ve birçok
hücre tipine dönüşebilen hücrelerdir. Kök hücrelerin embriyo, göbek kordonu
ve yetişkin kök hücreleri olmak üzere birçok çeşidi vardır. Sinir hücresi, kan
hücresi, karaciğer hücresi ve kas hücresi kök hücre teknolojisi ile üretilen bazı
hücre çeşitleridir.
Kas hücresi
çölELiM
I. Gelişimi kolay incelenmeli
II. Embriyonik gelişimine müdahale kolay olmalı
III. Kısa yaşam döngüsüne sahip olmalı
Model organizma seçiminde yukarıda verilen
Özelliklerden hangilerine dikkat edilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
B) ı veıı
C) ı ve III
E) ı, II ve III
Deri hücresi
Nöron
Karaciğer
hücresi
Bağırsak hücresi
Kemik
hücresi
Kan
hücresi
113
Model organizmalar deneysel çalışmalarda kulla-
nılır. Model organizmaların gelişimi kolay incele-
nebilmeli, embriyonik gelişimine müdahele yapıla-
bilmeli ve kısa yaşam döngüsüne sahip olmalıdır.
Doğru cevap (E) seçeneğidir.
SICAK BÖLGE
Model organizma - Sirke sineği
SIRA SENDE - 10
I. Karaciğer hücresi
II. Sinir hücresi
III. Kas hücresi
Kök hücreler farklılaşarak yukarıda verilen
hücrelerden hangilerini oluşturabilir?
1
Alveol
A) Yalnız I
D) II ve III
B) iveli
C) ive III
E) ı, II ve III