MÖ 6. YÜZYIL - MS. (İLKÇAĞ) FELSEFESİ q
6.
7.
Sokrates, sofistler gibi ahlaki değerlerin göreceli değil ge-
nel geçer olduğunu savunur. Ahlaki doğrular ruhta uyku
halinde bulunmaktadır Bunların ortaya çıkarılması için uğ-
raşılması gerekmektedir. Sokrates insanlara yönelttiği so-
rularla hakikati bulmasına yardımcı olmaktadır Sokrates
"Cesaret nedir?" gibi sorulardan birini yönelterek tartışma-
yı başlatır ve onların görüşlerinden hareketle de başka so-
rular sorarak kendi cevaplarını gözden geçirmelerini sağ-
lar. Tartışma boyunca karşı tarafın fikirlerinin güçsüzlüğü-
nü ortaya çıkarır. Konuşulan konuyla ilgili tanımların orta-
ya çıkarılmasına ve ahlaklı olunmasına imkan verir.
Bu parçadan Sokrates'in bilgi anlayışı hakkında aşağı-
daki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Algıya dayanan bilgi algılayanın durumuna göre değişir.
B) Nesnelerin kesin bilgisi doğrudan kavrayışla elde edilir.
C) Bilginin temelinde duyulardan gelen izlenimler yer
almaktadır
D) Bilgi apriori olarak vardır akıl yürütme ve sorgulamayla
ortaya çıkarılır
E) Duyular yanıltıcı olduğundan varlıklar hakkında kesin
bilgi elde edilemez
Herakleitos'un varlıkta asıl olanın değişme olma. ' düşün
cesi Platon'u kesin bilginin arayışına yöneltmiştir. Dlaton
8.
1.
6-1)
Demokritos'a göre, gerçek dünyanın temel yapı taşlan
atomlardır. Atomlar bölünemez, fiziksel gerçekliklerdir. Bü-
yüklükleri ve biçimleri farklıdır Evrendeki her nesne, boş
uzayda dağılmış olan atomların bir bileşimidir. Ona göre
hareket; atomların başlıca özelliğidir. Bu hareket mekanik
bir zorunlulukla olmaktadır. Rastlantı diye bir şey yoktur.
Evrende her şey belirlenmiştir ve hiçbir erek yoktur. Orta-
ya çıkan her şey mekanik bir nedensellik sonucudur.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Hareketin var olması evrende boşluğun olmasıdır
B) Atomlar dışarıd- '*ir etki olmadan hareket ederler.
C) Atomların h; —keti ,rpma ve itme hareketidir.
D) Evrendeki tül 'oy
niteliğe sahiptir.
değişen varlıkların kesin bilgisi olmayac-
yen bir varlık alanı olmalı düşüncesini iler ,
me-
göre varlık değişen ve aldatıcı olan nesne, dünyası ve
bir de değişmeyen öncesiz ve sonr- olan i, •ealar evre-
ninden oluşmaktadır Ona göre a konu "lan nes-
nelerin bilgisi mutlak değil, gör
plidir. deaların ,gisi ise
kesin ve genel geçer bilgidir. liy
le ulaşılır.
Bu parçaya göre an
11 an.
kilerden hangisi söy enebilı,
diŞünmey-
, için aşağıda-
A) Bilgi anlayışı varlık 'ayışına k yanmaktadır.
B) Kesin bilgi nesneler"
ka anmasıyla elde edilir.
C) Bilgi, tekil varlıkların tümel Navramla ilişkilendirilmesiyle
elde edilir.
D) İnsanın zihninde doğuştan gelen herhangi bir bilgi
yoktur.
E) Kesin bilginin oluşmasında hem duyular hem de akıl
etkilidir.
E) Atoınl,r ilk han
veren doğaüstü bir güçtür.
Aristoteles, varlıkların görünüşlerinin sürekli değiştiğini be-
lirtir_ Değişime uğrayan maddelerin değişim süresince öz-
lerini koruduğunu düşünür "Gerçek varlık nedir?" soru-
suna hocası Platon'un görüşlerini eleştirerek cevap ve-
rir_ Platon, gerçek varlığı fenomenlerden ayrı olarak dü-
şünmüştür. Ona göre gerçek varlık; kendisinin adlandırdı-
ğı idealar dünyasındadır ve fenomenler, onların birer kop-
yasıdır. Aristoteles ise gerçek varlığın ayrı bir dünyada ol-
madığını düşünür ve Platon'un aksine onların maddelerin
özünde olduğunu ileri sürer Aristoteles'e göre varlıkların
değişim içinde olması onların öz ya da tözlerinin değişme-
sini gerektirmez Varlıkların özünün korunarak başka baş-
ka varlıklara dönüştüğünü savunur.
Bu parçaya göre Aristoteles ile Platon'un varlık anlayı-
şı hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Formların nesnelerin özünden bağımsız bir gerçekliği
yoktur.
B) Asıl varlık olan idea, nesnelerden bağımsız olarak
farklı bir evrende yer alır.
C) İdea/form varlığın aslı olup nesnelere biçim kazandır-
maktadır.
D) Evrendeki her varlık form kazanmış maddedir.
E) Varlığın aslı olan form veya idea nesneler evreninden
bağımsızdır.
110
1-3
4-8
