MİLLİ MÜCADELE MUHAREBELER DONEMİ
TARİ
DERS
OT
Türk-Fransız ilişkileri, Türk-İngiliz ilişkilerine benzememektedir. Millî Mücadele boyunca Türkler ile İngilizler ara-
sında silahlı bir çatışma olmadığı halde Fransızlarla Adana, Urfa, Antep ve Maraş bölgesinde 1920 sonlarından
1921 ortalarına kadar çetin bir savaş devam etmiştir. Buna karşılık, Ankara Hükûmeti'ni resmen ilk tanıyan İtilaf
Devleti Fransa olmuş ve 20 Ekim 1921 tarihinde Ankara'da yapılan Türk-Frans1z Antlaşması ile Fransızlara karşı
savaş son bulmuştur.
Paris Barış Konferansı'nda istediklerini elde edemeyen İtalyanlar, Yunanların II. İnönü Savaşı'ndaki yenilgileri
üzerine, Anadolu'da işgal ettikleri yerlerden çekilmeye başladılar. Sakarya Zaferi'nin kazanılmasından sonra ise
Anadolu'yu tamamen boşaltülar.
ö Pierre Loö, asıl adı Louis Marie Julien Viaud (14 Ocak 1850-10 Haziran 1923), Fransız romancı. Türk dostudur.
ö Claude FarrĞre, Fransız yazardır. Türk dostudur. Turgut Özakman'ın "Şu Çılgın Türkler" adlı romanında da adı ge-
çen Claude Farrğre, Türklere olan sevgi ve ilgisiyle, Kurtuluş Savaşı sürecinde Mustafa Kemal Paşa'yı destekledi.
ö Tayyar Rahmiye: Güney cephesinde 9. Tümen'de gönüllü olarak bir müfrezenin komutanlığını yapmıştır.
Osmaniye'de Fransız karargâhına saldırı için görevlendirilen müfreze, 1 Temmuz 1920'de harekete geçer.
ö Kılavuz Hatice: 27 Mayıs 1920 günü, Pozantı'dan çıkmayı başaran Fransızlar, büyük bir bozguna uğramışlardı.
Menil komutasındaki Fransız birliği, Panzın Çukuru'nda 44 Yörük köylüsü tarafından pusuya düşürülerek etkisiz
duruma getirilmişti. Bu başarıda Kılavuz Hatice'nin büyük bir payı vardı.
MİLLÎ MÜCADELE'DE BATI CEPHESİ
Düzenli Ordunun Kurulması
Mondros Ateşkes Anlaşması sonrası yurdun çeşitli bölgeleri İtilaf Devletleri tarafından işgal edildi. Devletin bu
işgallere sessiz kalması karşısında halk kendiliğinden harekete geçerek direniş mücadeleleri başlattı. Kuvay-l
Millîye (Millî Güçler) adı verilen silahlı direniş birlikleri kuruldu.
ö Bu güçler, isyanların bastırılmasında ve özellikle Ege Bölgesi'nde Yunan ilerleyişinin yavaşlatılmasında büyük
yararlılıklar gösterdi. Fakat bu güçlerin, subayların emir ve komutasında hareket eden düzenli ordular karşısında
kesin sonuç elde etmesi mümkün değildi. Bundan başka, Kuvay-l Millîye birlikleri ihtiyaçlarını karşılamak için
bölge halkından zorla silah, yiyecek ve para topluyorlar, keyfi biçimde halka cezalar vererek yargı gücünü dahi
kullanıyorlardı. Bu davranışlar halkın bir kısmının Kuvay-ı Millîye'ye bakışında olumsuzluklar yaratıyor ve İstan-
bul Hükûmeti' nin kötüleme propagandalarına da araç oluyordu.
ö Mustafa Kemal düzensiz halk güçlerinden oluşan bu birliklerin organize edilerek, birlikte hareket etmelerini
sağlamak istiyordu. Bu amaçla Sivas Kongresi'nde, Bafi Anadolu Kuvay-l Millîye Komutanlığı kurularak başına Ali
Fuat Paşa atandı. Alınan bu önlemlerden de istenilen sonuç elde edilemedi.
14 Ekim 192Üde Yunan kuvvetlerine karşı yapılan Gediz saldırısı başarısızlıkla sonuçlandı. Kuvay-ı Seyyare Ko-
mutanı Ethem, bu başarısızlığın sorumluluğunu birlikte savaştığı Ali Fuat Paşa'nın komutasında oluşturulan bir-
liklere yıkmaya çalıştı. Yaşanan bu gelişmeler üzerine BMM'de yapılan müzakereler sonucunda Kuvay-l Millîye
birliklerinin yerine düzenli ordu kurulması kararı alındı.
9 Kasım 192(Yde Batı Cephesi ikiye bölündü. Güney bölümü Refet Bey'in, Batı bölümü ise İsmet Bey'in komu-
taşına verildi.
Mustafa Kemal, "En kısa zamanda düzenli ordu ve büyük süvari gücü oluşturmak gerektiğini" belirtti. Düzenli
ordu birliklerine katılmak istemeyen Ethem ve kardeşleri ile Demirci Mehmet Efe isyan etti. Üzerlerine gönde-
rilen düzenli ordu birlikleri tarafindan isyan basürıldı. Demirci Mehmet Efe teslim oldu. Ethem ve kardeşleri ise
o zamana kadar savaştıkları Yunan ordusuna sığındılar. Böylece düzenli ordu kurulmasının önündeki en büyük
engel ortadan kaldırılmış Oldu.
www.dizgikitap.com
YALÇIN
