MİLLİ MÜCADELE MUHAREBELER DÖNEMİ
ARİ
DERS
OT
Fransızlar da durumun ciddiliğini göz önüne alarak Mustafa Kemal'i ikna etmek amacıyla, Fransız politikacıla-
rından Türk dostu Franklin Bouillon'u 25 Eylül'de İzmir'e gönderdiler. Dört gün sonra, Mustafa Kemal Paşa ile
Franklin-BouiIIon arasında yapılan görüşme sırasında, Mustafa Kemal, "Yunanlıların Doğu Trakya'daki katliam
davranışları önünde kin ve nefret duygularıyla tutuşan askerlerine ağırbaşlılık öneremeyeceğini" belirtti, Frank-
lin-Bouillon Türk dileklerinin tamamıyla yerine getirileceği ve Barış Konferansı oturumlarına başlamadan önce
Türkiye'nin, Meriç'e kadar olan topraklardan Doğu Trakya'yı alacağı yolunda Mustafa Kemal Paşa'ya güvence
verdi. Böylece Franklin Bouillon'un ara buluculuğu, mütareke için gerekli ortamı sağladı,
3 Ekim 1921'de Mudanya Ateşkes görüşmelerine TBMM adına Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa katıldı ve
konferansa başkanlık etti. İtilaf Devletleri adına İngiltere'yi General Harrington (Harinton), Fransa'yı General
Charpy (Şarpi), İtalya'yı General Monbelli (Monbeli) temsil ederken görüşmelere Yunanistan adına kimse ka-
ülmamışü. Yunanistan delegesi General Mazarakis bir gemide bekletilirken Yunanistan'ı İngiltere temsil etti.
Bir hafta kadar süren sert tartışmaların sonunda, 11 Ekim 1922'de, 14 maddeden oluşan Mudanya Ateşkes
Anlaşması imzalandı.
ö Bu ateşkes anlaşmasıyla İstanbul veDoğu Trakya savaş yapılmadan kurtarıldı. Böylece Millî Mücadele'nin askerî
safhası tamamlanmış oldu. İngiltere'nin Doğu Akdeniz politikası iflas etti ve İngiltere'nin Yunan destekçisi Baş-
bakanı Lloyd George (Loyd Corc) istifa etmek zorunda kaldı. Ayrıca İtilaf Devletleri, Osmanlı Devleti'nin sona
erdiğini de kabul etmiş oluyorlardı. Çünkü Mudanya Ateşkes Anlaşması'nı TBMM Hükûmeti ile imzaladılar ve
İstanbul'un TBMM Hükümeti'ne teslim edilmesini kabul ettiler.
Mütarekenin Maddeleri
14-15 Ekim tarihlerinden itibaren silahlı çatışmalar duracak. Yunan ordusu 15 gün içinde Doğu Trakya'yı
boşaltarak yerlerine İtilaf Devletlerinin yerleşmelerine izin verilecek.
» Anlaşma Devletleri teslim aldıkları Trakya'yı en geç bir ay içinde TBMM kuvvetlerine teslim edecek.
Türkler Doğu Trakya'da 8000 jandarma bulunduracaktır.
İstanbul ve boğazlar TBMM Hükûmeti yönetimine bırakılacaktır. Ancak Anlaşma Devletleri askerleri kesin
barış imzalanıncaya kadar İstanbul'da kalacaklar.
Büyük zafer, nasıl ki Yunanistan'da ihtilâl ve iktidar değişikliğine sebep olmuşsa, İngiltere'de de Lloyd George'nin
sonu oldu. Bu bakımdan Mudanya Mütarekesi bir bakıma "Asya'nın Avrupa'ya karşı bir zaferi" olarak da yo-
rumlanabilir.
Ğ Mudanya Ateşkes Anlaşması'nın imzalanmasında sonra Refet Bele Doğu Trakya'yı teslim almakla görevlendi-
rildi. TBMM Hükûmeti temsilcisi olarak "Trakya Yüksek Komiseri" sıfatıyla coşkun gösteriler arasında İstanbul'a
girdi (19 Ekim 1922).
Lloyd George'un Türk Kurtuluş Savaşı'ndan sonra yaptığı bir konuşmada Atatürk ile ilgili "İnsanlık tarihi birkaç
yüzyılda bir dahi yetiştirebiliyor. Şu talihsizliğimize bakınız ki Küçük Asya'da çıktı. Hem de bize karşı.. Elden ne
gelebilirdi?" dediği iddia edilmekte olup henüz bu söylem belgelenmemiştir.
Lozan Konferansı (20 Kastm 1922 — 24 temmuz 1923)
TBMM tarafindan Lozan Konferansı öncesiyapılan hazırlıklar
Ö Mustafa Kemal Paşa, görüşrneler için İzmir şehrini önerdiyse de bu öneri kabul görmedi. Görüşmelerin tarafsız
bir ülke olan İsviçre'nin Lozan kentinde yapılması kararlaştırıldı.
Mudanya Ateşkes Görüşmeleri'ndeki başarısı sebebiyle Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa, Dışişleri Bakanı se-
çildi ve Lozan Barış Görüşmeleri'ne gidecek Türk heyetinin başına getirildi,
www.dizgikitap.com
315
