MİLLİ MÜCADELE MUHAREBELER DONEMİ
ARİ
DERS
OT
6
Cumhuriyetin ilân edildiği günün bayram olarak kutlandığı "Cumhuriyet Bayramı", 19 Nisan 1925 tarihinde Türk
Milleti'nin tek millî bayramı olarak kutlanmasına karar verilmiş ve günümüze kadar kutlanmış, hâlen aynı isimle
kutlanmaktadır.
30 Ağustos 1922 tarihinde kazanılan Başkumandanlık Meydan Muharebesi'nin her yıl dönümünde kutlanma-
sına karar verilen "Zafer Bayramı" 1 Nisan 1926 tarihinde kabul edilmiş ve hâlen aynı isimle kutlanmaktadır.
Atatürk'ün Samsun'a çıktığı ve Millî Mücâdele hareketini başlattığı günün bayram olarak kutlandığı "Gençlik ve
Spor Bayramı", 20 Haziran 1938 tarihinde millî bayram olarak kutlanılmasına karar verilmiştir.
Son Halifeyi TBMM seçiyor. Kamuoyunun yeterince hazır olmadığını bilen, henüz barış yapılmadığını dikkate
alan Mustafa Kemal, hilâfeti bir süre daha ayakta tutmayı uygun gördü. Yeni bir halife seçilecekti. Fakat bunun
yabancı devletlere dayanarak saltanat iddiasında bulunmaması için tedbir alınması gerekiyordu. Dolayısıyla
Mustafa Kemal, Refet Paşa'ya bazı direköflerverdi. Bu direktifler seçilecek kişi ile görüşerek saltanat iddiasında
bulunamayacağına dair söz alınması, bu konuda Abdülmecit Efendi ile görüşülerek düşüncesinin öğrenilmesi,
halifelik sembolü olarak kutsal emanetlerin can ve kan pahasına muhafazası için önlem alınması vb. gibiydi.
Refet Paşa Abdülmecit Efendi ile gizlice görüştü ve Mustafa Kemal'in istediği senedi aldı. Abdülmecit Efendi bu
yazıda, Büyük Millet Meclisi'nin bu konuda aldığı kararı kabul ve tasdik ettiğini beyan ediyordu. Durum Meclise
gizli oturumda 18 Kasım 1922 Cumartesi günü duyuruldu. Mecliste çok hararetli ve sıcak tartışmalardan sonra
Abdülmecit Efendi halife seçildi.
-Lozan Konferansına kanlan devletler
Konferansa Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti, İngiltere, Fransa, İtalya, Japonya, Romanya, Yunanistan ve
Yugoslavya delegeleri katıldı.
Boğazlarla ilgili konuların görüşülmesi sırasında Sovyetler Birliği ve Bulgaristan delegeleri de konferansa katıldı.
ABD ise sadece gözlemci olarak yer aldı.
Lozan Konferansında en çok taröşılan meseleler
Boğazlar, Musul, kapitülasyonlar, Osmanlı borçları, Türkiye ve Yunanistan arasındaki azınlıkların durumu, Patrik-
hane Meselesi konferansta en çok tartışılan konular oldu.
İngiltere ile kapitülasyonlar, Musul ve boğazlar
Fransa ile Suriye mandaterliği, borçlar ve kapitülasyonlar
İtalya ile kapitülasyonlar, kabotaj ve adalar (12 Ada ve Meis)
Yunanistan ile patrikhane, savaş tazminatı
Birinci dönem Lozan Konferansında Musul hakkında alınan karar
İngiltere Musul'da nüfusun çoğunluğunun Araplara ait olduğunu ileri sürüyor; Türk heyeti ise aksine Musul'un
coğrafi, tarihî, ırki, ekonomik ve kültürel yönden Türkiye'ye ait olduğunu belgeliyordu. "Musul Meselesi üzerin-
de anlaşmaya varılamayınca mevcut durumun korunması ve antlaşmadan sonra bir yıl içinde meselenin sonuç-
landınlması, aksi takdirde meseleyi Milletler Cemiyetine götürme hususunda" anlaşmaya varıldı.
Nüfus Mübadelesi:
Lozan Barış Antlaşması imzalanmadan önce 30 Ocak 1923 tarihinde Türkiye ile Yunanistan arasında "Türk top-
raklarında yerleşmiş Rum Ortodoks dininden Türk uyruklularla, Yunan topraklarında yerleşmiş Müslüman dinin-
den Yunan uyruklarının, 1 Mayıs 1923 tarihinden başlayarak, zorunlu" mübadelesine dair sözleşme ve protokol
imzalanmıştır. Batı Trakya Türkleri ve İstanbul Rumları mübadeleye tabi olmamışlardır.
www.dizgikitap.com
317 S"LYALÇIN
