MİLLİ MUCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ
DERS
OT
topların gölgesinde dünyaya ilan etmiştir. Milli Mücadele Dönemi'nde kapitülasyonlara ilk tepki Misakımillî
Kararlarında gelmiştir.
İstanbul'un resmen işgaline neden olan gelişmeler şunlardır;
Balıkesir, Saruhan ve Havalisi Harekât-1 Milliye Redd-i İlhak Merkez Heyeti üyesi olan Köprülü Hamdi Bey
ve arkadaşları Gelibolu yakınlarında bulunan, içinde 8500 tüfek, 30 makineli tüfek, yarım milyon civarında
piyade fişekliği ve diğer bazı askerî malzeme olan Fransızların kontrolündeki Akbaş Cephaneliğini basmış
ve burada bulunan silah ve askerî malzemeleri kaçırarak Anadolu'ya taşımışlardı. Bu olay üzerine İtilafların
baskısına dayanamayan Ali Rıza Paşa Hükûmetini istifaya zorladılar. Nitekim bir süre sonra baskılara dayana-
mayan Ali Rıza Paşa Hükûmeti istifa edecektir.
Ali Rıza Hükûmetinin istifa etmesi üzerine hükûmeti kurma görevi Anadolu hareketine yakınlığı ile tanınan
Salih Paşa'ya verilmesi İngilizlerin tepkisine neden olmuştur.
» Mustafa Kemal hareketinin etkisiyle Osmanlı Meclis-i Mebusanında Misakımillî kararları alınmış, Anadolu'da
Kemalist Milliyetçiler güçlenmişti.
İngiliz Dışişleri Bakanı ve bir Türk düşmanı olan Lord Curzon, İstanbul'daki İngiliz Yüksek Komiseri Amiral
de Robeck'e gönderdiği 6 Mart 1920 tarihli telgrafında Yüksek Konseyin aldığı kararları bildirdi. Buna göre,
İstanbul işgal edilecek, Türk Hükûmetinden Anadolu'daki Millî Hareketi ve onun lideri olan Mustafa Kemal'i
bertaraf etmesi istenecek, işgal barış antlaşmasımn kabulü ve uygulanmasına kadar devam edecekti. İşgal
için bulunan gerekçe de sözde Kilikya Bölgesi'nde çok sayıda Ermeni'nin Türkler tarafından katledildiği şek-
lindeki uydurma haberlerdi.
Resmen İşgalin Başlaması— 16 Mart 1920
İlk işgal edilen yer Türk Ocağı merkez binası oldu.
Harbiye ve Bahriye Nezareti binalarıyla önemli askerî birimleri kuşattılar.
Eski Harbiye Nazırı Cemal Paşa ve mevcut Harbiye Nazırı Fevzi Paşa tutuklandı.
İngilizler İstanbul'da sıkıyönetim ilan ettiler.
İngilizler: İşgalin geçici olduğunu; İtilaf Devletlerinin niyetinin saltanat makamının nüfuzunu kırmak değil aksine
kuvvetlendirmek olduğunu, Anadolu'da isyan çıktığı veya azınlıklara karşı katliam yapıldığı takdirde İstanbul'un
Türklerden alınacağını ve herkesin İstanbul'dan verilecek emirlere uyması gerektiğini" ilan ettiler.
İngilizler işgalin tek sorumlusunun Anadolu'daki isyan hareketi olarak nitelendirdikleri Millî Mücadele Hareketi
olduğunu belirterek Mustafa Kemal Paşa'yı güç duruma sokmak ve otoritesini kırmayı düşünmüşlerdi.
İngilizler Fındıklı Sarayı'ndaki Meclis-i Mebusan binasını kuşattılar. Meclisi basarak içeriye zorla giren İngilizler,
özellikle Millî Mücadele Hareketi'nin meclisteki başkanlığını yapan Rauf Bey'i, Kara Vasıf Bey'i ve diğer bazı
milletvekillerini tutukladılar.
Tutuklanan bu milletvekilleri 15 Mart'ta yine İngilizler tarafından tutuklanmış bulunan 150 civarındaki Türk
aydınlarıyla birlikte Malta'ya sürgüne gönderileceklerdi.
Sultan Vahdettin, yayınladığı bir irade ile 11 Nisan 192ffde Meclis-i Mebusanı dağıttı.
İşgalin Anadolu'ya etkisi
İstanbul'un işgali, Türk milletinin Anadolu'da yapacağı bir mücadele ile varlığım sürdürebileceğini açıkça ortaya
koymuştur. Kuvayımilliye'ye ve onun liderlerine olan güven artmış, işgal kuvvetlerine karşı mücadele hızlanmış,
kapatılan Meclis-i Mebusan üyeleri başta olmak üzere eli silah tutan pek çok Türk, Anadolu'ya geçerek Millî
Mücadele'ye kaülmışür.
16 Mart 1920'ye kadar, artık Heyet-i Temsiliye'nin varlığına sebep kalmadığını iddia edenler Mustafa Kemal
Paşa'nın görüşlerinin haklılığını kabul etmek zorunda kalmışlardır. İstanbul'un işgali ile müesseseleri göstermelik
www.dizgikitap.com
287
SÖLYALÇIN
