MİLLİ MÜCADELE HAZIRLIK DÖNEMİ
ARİ
DERS
OT
landığı için böyle anılırdı) 5000'e yakın milis kuwetleriyle Kurtuluş Savaşı'na (Sakarya'da) katılmış, milis yarbay
rütbesi ile hizmet etmişti.
Bu kuvvetiyle Karadeniz bölgesinde Rumları sindirmiş bölgeye sahip çıkmıştı. Bu olayların uzantısı Samsun'a
kadar gelmiş Samsun köylerinde de Rumlarla Türkler kıyasıya savaşmışlardır.
Rumları korumak için İngilizler Mütarekenin 7.Maddesinden yararlanarak Samsun'a 9 Mart 1919'da bir askeri
birlik (müfreze) çıkardılar. Bu müfrezenin gelişini Samsun'daki Türk birliğinin makinalı tüfek bölüğünden Teğmen
Hamdi askeriyle dağa çıkarak protesto etti. Bu olay bir yerde Mustafa Kemal Paşa'nın Samsun'a gönderilmesi-
ne ortam hazırladı.
Ordu Müfettişi Olarak Mustafa Kemal Paşa'nın Seçilmesi:
Padişah Vahdettin Mustafa Kemal Paşa'yı tanıyordu. Veliahtlığı zamanında O'nunla Almanya seyahati yapmıştı.
O'na güveniyordu. Padişah olunca da kendisini "Fahri Yaver" seçmişti.
Mustafa Kemal Paşa savaş sırasında siyasetten uzak durmuş, İttihatçılarla işbirliği yapmamış bu nedenle Mütte-
fiklerce "Savaş Suçlusu" sayılmıyordu.
Sultan Vahdettin İngiliz yetkililerinin tereddütüne karşı O'nun becerisine güven duyduğunu, güvence verebile-
ceğini söylüyordu. Başbakan Damat Ferit'e gelince; önce Posta Telgraf Bakanı sonra İç İşleri Bakanı olan Meh-
met Ali Bey Mustafa Kemal Paşa'yı Başbakan'a tavsiye etmişti.
Mehmet Ali Bey Ali Fuat Paşa'nın yakın aile dostuydu. Mustafa Kemal'i ondan çok dinlemişti. Bu bilgiler Işığında
Mustafa Kemal Paşa bu göreve seçilir. Başbakan Harbiye Nazırı (Bakan) Müşir Şakir Paşa'ya gerekenlerin yapıl-
ması için talimat verir.
ö Şakir Paşa Mustafa Kemal Paşa'yı makamına çağırır. Önünde bir dosya vardır. Dosyayı okuması için uzatır. Dosya-
da Karadeniz bölgesindeki Rumların güvenliği için İngilizler tarafından verilen nota vardır.
Şakir Paşa "Ben Başbakan'la görüştüm, bu göreve seni seçtik. bölgeye gider meselenin ne olduğunu anlarsınız.
Ben bu konuda Erkanı Harbiye Reisi'ne gereken emri verdim, o gerekeni yapacak" der.
O zamanlar işgal altındaki İstanbul'dan Anadolu'ya geçebilmek için görev emri ve İşgal Kuvvetleri Yüksek
Komutanlığı'ndan vize alınması gerekli idi.
Mustafa Kemal Paşa Erkam Harbiye dairesine gider. Kurmay Başkanı Fevzi Paşa'yı (çakmak) arar, yerinde yoktur.
20 gün istirahatli olduğu için göreve gelmediğini öğrenir.(Esasında hasta değildir. İşgal kuwetlerinden General
Allenby'yi görevi gereği karşılaması gerekir. Bunu gurur meselesi yapmış ve hastalık izni almıştır.)
Onu yerine Vekili Diyarbakır'll Kazım Paşa'yı (İnanç) görür. Görev emrini Kazım Paşa hazırlar ve verir. Tarih 30
Nisan 1919'dur. Mustafa Kemal Paşa emre (sivil erkana ve valilere de emir verme yetki belgesinin) eklenmesini
isten Kazım Paşa Mustafa Kemal Paşa'nın yüzüne bakar, "bir şey mi yapacaksınız ayrıca yetki belgesi istiyorsu-
nuz.” diye sorar. Mustafa Kemal paşa , Kazım Paşa'ya "kulağını uzat” der ve ' Evet bir şey yapacağım” der ve
ilave eder.” Bu maddeyi koysanız da koymasanız da yapacağım...” Mustafa Kemal Paşa mühürlü yetki belgesini
ve talimatı alır, cebine koyar ve odadan çıkar.
Son kez Padişah Vahdettin'e veda için gider. Padişah, kendisine son derece yumuşak davranır, hiç bir emir ver-
mez. Sadece "Paşa sen vatanı kurtarabilirsin” der. Mustafa Kemal Paşa veda eder, İngiliz yapımı Bandırma
vapuruna gider.
Birkaç saat sonra İngiliz ateşesi Mustafa Kemal Paşa'nın adını tehlikeli kışkırtıcılar listesinde görür. İşgal kuwet-
leri komutanından İstanbul'u terk etmemesi için emir çıkaür, emri hemen Başbakan Damat Ferit'e gösterir ve
durumu anlatır. Başbakan İngiliz ateşesine 'Çok geç kaldınız ekselans, kuş uçtu artık” der.
16 Mayıs 1919'da Mustafa Kemal Paşa merkezi Erzurum'da bulunan 9. Ordu (9. Ordunun adı 14 Haziran
1919'dan itibaren 3. Ordu olarak değiştirilmiştir) Müfettişi olarak Bandırma Vapuru ile karargah subayları 23 kişi
(Ek: 1) ve 25 kişilik eratla (Ekü) İstanbul'dan hareket eder.
vmw.dizgikitap.com
277
sıhLYALÇlN
