MİLLİ EDEBİYAT ESER ÖZETLERİ
Bir Sürgün - Yakup Kadri Karaosmanoğlu
Kişiler: Doktor Hikmet,
Yakup Kadri
Karaosmanoğlu
Konusu ülke dışında (Paris) geçen romanda
Fransa'ya kaçan Jön Türk eğilimli Doktor Bir Sürgün
Hikmet'in zorlu yaşamı ve Paris'te ölümü
anatılır. Romanda Osmanlı-Batı uygarlığı
karşılaştırması dikkati çeker. Romanda ay-
rıca, gurbete düşen birinin yaşayabileceği
geçinme kaygısı, yalnızlık, gurbetlik acısı,
memleket hasreti, ümitsizlik ve eriyip mahvoluş gibi birçok duygu
işlenmiştir.
Bizim Akdeniz - Falih Rıfkı Atay
Gezi yazısı
Kitapta, sırasıyla Falih Rıfkı Atay'ın, Afyon'dan
başlayıp Isparta, Burdur ve Antalya'ya kadar
olan yolculuğu anlatılır. Yazar, gezisi boyunca
bu şehirlerdeki (kasaba diye bahsetmekte)
ormansızllk, susuzluk, az nüfusa sahip olmak-
tan, topraksızlıktan ve ovalardan bahseder, bu
konudaki sıkıntıları, alınması gereken tedbir-
leri dile getirir. Türk Akdeniz'inde cumhuriyet
medeniyetinin kurulacağını, millî kurtuluşun ıstırabını çeken bu neslin,
bu topraklarda ömrünü mesut şekilde yaşamaya layık olduğunu an-
latır. Falih Rıfkı Atay, kitabın ilk kısmına Afyon'a yaptığı gezi ile başlar,
daha sonra Isparta, Eğirdir, Burdur ve Antalya'yı anlatır.
Çalıkuşu - Reşat Nuri Güntekin
Kişiler: Feride, Kamuran, Doktor Hayrullah,
Munise
İlk önce İstanbul Kızı adıyla oyun olarak
kaleme alınan, Çalıkuşu adıyla romana çev-
rilen eserde Feride ile Kamuran arasındaki
aşk ve Feride'nin Anadolu'daki öğretmenlik
yaşamı anlatılır. Romanda Feride, Anado-
lu'da yaşamayı seçen idealist, aydın Türk
kadınını temsil eder.
Damga - Reşat Nuri Güntekin
Kişiler: İffet, Celal, Vedia, Mahmut Efendi,
Muzaffer
Romanda, âşk bir delikanlının, sevdiği kz
uğruna hırsız damgasını yemesi ve bundan
dolayı hayatı boyunca acı çekmesi üzerinde
gelişen olaylar anlatılmaktadır. Yazar, he-
define ulaşamayan büyük bir aşk öyküsü
içerisinde o yıllardaki İstanbul hayatını ve
insanların yapılan fedakârlıklara karşı umar-
sızlıklarını başarıyla aksettirir.
Dikmen Yıldızı - Aka Gündüz
Kişiler: Yıldız, Murat, Kamil Bey, Süleyman
Çavuş, Nedim
Kurtuluş Savaş yıllarını bir aşk etrafında
anlatan romanın merkezinde İzmirli tanın-
mış ailelerden birinin kızı olan ve Yüzbaşı
Murat ile nişanlı olan Yıldız vardır. Yazar
sosyal zamana, Mill'i Mücadele'nin adsız
kahramanlarına, Osmanlı kötücülüğüne ve
REŞAT
GÜNTEKİN
Çalıkuşu
REŞAT NURİ
GÜNTEKİN
Dama
i)ıhıııeıı
Yıldızı
Bugünün Saraylısı - Refik Halit Karay
Kişiler: Ata Etendi, Ayşen, Rüstem, Atıf,
Rüveyha Paşa
Düzce'den İstanbul'a teyzeoğlu Ata Efendi
ailesinin yanına gelen Ayşen'in burada mo-
dern ve lüks hayata alışarak, İstanbul sos-
yetesine karışması, romanın temel izleğini
oluşturur. Bugünün Saraylısı, kendi hâlinde
ve orta yaşını geçmiş olan Ata Efendi'nin
Gedikpaşa'daki mütevazı evine, ilk defa
Refik
Halid
Karay
- 'llşl
göreceği yeğeninin gelmesiyle başlayan, saklı bir aşkın hikâyesini
anlatıyor.
362
Cumhuriyet olumlamasına yer verdiği romanda cephede çarpışan,
liderlik yapan hatta yeri geldiğinde idealleri için hayatını ortaya
koyan bir kadın tipi vardır. Yıldız, elinde silahı ile cephede müca-
dele eden kadın tipiyle aslında Anadolu kadınının sembolü hâline
gelmiş bir gücü simgeler.