Millî Mücadele Dönemi'nde Basın ve Yayın Hareketleri
Anadolu Basını
illî Mücadele Dönemi'nde her türlü imkânsızlık içinde dah
nadolu basını genel olarak Millî Mücadele'ye destek vermi
ir. Gazete ve dergiler bazen ambalaj kâğıtlarına basılırken, bav
ten boyları küçültülmüş bazen de sayfaları azalmıştır. Malze
Ve eleman yetersizliğinden birkaç ay yayımlanamayanlar da
İnuştur. İşgal bölgelerinde yayımlananlar ise baskı ve sansü
aruz kalmıştır.
isi
'üustafa Kemal Atatürk mahallî gazetelerden iki önemli şey
Bunlar:
LI I Halkı birlik hâlinde hareket etmeye teşvik etmeleri,
İl I Olayları duyurarak millî şuuru güçlendirmeleridir.
İstanbul Basını
İşgalden sonra İtilaf Devletlerinin baskısı ve Sultan Vahdettin'in
5 Ağustos 1920'de çıkardığı kararname ile sansürü şiddetlendir-
mesiyle İstanbul gazeteleri 1919-1921 yılları arasında Mustafa
Kemal Paşa, Kuvayımilliye, Millî Mücadele ve TBMM ile ilgili ko-
nularda yazılar yayımlayamamışlardır.
İstanbul gazetelerinde Millî Mücadele ile ilgili haber verilemeyişi
iki temel nedene dayanır:
1 Gazeteler üzerinde şiddetli bir şekilde uygulanan sansür
İstanbul'un Anadolu'dan uzak olması nedeniyle haber
2
alma araç ve imkânlarının bulunmayışı
İrade-i Milliye
Mustafa Kemal Paşa 19 Mayıs 1919'da Sivas Kongresi sona erer/
*en; Millî Mücadele'nin önemini, yapılacak işleri, mevcut duru-
mu önce kendi milletine duyurmak amacıyla İrade-i Milliye ga
Etesini çıkarmıştır.
Ik sayısı 14 Eylül 1919'da çıkarılan gazetenin yazıları Muşta
mal Paşa'nın direktifleri ve yön vermesiyle hazırlanmıştır.
İrade-i Milli enin kullandı ı ka naklarise nlardır:
ustafa K@niâl Paşa'riiâ Heyet-i Temsiliyeriiil Çeşitli yazışma
Hâkimiyet-i Milliye
Mustafa Kemal İrade-i Milliye gazetesini Ankara'ya götürmek is-)
temişse de Sivaslılar bunun Mili Mücadeleyi ifade eden bir eser
olarak kendilerinde kalmasını isteyince bu istek kabul edilerek
Ankara'da "Hâkimiyet-i Milliye" adıyla yeni bir gazete çıkarmıştır.
I Temsi Heyeti tarafından düzenlenen Hâkimiyet-i Milliye, Anadolu]
gazeteleri tarafindan da kaynak olarak gösterilen bir gazete olmuş-
tur.
Tasvir-i Efkâr
Büyük bir kadroya sahip olan gazete her şeye rağmen Millî
ı Mücadele ile ilgili bilgi vermekten kaçınmamıştır.
Ruşen Eşref (Ünaydın)'i Sivas'a göndermiş ve Millî Mücadele
liderleriyle röportajlar yaparak bu yazı ve fotoğrafları Ekim-
Kasım 191Yda yayımlamıştır.
Anadolu Ajansı
Mustafa Kemal'in öncülüğünde gazeteci Yunus Nadi ve Halide
ip'in çalışmalarıyla 6 Nisan 1920'de kurulmuştur.
Anadolu Ajansı TBMM'nin açılması ve Millî Hükûmetin kurup
pasına kadar geçen sürede özellikle İki önemli noktayı Önem-
mİştİr. Bunlar:
- Türk kamuoyunu yanlış yönlere sürükleyerek millî biri
1 tehlikeye düşürmek amacıyla İçten ve dıştan yapılmak
olan kışkırtma ve yalanlara karşı milleti uyanık tutmak.
illî kurtuluşu sağlamaya yönelik karar ve girişimleri ha
Ceride-i Resmiye (Resmî Gazete)
Millî Mücadele başlayıp TBMM ile yeni bir devlet kurulma aşa-,
maşında yeni bir sürece girildikten sonra, bir resmî gazeteye ihti-
yaç duyulması sonucu Ceride-i Resmiye çıkarılmaya başlanmıştır.
İlk sayısı 7 Şubat 1921'de çıkarılmıştır. Haftada bir çıkarılan bu
gazete, TBMM Hükûmetinin yaptığı atamaları, genelgeleri, ka-
nunlan yayımlamıştır.
Gazete 10 Eylül 1923'te "Resmî Ceride" adını almış, 44. sayısın-'
dan itibaren de "Türkiye Cumhuriyeti Resmî Gazetesidir" başlı-
eğ' ile çıkmaya devam etmiştir.
113
Uygulanan sansüre rağmen İzmir'in İşgalini duyuran ve İşgali
protesto eden mitingleri yayımlayan İstanbul gazetelerindendir.
Başyazar Yakup Kadri (Karaosmanoğlu) İstanbul'un zor duru-
munu ve Anadolu'yu yazılarında aksettirmiştir.
Millî Mücadele Yanlısı Diğer Yayın Organları
ALBAYRAK
HUKUK-U
BEŞER
VAKİT
EMEL
MARDİN
KÜÇÜK
MECMUA
AKŞAM
MİNBER
İSTİKBAL
İLERİ
AHALİ
AÇIKSÖZ
Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin
yayın organıdır.
Osman Recep Nevres'in (Hasan Tahsin) başya-
zarı olduğu gazetedir.
Ahmet Emin Yalman tarafından çıkarılmıştır.
Amasya'da çıkarılmıştır.
Yeni Türk harfleriyle basılan İlk gazetedir.
Ziya Gökalp tarafından Diyarbakır'da çıkarıl-
mıştır.
1918'de İstanbul'da yayımlanmaya başlanmıştır.
1918'de Mustafa Kemal ile Ali Fethi Okyar tara-
fından İstanbul'da çıkarılmıştır.
Faik Ahmet Barutçu çıkarmıştır.
Atatürk'ün isimsiz yazıları yayımlamıştır.
Samsun'da çıkarılmıştır.
Kastamonu'da çıkarılmıştır. İstiklal Marşı'nı ya-
yımlayan ilk gazetedir.
SEBİLÜRREŞAD Mehmet Âkif'in başyazarı olduğu gazetedir.
YENİGÜN
1918'de İstanbul'da yayımlanmaya başlanmıştır,
Millî Mücadele Karşıtı Yayın Organları
Türkçe
İrşad Ferda Selâmet
Ümit
İstanbul
Alemdar
Tan
Sabah
Aydede
Zafer
illî Mücadele aleyhinde en sert yazılar ise Ali Kemal'in önderl
instagram.com/copysinav
