METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI 3
GÖSTERMEYE BAĞLI METİNLER
TRAJEDİ
MODERN TİYATRO
KOMEDİ
GELENEKSEL TİYATRO
MEDDAH
ORK DİLİ VE EDEBİYATI
Köy SEYİRLİK OYUNU
Seyircide acıma ve korku
duyguları uyandırarak ruhu
tutkulardan temizlemek
amacıyla yazılan ve kendine
özgü kuralları bulunan bir
tiyatro türüdür.
• Eser baştan sona kadar ciddi
bir hava içinde geçer.
• Erdeme ve ahlaka üstün
değer verilir
• Konular genellikle,
mitolojiden, Homeros'un
destanlarından, kimi zaman da
tarihsel olaylardan alınmıştır.
• Kişiler, doğaüstü varlıklar
(tanrılar, tanrıçalar, yarı tanrılar
vb.) ve yüksek tabakadan
kimseler(kahramanlar, krallar,
soylular)dir.
• Olayların, durumların ve
insanların gülünç yönlerini
ortaya koyan tiyatro türüdür.
• Doğru yola yönlendirme
amacı vardır.
• Konular çağdaş toplumda
ve günlük hayattan alınır.
• Kişiler, çoğunlukla halktan
insanlardır.
• Acı veren olaylar seyircini
gözü önünde geçebilir.
• Yüksek ve soylu bir üslup
kaygısı güdülmez.
Nazımla yazılır.
• Üç birlik kuralı vardır.
DRAM
• Gülünç, bayağı, korkunç
olaylarla acıklı, ince ve güzel
olayları iç içe anlatan tiyatro
türüdür.
• Kişileri her tabakadan
insan ve her türlü
karakterden oluşur.
• Olmayacak tesadüflere,
acayip olaylara da yer verilir.
• Nazım veya nesir şeklinde
yazılabilir.
• Üç birlik kuralı yoktur.
• Vurmak, yaralamak,
öldürmek gibi acı veren
olaylar seyircinin gözü
önünde canlandırılır.
KARAGÖZ
• Deve derisinden kesilmiş
renkli figürlerin arka taraftan
ışıklandırılmış beyaz bir perde
üzerine yansıtılmasıyla
oynaman gölge oyunudur.
Oyunun ana kahramanları
Karagöz ve Hacivat'tır.
• Halkın ortak malıdır.
Yazılı metni yoktur.
Doğaçlama oynanır.
Oyun, yanlış anlaşılmalar ve
şive taklitleri üzerine inşa
edilmiştir.
Oynatan kişi
ya da
"hayalî"
"hayalbaz" •
• Mukaddime (başlangıç),
muhavere, fasıl ve bitiş
bölümlerinden oluşur.
Beberuhi Tuzsuz Deli Bekir
Çelebi Efe Zenne •
diğer kişileridir.
Kol oyunu meydan oyunu,
taklit oyunu olarak da
adlandırılan, etrafı seyircilerle
çevrelenmiş, sahne olarak
kabul edilen bir alanda
oynanan, birden fazla aktörü
olan müzikli, şarkılı ve danslı
oyundur.
• Asıl kişiler
dır. Orta oyununda
Hacivat'ın yerini Pişekâr,
Karagöz'ün yerini Kavuklu alır.
• Anonimdir. Halkın ortak
malıdır.
• Yazılı metni yoktur.
Doğaçlama oynanır.
• Oyunun oynandığı yuvarlak
veya oval şeklindeki alana
" adı verilir.
palanga
yeni dünya
olarak
isimlendirilen bezsiz bir
paravandan ve dükkân olarak
isimlendirilen iki katlı kafesten
oluşur.
• Mukaddime (başlangıç),
muhavere, fasıl ve bitiş
bölümlerinden oluşur.
• Elinde bastonu, omzunda
büyük bir mendili ile taklitler
yaparak hikâyeler anlatan
tek adamlı tiyatrodur.
• 17. yüzyıldan sonra gelişmiş
tek kişilik bir gösteridin
• Daha çok halkın toplu bir
şekilde bulunduğu kahvehane-
lerde, küçük bir sahne üzerinde
bir sandalyeye oturarak çeşitli
taklitlerle güldürme amaçlı
oyunlar sergiler.
• Dekorunu; bir iskemle,
mendil ve baston oluşturur.
• Yazılı metni yoktun
Doğaçlama oynanır.
• Eser, bir bütün hâlinde hiç ara
• Eser, bir bütün hâlinde hiç
vermeden oynanır, perde arası
ara vermeden oynanır, perde
yoktur.
arası yoktur.
• Üç birlik kuralı vardır.
• Vurmak, yaralamak, öldürmek
gibi acı veren olaylar seyircinin
gözü önünde canlandırılmaz.
Nazımla yazılır.
• Köylülerin uzun kış gecele-
rinde özellikle
düğünlerde, bayramlarda
eğlenmek amacıyla köy
meydanında oynadıkları
oyunlardır.
içerik gülmece unsuruna
dayanır.
Çoğunlukla köy meydanın-
da, az da olsa bahçe ve
hasat yerlerinde oynanır.
• Yazılı metni yoktur.
Doğaçlama oynanır.
9.
