Örnek Soruyu Değiştir

METİNLERİN SINIFLANDIRILMASI 2 ANLATMAYA BAĞLI METİNLER FABL • Ders vermek amacıyla hayvanlar ya da cansız varlıklar arasında geçen bir olayı genellikle manzum olarak anlatan yazılardır. • Kahramanları çoğunlukla hayvanlardır. Bu hayvanlar insana ait özellikler taşır. • Hem nazım hem nesir biçiminde yazılabilir. • Sonunda her zaman bir ahlak dersi (kıssadan hisse) vardır. Bu ders eserin bir yerinde, çoğunlukla sonunda, bir atasözü ya da özdeyiş biçiminde açıkça belirtilir. • Fabllarda basit ahlak ilkelerine değinildiği gibi insanların birçok kusurlu yönüne de dikkat çekilir. • Fabllar eğlendirici ve ilginç olayları anlattığı için çocukların ilgisini daha kolay çeken Güçlü bir eğitim aracıdır. • Fabllar teşhis ve intak sanat- lan üzerinde kurulmuştur. La Fontaine bu türde çok ünlüdür. MASAL • Olağanüstü ögelerle süslü olup olağanüstü kişilerin başından geçen olayların anlatıldığı türdür. • Kahramanlarına gerçek hayatta kesinlikle rastlanılmaz. (Anka kuşu) • Evrensel konular işlenir. (Doğruluk, adalet vb.) • Eğiticiliğin ön planda olduğu bir türdür. • Yer ve zaman belirsizdir. (Kafdağı) • Duygu ve düşünceler sade ve kısa ifadelerle dile getirilir. • Anlatımında secilere (iç uyak) yer verilir. • Bir ders, nasihat çıkarılabilir. (Kıssadan hisse) • Genellikle düzyazı şeklindedir. Nazım-nesir karışık olanları da vardır. • Kalıplaşmış bir tekerleme ile başlar, bu kısım şiir şeklindedir (bir varmış bir yokmuş, evvel zaman içinde kalbur saman içinde), olayın anlatıldığı asıl bölümle devam eder, dilek bölümüyle de son bulur. düğüm ve— Olmak Serim, üzere üç bölümden oluşur. HİKÂYE (ÖYKÜ) KAŞAĞI ÖMER SEYFETTİN • Olmuş ya da olması mümkün olayla- rı anlatan, romana göre daha kısa olan olay yazılarıdır. • Çoğunlukla tek bir olay vardır. • Şahıs kadrosu romana göre dardır. • Ayrıntılara girmekten kaçınılır. • Kişiler çoğu zaman hayatlarının belli bir anı içinde anlatılır. • Genel başlık altında iki türe ayrılır: Olay Hikâyesi (Klasik Hikâye): Maupassant tarzı da denir. Olay esastır. Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisi Ömer Seyfettin'dir. Durum Hikâyesi (Kesit Hikâyesi): Çehov tarzı da denir. Olaydan çok insanın belli bir zaman dilimindeki durumu anlatılır Türk edebiyatındaki en önemli temsilcileri, Memduh Şevket Esendal ve Sait Faik Abasıyanık'tır. ROMAN • Yaşanmış ya da yaşanabilecek olayların yer, zaman ve kişiye bağlanarak anlatıldığı uzun soluklu yazılardır. • Bütün olaylar belli bir olay etrafında gelişir. Ana olay etrafında olaycıklar vardır. • Şahıs kadrosu geniştir. Kahramanlar tüm yönleriyle tanıtılır. • Zaman olarak geri dönüşler olur. • Tarihî, töre, psikolojik, egzotik, polisiye, tezli vb. türleri vardır. • Karakter çözümlemeleri yapılır. Yani romanda belirli tip ve karakterler vardır. • Birden fazla bakış açısı söz konudur. • Dünya edebiyatında ilk örneği Cervantes'in Don Kişot eseridir. • Türk edebiyatında ilk örnekleri ise Tanzimat Dönemi'nde verilmiştir. TORK DİLİ VE EDEBİYATI HİKÂYE • Gerçek ya da gerçeğe yakın o ay arın anlatıldığı, büyük çoğunluğu aşk maceralarına dayanan, kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılan öykülerdir. • Genellikle sevgi kahramanlık konuları işlenir. • Kişiler gerçek yaşama uygun kişilerdi Nazım-nesir karışımı bir anlatıma sahiptir. Zamanla nesirle yazma yaygınlaşmıştır. • XV. yüzyıldan sonra destanların yerini almış, sözlü gelenekle birlikte yaşayagelmiştir. anlatan âşıklara "kıssa-han" enir. Türk Arap Hint-iran kaynaklı olmak üzere üç kaynaktan beslenmiştir.