MENSUR şiiR
L..j Şiirsel bir üslupla oluşturulmuş düzyazılara mensur şiir
denir.
Ses, söyleyiş tema bakımından şiire benzeyen mensur şi-
irde biçimsel kurallarının olmaması, sanatçıların duygula-
rmı daha rahat ifade etmesine olanak sağlamıştır.
Divan edebiyatındaki şecilİ neşirle benzerlik gösteren
sur şiir, Fransız edebiyatında onaya çıkmış; Türk edebiya-
tında ilk kez Servetifünun Dönemi'nde görülmüştür.
L..j Bu dönemde kaleme alınan önemli mensur şiirler şunlar-
dm: Mensur Şiirler, Mezardan Sesler (Halit Ziya Uşaklıgil) ,
Siyah İnciler (Mehmet Raun
SERVETİFÜNUN DÖNEMİ ROMAN VE HİKÂYESİ
Tanzimat Dönemi ile edebiyatırnıza giren hikâye ve roman bu
dönemde Batılı seviyelere ulaşmıştır.
Halit Zya Uşaklıgil ve Mehmet Rauf, Batıh tarzdaki romanları
ile Türk romanına büyük katkı sağlamışlardır.
-j Hikâye ve romanlarda içe dönük ve karamsar bakış açısı ile
aşk, kadın, melankoli, hayal-hakikat çatışması gibi bireysel
konular işlenmiştir.
-j Realizm akurundan etkilenen sanatçılar, eserlerinde kişilikle-
rini gizlemişlerdir.
Romanların mekânı hep İstanbul'dur. İstanbul'un seçkin
mekânları yüksek tabakadan İnsanlarla anlatılmıştır. Hikâye-
lerde ise İstanbul dışında geçen olaylara da yer verilmiştir
-j Servetifünun roman ve hikâyesinin en çok eleştirilen yönü
Arapça, Farsça tamlamalarla dolu ağır dilidir.
—j Servetifünun tornan ve hikâyesinin en Önemli İsmi Halit Ziya
Uşaklıgil'dir. Başkahraman Ahmet Cemil'in şahsında Serveti.
fünun neslinin anlatıldığı Mai ve Siyah, edebiyatımızın Batılı
Örnekler düzemdeki ilk rornanı kabul edilir. Fransız yazar Guş-
tave FlaJbert'İn Madame Boyar/ ve Rus yazar Tolstoy'un Anna
Karenina adlı romanlanyla benzerlik gösteren Aşk-' Memnu ve
ekonomik rüatllğa kavuştuktan sonra bir kadına tutulan genç
bir doktorun (Ömer Behiç) öyküsünün anlatıldığı Kınk Hayatlar ,
ya_zMın en ünlü eserleri arasındadır.
Semetifünun romanının ikinci büyük sanatçısı Mehmet Ra-
urun ilk eseri Eylül, Türk edebiyatının ilk psikolojik romanıdır.
_J Bu İki sanatçı dışında Hüseyin Cahit Yalçın, Satveti Ziya, Ah-
met Hikmet Müftüoğlu gibi sanatçılar da roman ve hikâye tü-
Tünde eserler kaleme almıştır,
NOT
Ahmet Mithat Efendi'nin kıssadan hisse tarzında kaleme
aldığı popüler roman anlayışı, dönemin bağımsız sanatçıları
Ahmet Rasim ve Hüseyin Rahmi Gürpınar tarafından
sürdürülmüştür,
SERVETİFÜNUN DÖNEMİ ROMAN ÖZETLERİ
Mai ve Siyah / Halit Ziya Uşaklıgil
İstanbul'da kendi hâlinde bir ailenin çocuğu olan Ahmet Ce-
mil, ailesinin masraflarını karşılayabilmek İçin kitap çevrileri ya.
par; özel dersler verir. Bir taraftan da büyük ümitler beslediği
şiir kitabıyla uğraşır. Ün ve paraya bu kitapla ulaşacağını ha.
yal etse de Raci gibi tiplerin yıkıcı eleştirileri, bu hayallerinin
suya düşmesine neden olur. Kız kardeşi İkbal'in kocası Vehbi
Elendi, sarhoş olduğu bir gün hamile eşi İkbal'i döver, onun
çocuğunu düşürmesine ve kısa süre sonra da ölümüne sebep
olur. Bu, Ahmet Cemil için ikinci yıkımdır. Yakın arkadaşı Hü-
şeyin Nazmi'nin kız kardeşi Lamia'ya da gizli bir aşkla bağlı
olan Ahmet Cemil, Lamia'nin nişanlandığı haberini alınca yıkı-
cı darbeyi yemiş olur. Tepebaşı'nda kurulan "mavi" hayaller,
'siyah' gece gibi kararıp kaybolmuştur. Hayalleri bir bir yıkılan
Ahmet Cemil, kitabını yakar ve İstanbul'da daha lazla dura-
maz. Bir ilçe kaymakamlığına atanan Ahmet Cemil, annesini
de yanına alarak bir vapura binip İstanbul'a veda eder,
