Mendel bezelyelerde 7 karakter tespit etmiştir:
Bir karakterin, iki zıt özelliğine sahip atasal iki saf döl soydan el-
de edilen melez (hibrit) bireylerin eşleştirilmesine monohibrit
rengi i şekli
rengi çarf rengi zam şekh göde Myu durunu
çaprazlama denir.
İki gen
Bezelyelerde
tohum rengi
tarafından
kontrol edilir.
Mor
Düz
yuvarlak
San
Yeşü
Yassı
(şişkin)
Uzun
A (san
tohum geni)
a (yeşil
tohum geni)
Beyaz (Buruşuk j Yeşil
San Kısa
Yanda
Uçta
Mendel çalışmalarında elde ettiği sonuçları "Bitki melezleri ile
çaprazlamalar" adı altında yayımladı. (O tarihte buluşları ilgi
görmedi.)
Daha Sonra (30 yıl) başka bilim insanları Mendel'in çalışma-
larına benzer çalışmalar yaparak aynı sonuçlan elde ettiler.
Bu sonuçlan "Mendel Kanunları' adı altında topladılar.
MENDEL KANUNLARI
1. Karakterlerin ata bireyden yavru bireylere geçmesini sağla-
yan birimler (faktör) vardır. GEN
2. Her karakteri belirleyen iki faktör vardır. ALEL GEN
3. Karakteri Oluşturan faktörler aynı veya farklı olabilir.
-ş HOMOZİGOT - HETEROZİGOT
4. Farklı faktörlerden biri diğerine baskındır.
-h DOMİNANTLIK - RESESİFLİK
5. Bir çift faktörün gametlere dağılma ihtimalleri eşittir. Her ga-
mette alel gen çiftlerinden bir tane bulunur.
AYRILMA YASASI
6. Birden fazla karakterin kalıtımında alel genler birbirinden ba-
ğımsz olarak gametlere geçer.
-ş BAĞIMSIZ DAĞILIM (açılım) YASASI
7. Aynı karakterin farklı fenotipte (görünüş özellik) homozigot
(an döl) bezelyeleri çaprazlandığında birinci döldeki bütün bi-
reylerin aynı özellikte olduğu görülür.
İZOTİPİ (benzerlik) YASASI
MONOHİBRİT ÇAPRAZLAMA
Mendel, bezelye bitkilerinin farklı karakterleri üzerinde çalışa-
rak çaprazlamalar yapmış ve melez bireyler elde etmiştir.
(San tohum geni (A) yeşil tohum genine (a) baskındır.)
DİKKAT
Mende', tüm Özellikleri taşıyan üç kuşağı (P, Fl ve F2) izlemiş
ve sonuçlarını kayıt altına almıştır.
Mendel bir karakter için farklı fenotipte homozigot bezelyele-
ri çaprazlamış ve Fl kuşağını elde etmiştir.
AA Owmzjgot san) x aa (homozigot yeşil)
fi :
döllenme
Aa (% 100 heterozigot san): İzotiçi kanunu
P: Parental döller: Çaprazlanan homozigot atasal bireylerdir.
Gl : Garnetler
Fl : Fiüal (oğul) döller: Atasal bireylerin hibrit yavrularıdır.
Mendel Fi kuşağından iki bireyi kendi aralarında çaprazlamış
(kendileştirme) ve F2 kuşağını elde etmiştir.
F2: Aa
9 Aa san) x Aa (heterozigot sarı)
AA
Hornozigot
Aa
Aa
Hewozjgot
Homozigot
