MASAUFABL
DÖŞEME
'Evvel zaman
içinde..." vb. bir
tekerleme ile
başlar. Bu
tekerlemeler
çoğu kez
anlamsızdır.
NOT
MASALIN BÖLÜMLERİ
SERİM
"Bir memleketin
birinde..." gibi
ifadelerle olaya
giriş yapılır.
Kişiler bu
bölümde
tanıtılır.
DÜĞÜM
Olayların
geliştiği,
çatışmanın
ortaya konduğu,
kişilerin iyice
belirginleştiği
bölümdür.
ÇÖZÜM
Çatışma bu
bölümde
sonuçlanır.
İyiler
ödüllendirilir,
kötüler
cezalandırılır.
HATIRLAYALIM
DİLEK
'Onlar ermiş
muradına..." vb
bir tekerleme
ile masalın
sona erdiği
bölümdür.
Çatışma, merak unsurunu artırmak amacıyla iki zıt
kavramın karşı karşıya getirilmesidir. Masallarda
çatışma çoğunlukla iyilik-kötülük, güzellik-çirkinlik,
yardımseverlik-bencillik, akıl-gönül, bilgelik-cehalet gibi
soyut kavramlar arasında olur.
DİKKAT
Yaygın görüşe göre masalların kaynağı Eski Yunan ve
Hint mitolojileridir.
Masallarda padişah, Hızır, derviş, hükümdar, Keloğ-
lan vb. iyiliğin sembolüyken devler, cadılar, vezirler vb.
kötülüğün sembolüdür.
KRİTİK BİLGİ
Cumhuriyet Dönemi'nde halk ağzında yaşayan
masalları Pertev Naili Boratav, Eflatun Cem Güney,
Naki Tezel gibi edebiyatçılarımız derleyerek yayımlamıştır.
FABL
Kahramanları çoğunlukla hayvanlardan seçilen fakat insanı anlatan, çoğunlukla bir ders verme amacı taşıyan
edebî türdür.
Atasözü ya da özdeyiş yoluyla bir öğüt verilir.
İyilik-kötülük gibi çatışmalardan yola çıkılarak olay örgüsü oluşturulur.
Teşhis ve intak sanatlarından yararlanılır.
Öyküleyici anlatıma başvurulur.
Yer ve zaman belirsizdir.
Ders verme amacı güdüldüğü için dili sadedir.
FABLLARIN PLANI
SERİM
Kişiler ve çevre
kısaca tanıtılıp
olayın başlatıldığı
bölümdür.
MEBİ KONU ÖZETLERİ
164
DÜĞÜM
Çatışmanın
ortaya konulup
merak
duygusunun ön
plana çıkarıldığı
bölümdür.
ÇÖZÜM
Olayın iyi ya da
kötü beklenmedik
bir sonla bitirildiği
bölümdür.
ÖĞÜT
Bir özdeyiş
ve atasözü ile
verilmek İstenen
dersin söylendiği
bölümdür.
TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI - AYT
