MADDENİN HALLERİ
Maddeler doğada genellikle katı, sıvı, gaz ve plazma hali ol-
mak üzere dön temel halden birinde bulunur.
Maddenin fiziksel halinin değiştiği, kimyasal özelliğinin korun-
düğü değişimlere maddenin hal değişimleri denir.
GAZ
Tanecikleri arasındaki
boşluk en fazladır.
Katı ve sıvılara göre yo-
ğunluğu düşüktür.
En düzensiz hâldir.
Tanecikleri titreşim öte-
leme ve dönme hareke-
ti yapar.
Belirli şekil ve hacimleri
yoktur.
Sıkıştırılabilir.
Akışkandır.
PLAZMA
Tanecikleri arasındaki
boşluk katı ve sıvılara
göre fazladır.
Yoğunlukları katı ve SIVI-
lardan daha azdır.
Pozitif ve negatif yükle-
rin serbestçe dolaştığı
taneciklerden oluşur.
Diğer hâllere göre tane-
ciklerinin enerjisi en yük-
sektir.
Belirli şekil ve hacimleri
yoktur.
Akışkındır.
Tanecikleri arasındaki
boşluk yok denecek ka-
dar azdır.
Maddenin en yoğun hâ-
lidir (Bizmut, şu gibi bir
kaç istisna dışında).
Maddenin en düzenli hâ-
lidir.
Tanecikleri titreşim hare-
keti yapar.
Belirli şekil ve hacimleri
vardır.
Sıkıştırılamaz.
sıvı
Tanecikleri arasındaki
boşluk katılara göre da-
ha azdır.
Genellikle yoğunluklan
katılardan düşük, gazlar-
dan yüksektir.
Katı hâline göre düzen-
Tanecikleri titreşim ve
öteleme hareketi yapar.
Belirli şekilleri yoktur, ha-
cimleri vardır.
Sıkıştırılamaz.
Akışkandır.
ENDÜSTRİDE HÂL DEĞİŞİMİNİN ÖNEMİ
LPG (Sıvılaştırılmış Petrol Gaz)
Normalde gaz hâlde olan LPG basınç altında sıkıştırılarak depo-
landığında SIVI hâle geçerler. Sıvılaştırıldığında hacmi yaklaşık 250
kat küçülür.
Daha çok ham petrolün işlenmesiyle elde edilir.
Türkiye'de % 30 propan (C3H8) ve % 70 bütan (C4H10) bulu-
Birim başına enerji verimi yüksektir. Çevreye zararı azdır,
Renksiz, kokusuz, havadan ağır ve yanıcıdır.
Diğer yakıt türlerine göre daha çevreci, verimli ve yüksek ener-
jili bir yakıttır.
LNG (Sıvılaştırılmış Doğal Gaz)
Renksiz, kokusuz ve zehirsiz sıvıdır. Sıvılaştırıldığında hacmi
yaklaşık 600 kat küçülür.
LJ Doğalgazın sıvılaştınlması ile elde edilir.
Lj % 90 metan (CH4) olmak üzere etan, propan ve bütan gaz
karışımıdır.
LJ Elektrik üretimi, seramik ve cam sanayii, pişirme ve kurutma
fırınlarında kullanılır.
İtici Gazlar
Deodorant, sprey ve paıfümlerde kullanılan ve yüksek basınç al-
tında sıvılaşabilen gazlara itici gaz denir.
