@M.G.
İnsan RhLaKi Eylemlerinde Ö29ür müdür?
DETERmİNİzm İNDETERmİNzrn OTODETERmNİzm LİBERTER9RNİzm FRTRLİzm
Özgür değildir.
Ö29ürdür.
RhLOKi öterKLiK Ö29ürLüKçüLüK Kadercilik.
DETERmiNizm
insanın •ahLOKi eytemLeri ile iLgiLi
Kararları. içten ve dıştan belirlenen
K0şüLLarın etKisiyıe Oluşur • görüşüne
dayanarak OhLOKi eylemlerinde ö2gür
olmadığını savunan fiL020fLar vardır.
BunLar OhLaK felsefesi alanında
deterministtir.
İNDETERmiNizm
İnsan ahlaki egLemLeri ile ilgili
Kararları özgürce beürLer.
FRTRLİem
Her şeyin önceden doğaüstü bir
güç tarafından belirlendiği ve hiç
Kimsenin bu yazgıyı
değiştiremeyeceğini savunur.
Önceden beürıenmiş bu yazgıdan
ötürü birey öegi.jr değildir,
sorumLüLüKtan söl edilemez.
YaegıcıLıK
OTODETE2mİNİzm
Determinizm ve indeterminizm arası
uttaşma sağlamaya çalışır. Kont'ta
ifadesini buton bu görüşe göre, insan
Kendi iradesi ite OhLOK yasalarını öegürce
belirler. Bu nedenle ohLaK yasaları insanın
dışında Konuıan ve uyutması istenen
yasatar değildir. İnşan, Kendi özgür
iradesiyıe beürıediği genel geçer ahLOK
yasaıorına yine Kendisi uyar.
LİBERTE29RNİzm
İnsan eytemıeri birtakım Kurauara göre
ortaya çıkmaz İnsan eyıemıerini belirleyen
KUFOLLor Olmadığından öt9ürdür. Bundan
datayı inşan. davranışlarımdan sorumludur
Bu anıagışl savunanıar; devıetin
Olabildiğince Kücütmesi ve insanıara ahLOKi
Kısıtlama yapılmaması gerektiğini
savunarak özgürlükleri azamiteştirmex
Evrensel RhLoK Yasası Var mıdır?
Evrensel ahlak gamsının varlığını reddedenler
istemişlerdir.
HEDONİzm (HAZCILIK)
Hedonizm (Hazcılık)
+ Egoizm (Bencilik)
4 Anarşizm
+ Faydacılık
+ Nihilizm (Hiçcilik)
ahlaki)
insanın haz dugdüğü seyıerıe mutLü
0L0biLeceğini savunur. Hot duyuıan şeyler
özneL OLdüğundan evrensel bir ahLOK
yasasından edilemez Bu görüş İLK çağ
düşünürlerinden Rristippos'o göre "İyi'dir ve
'Kötüdür. Epiküros'a göre ise insan acıdan
Kaçarak ve hazza yöneterek mutlu Olur.
25
