Lj Isı sığası eşit olan maddeler hal değişimi olmadan ısıl denge-
ye ulaştıklarında ısıl denge sıcaklığı ilk sıcaklıkların aritmetik
ortalamasına eşittir.
Bir ortama konulan her maddenin sıcaklığı sonunda ortamın
sıcaklığına ulaşır.
DİKKAT
Bir araya gelen iki madde aynı yönde hâl değiştiremez. Yani
örneğin ikisi de eriyemez. ikisi de kaynayamaz... gibi.
Bir araya gelen iki maddenin sıcaklık- ısı grafiği aşağıdaki gi-
bi olabilir.
Sıcaklık
x
Isı
K maddesi Si veriyor, L madde-
si ISI alıyor. Ortak T sıcaklığına
ulaşıyor.
UNUTMA
ISI alışverişi yapan X ve Y
maddelerinin sıcaklık - ısı
grafiği şekildeki gibi olsun. u
açısı 8 açısından büyük ise
X'İn ISI sığası Y'nin ISI sığa-
sından daha küçüktür.
Isı
X maddesi ISI veriyor ve sıcak-
lığı azalıyor, Y maddesi ISI alı-
yor, sıcaklığı artıyor, daha son-
ra hal değişüriyor ve ısıl denge-
ye ulaşıyor.
8
Isı
Bu grafik, X maddesinin verdiği ısı ile Y maddesinin aldığı ısı-
nın her an eşit olduğunu, ısıl denge sağlanıncaya kadar veri-
len ve alınan ısının Q olduğunu gösterir.
Örnek
Deniz düzeyinde ısıca yalıtılmış bir kaptaki suya bir parça buz ko-
nuluyor. Suyun kütlesinin zamana bağlı grafiği şekildeki gibidir.
su kütlesi
Buna göre;
I. K aralığında suyun sıcaklığı artmaktadır.
II. K aralığında buzun sıcaklığı O E'nin altındadır.
III. L ve M aralığında suyun sıcaklığı O OC'dir.
yargılarından hangileri doğrudur?
L aralığında su kütlesi azaldığına göre şu buza dönüşmektedir.
Suyun buz olabilmesi için buzun 0 T'nin altında olması gerekir.
O halde buz K ve L aralığında O 'C'nin altındadır, II. yargı doğru-
dur. L aralığında Su donduğuna göre Su bu aralıkta O oc olmalı-
dır. M aralığında su ve buz ısıl dengeye ulaştığı için ikisi de O oc
olur, III. yargı doğrudur. Su buz karışımında suyun sıcaklığı arta-
maz çünkü buz suya ısı veremez tam tersi su buza ısı verebilir, I,
yargı yanlıştır.
Enerjinin Yayılma Yolları
Isı enerjisi üç yolla yayılır: İletim, konveksiyon, ışıma.
1. İletim Yolu
Katılarda enerjinin yayılma yoludur. Maddenin molekülleri taşın-
maz, ötelenmez. Titreşim halinde yayılır. Isıyı en İyi metaller iletir.
Isı iletimi katı maddenin kesit alanıyla, iki uç arasındaki sıcaklık
farkıyla ve ısı iletim katsayısı ile doğru, cismin uzunluğu ile ters
orantılıdır.
Binalarda mantolama işlemi katıların ISI iletimini engellemek
amacıyla yapılır.
23
