(l) Yusuf Has Hacip, XI, yüzyıl başında, Karahanlllar
Dönemi'nde önemli bir kültür merkezi olan Balasagun'da
doğdu. (II) Yaşamıyla ilgili ayrıntılı bilgimiz yoktur ancak
"Kutadgu Bilig” adlı eserinden; Arapça, Farsça Öğrendiği
ve felsefe, ahlak, toplum bilim, matematik, astronomi, he-
kimlik gibi bilimlerle uğraştığı anlaşılıyor, (III) Yusuf Has
Hacip, "Kutadgu Bilig" adlı eserini 1068 yılında yazmaya
baş adl ve 1069 yılında tamamlayarak Karahanll Hüküm-
darı Tabgaç Buğra Han'a sundu. (IV) Hükümdar da onu
"has haciplik" (devlet başkanlığı genel sekreterliği) göre-
viyle ödüllendirdi. (V) "Kutadgu Bilig", İslam ahlakını ve
kurallarını öğretmeyi amaçlayan bir eser olarak kaleme
alınmıştır,
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
bir bilgi yanlışı vardır?
8.
9.
10.
II.
12.
İslamiyet Öncesindeki Türklerde şairlere baksı, kam, ozan
gibi adlar verildi. adil eserde ve Turfan kazılarında
ele geçirilen metinlerde adlarına ve şiirlerine rastlanan ilk
Türk şairleri Aprın Çor Tigin, Çuçu, Kİ-kİ, Kül Tarkan, Asıg
Tutung, Kalun Kayşl, Çisuya Tutung'dur.
Bu parçadaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getiril-
melidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Divanü Lugat'it — Türk
Irk Bitig
Codekş Kuma nikuş
Orhun Yazıtları
Altın Yaruk
B) II
C) III
Afganistanlı bir Türk olan Fahreddin Mübarekşah'ın 1196
yılında yazdığı bu eser Farsçadır ve Hazreti Muhammed'in
ve başka Islam büyüklerinin soy kütüklerini belirtmektedir.
Türklerin teşkilatçılıklarını över ve tarihleri hakkında de-
ğerli bilgiler verir. Bu eserin Türk dili bakımından önemi,
Türkleri anlattığı yerlerde bazı Türkçe kelimeler kullan-
maşıdır. Yazar, Türklerin kullandığı alfabeler hakkında da
bilgi vermiştir. Ayrıca Türkçenin Farsçadan üstün bir dil
Olduğunu söylemiştir.
Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangi—
sidir?
A) Kamus—' Türki
B) Muhakemetü'l Lügateyn
C) Şecere—i Ensab
D) Divanü Lugatİ't -Türk
E) Atabetü'l Hakayık
Hakanla halk arasında şıkl bir bağlılığı gerekli gören ve
daha çok hakanın güçlü kılınmasından yana olan -
aşağıdaki beytinde halkın hakkını da gözetir.
Budunnıng hakı bar melikler öze
Melikning hakl ma budandın tüze
(Açıklaması: Hakanların halk üzerinde hukuku olduğu gibi
/ Halkın da hakan üzerinde hakkı vardır,)
Bu parçadaki boş bırakılan yere aşağıdakilerden han-
gişi getirilmelidir?
Türklerin Müslüman olduğunu kabul ettiğimiz X. yüzyılla
divan edebiyatının başlangıcı olarak kabul edilen XIII.
yüzyıl arasında İslamiyet'in etkisi altında verilmiş Olan,
bir anlamda "geçiş dönemi" ürünleri sayılan eserler yer
almaktadır,
Aşağıdakilerden hangisi bu ürünlerden biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kutadgu Bilig
A tabetü Hakayık
Divanü Lugat'it — Türk
Divan—' Hikmet
Mecalisün Nefaiş
Atabetül Hakayık, XII. yüzyılda Edip Ahmet Yükneki ta-
rafından Karahanlı Türkçesiyle kaleme alınmış ve eserde
de ayet ve hadislerden yola çıkılarak İslam ahlakı Öğretil-
meye çalışılmıştır. Eser hem aruz hem hece ölçüsüyle ve
mesnevi nazım biçimiyle yazılmıştır.
Bu parçadaki numaralanmış yerlerin hangisinde bir
bilgi yanlışı vardır?
o
A)
B)
C)
D)
E)
Yusuf Has Hacip
Kaşgarlı Mahmut
Ahmet YeşevÎ
Pir Sultan Abdal
Edip Ahmet Yükneki
C) III
D) IV
129
