—l Uç Dirlik kuralına bağlı kalınan komediler üçe ayrılır:
a. Karakter Komedisi: İnsan karakterinin gülünç yönle-
rint ele komedilerdir.
b. Töre Komedisi: Toplumun gülünç yönlerini ele alan
komedilerdir.
c. Entrika Komedisi: Merak duygusu ön planda olan ko-
medilerdir.
Önemli Komedi Yazarları
Eski Yunan Edebiyatı: Aristophanes (Aristofanes)
Fransız Edebiyatı: Moliere (Molyer)
Rus Edebiyatı: Gogol
3. DRAM
Trajedi İle komedi arasında karma bir tiyatro türü Olan dram-
larda yaşam bütün yönleri ile ele alınır.
Romantizm akımının etkisi İle ortaya çıkan dramda üç birlik
kurana uyulmaz.
—j Olaylar tarihten veya günlük yaşamdan alınabilir.
Kişiler, toplumun her kesiminden seçilebNir.
—j Vurma, yaralama. öldürme gibi çirkin ve kaba olaylar şahne-
de gösterilebilir.
Nazım ve neşir bir arada kullanılabilir.
Onemli Dram Yazarları
İngiliz Edebiyatı: William Shakespeare (Vılyım Şekspİr)
(İlk örneklerini vermiştir)
Fransız Edebiyatı: Victor Hugo (Vıktor Hügo)
(Kuranannı belirleniştir.)
TİYATRO TERİMLERİ
Adaptasyon: Yabancı dille yazılmış bir oyunu, yerel koşullara
uygun biçimde kendi diline çevirme, uyarlama.
Aksesuar: Oyuncunun, dekor gereği kullandığı, dekora yar-
dımcı olacak küçük parça eşyalardın
Aktör: Erkek tiyatro oyuncusu.
Aktris: Kadın tiyatro oyuncusu.
Darülbedayi: Güzel sanatlar kurumu. İstanbul Şehir Tiyatrola-
nnın eski adı.
Dekor: Tiyatroda, sahneyi eserin konuşuna göre döşeyip ha-
zırlamada kullanılan eşyanın ve araçların toplu adı.
Diyalog: Oyundaki İki ya da daha çok kişinin konuşması.
Doğaçlama: Bir metne dayanmadan içe doğduğu gibi oyna-
ma ve konuşma.
Fars: Komedinin düşünceden çok göze ve duyulara yönelen,
sanat yönü az, kaba bir türü,
Fecri: Masalların tiyatro sahnesinde dramatize edilmesinden
doğan, kahramanları arasında cinlerin, perilerin de Olduğu bir
tiyatro türü.
Kostüm: Tiyatroda sanatçıların giydiği, oyuna uygun kıyafet.
Kulis: Tiyatroda, şahnenin arkasında bulunan kışım; şahne ar-
Opera: Orkestra eşliğindeki inşan sesi ile yürütülen müzikli
oyunlara verilen ad.
Operet: Eğlenceli ve hafif konulu, İçinde bestesiz konuşmalar
bulunan sahne eseri.
pandomim: Sözsüz oyun.
Perde: Bir oyunda konunun ana parçalarından her biri. Tiyat-
ro eserinde sahnedeki perdenin açılmasından kapanmasına
kadar geçen bölüm,
Piyes: Oyun.
Rejisör: Bir oyunun dengeli ve disiplinli bir yolda doğru ve gü-
zel bir biçime sokulması için gereken çalışmaları hazırlayan ve
yöneten sanatçı, yönetmen.
Repertuvar: Oynanacak oyunların listesi,
Replik: Oyuncunun, sözü karşısındakine bırakırken söyleye.
ceği son söz.
Sahne: 1. Bir tiyatro metninde oyunun başkişisinin ya da Önem-
li kişilerin yönelişlerini başlatıp bitiren kesim. 2. Bir tiyatro ya-
pısında oyuncuların oynamaları için özel olarak yapılmış ve ge-
nelIİkIe yükseltilmiş oylum ya da alan.
Skeç: Olayları uzun uzadıya geliştirmeden en can alıcı çizgi-
ler içinde veren, çoğu kez günlük olaylara değinen, bir nükte
İle biten, kışa süreli, esprili güldürü türü.
Suflör: Oyunu metinden izleyen, unutulan cümle başlarını fl-
sıltı ile oyuncuya hatırlatan görevli kişi,
Temaşa: Geleneksel Türk tiyatrosunda tiyatroya verilen ad.
Tirat: Bir tiyatro oyununda oyuncuların birbirine söyledikleri
uzun sözler.
Tuluat: Metin dış, İçe doğduğu ve akla geldiği gibi hareket et-
mek, söz söylemek, Doğaçlama Oynanan Oyun.
Vodvil: Yanılmalara ve olguların tuhaflığına dayanan kaba çiz-
gilİ, hafif komedi (güldürü) türü.
37
