—l Türk edebiyatının İlk tezkire örneği Alı Şir Nevâi'nin
Mecalisü'n-Nefais isimli eseridi Anadolu sahasında yazılan ilk
tezkire İse Sefi &İİn 16. yüzyılda kaleme aldığı Heşt Behişttir.
NOT
Tezkire Türündeki Bazı Önemi Eşerler
• Ahdî (16. yy.),
Latifi (16. yy). Tezkiretü'ş-Şuara ve Tabşıratü'n-Nuzamâ
Âşık Çelebi (16 yy.) , Meşâirü'ş-ŞuWâ
Haşan Çelebi (16. yy.) , Tezkiretü 'ş-Şuarâ
TARİH KİTAPLARI
Resmi tarih yazıcısı anlamındaki vakanüvislerin kaleme •
ğ' tarih kitaplandır. Bu alanda en tanınmış isim Naima'dır. Kâtip
Çelebi'nin Fezlekşşi, Peçevİ Tarihi de Önemli tarih kitapları
arasındadır.
SEYAHATNAME
Gezi yazısı anlamındaki seyahatname türünde osor veren İlk
yazar Seydi Ali Miratü'l-Memalik isimli eseri "Ülkelerin
Aynası' anlamına gelmektedir. Bu türdeki on büyük vo en
önemli eser ise Evliya Çelebi'nin 17. yüzyılda kaleme aldığı
10 ciltlik Soyahatnâme'dir.
SEFARETNAME
Çeşitli ülkelere giden elçilerin (safir) görüşmelerini, yaptıkları
çahşmalan ve izlenirTIerİni anlattıkları eşerlerı*r. Yirmişekİz Çe-
lobi Mthmet'in Paris Sofamtnamosi (Sefaretnamo-i Fransa) ,
bu alanda verilmiş en Önemli eserlerin başında gelir.
FÜTÜVVETNAME
Ahilik teşkilatının. Ahiliğin ilkelerinin anlatıldığı bu eşerler; dini
ve ahlaki öğütler içerir.
—j Türk edebiyatının en ünlü fütüvvetnamesi, Haliloğlu Yahya
Burgazi'nin Fütüvvetnamo'sidir. Ebulhayr Rûmünin de bu tür-
de bir eseri vardır.
PENDNAME
Öğretici (didaktik) amaçla kaleme alınan Öğüt verici eserlere
pendname (nasihatname, öğüt kitabı) adı verilir.
—j 16. yüzyıl sanatçısı Güvahİ'nin atasözlerinden de yararlanarak
oluşturduğu Pendnarne'si türün önemli örnekleri arasındadır.
SURNAME
Şehzadelerin sünnet düğünlerini, padişah kızlarının doğum
ve evlenrneleri dolayısıyla yapılan tören, şenlik ve ziyafetlerl
Milatan Bu eserler genellikle minyatürle süslenir.
—J Nabi'nin, IV Mehmet'in emri İle Şehzade Ahmet ve Şehzade
Mustafa'nın sünnet düğünleri için yazdığı Surname türün
önemli örnekleri arasındadır.
RUZNAME
Divan edebiyatında günlüklere verilen addır.
KIYAFETNAME
—j İnsanların dış görünüşlerinden hareketle kişiliklerinin analiz
edildiği eserlerdir. Bu türe Erzurumlu İbrahim Hakkı'nın Mari-
fetname adlı eserinde yer verilmiştir.
SAKİNAME
-J Divan edebiyatında gerçek ya da tasavvufi anlamıyla içkiden
ve içki meclislerinden söz eden eserlerdir.
DİNİ ESERLER
Gazavatname: Savaşların, büyük zaferlerin anlatıldığı eser-
lerdir.
Menakıpname ve Velayetname: Din büyüklerinin veya tari-
he geçmiş ünlü kimselerin yaşamları ve olağanüstü davranış-
laryla ilgili hikâyelerin toplandığı esere menakpname; ermiş-
lerin ve tasavvuf büyüklerinin hayatını konu alan eserlere ise
velayetname denir.
Siyer: Hz. Muhammed'in hayatını konu alan eşerlerdir,
Kısas-' Enbiya: Peygamberlerin hayatlarını, mucizelerini an-
latan eserlerdir.
DİVAN EDEBİYATI TEMSİLCİLERİ
SANATÇI
Hoca Dehâni, Mevlânâ, Ahmet Fakih, Sultan
Veled, Şeyyad Hamza...
Gülşehrî, Âşık Paşa, Kadi Burhanettin, Seyyid
Nesimi, Ahmedî...
Ali Şir NevâÎ, ŞeyhÎ, Ahmet paşa, Necati Bey,
Süleyman Çelebi, Ahmed-i Dâİ, Sinan paşa,
Mercimek Ahmet...
Fuzûfi, Bâkî, Bağdatlı Rûhî, Taşlıcalı Yahya, Zâti,
Hayan Bey, LamİÎ Çelebi, Şeydi Ali Reis, Latifi,
Sehi Bey, Babür Şah, PÎrÎ Reis, Âşık Çelebi.
NefÎ, NâbÎ, Şeyhülislam Yahya, NâilÎ, NeşâtÎ, Kâtip
Çelebi, Evliya Çelebi. „
Nedim, Şeyh Galip, Sümbülzade Vehbi,
Enderunlu Fazıl, Yirmisekiz Çelebi Mehmet...
Enderunlu Vasıf, Keçecizade İzzet Molla.
YÜZYILI
13. Yüzyıı
14. Yüzyıl
15. Yüzyıl
16. Yüzyıı
17. Yüzyıl
18. Yüzyıl
19. Yüzyıl
