l.inönü Muharebesi'nin Sonuçları
Londra Konferansı (21 Şubat-12 Mart 1921)
İtilaf Devletleri
İstanbul Hükûmeti
Moskova Dostluk Antlaşması (16 Mart 1921)
TBMM
(İngiltere-Fransa-İtalya-Yunanistan)
Konferansı Toplama Amaçlarl
• Türk ordusunun l.İnönü Muharebesi'ni kazan-
ması
Fransızların Güneydoğu'da büyük bir direnişle
karşılaşması
• İtalya'nın Anadolu'nun paylaşımından umdu-
ğunu bulamaması
• Yunan ordusuna zaman kazandırılmak isten-
mesl
• Sevr Antlaşması'nın bazı maddelerinde değişik-
lik yapılarak kabul ettirilmek istenmesi
Sovyet Rusya
Çiçerin
Yusuf Kemal Tengirşenk, Rıza Nur, Ali Fuat Paşa
Konferansa Katılma Sebepleri
• Türklerin barış yanlışı olduğunu göstermek,
"Türkler barışa yanaşmıyor, savaş uzatıyorlar"
diyerek yapılan propagandaları çürütmek
• TBMM'nin resmî olarak tanınmasını sağlamak
• Misakımillî'yi ve Türklerin haklı davasını tüm
dünyaya duyurmak
Huştafa Kemal Paşa Sadrazam Tevfik Paşa'ya gönderdiği yazıda; Londm Konferansı'na katılacak
delegelerin doğrudan doğruya millet iradesini temsil eden Büyük Millet Meclisi tarafmdon seçil-
miş olmasıyla kabildir. Uğursuz Sevr Antlaşması'nı imzalamış bir heyetin hukuk bakımından bir
mirasçısı olan Hükûmetiniz delegelerinin vatana ve millete uygun şartlar elde edebilmeleri müm-
kün değildir. Bu sebeple, vatamn yüksek çıkarlan gereği bu barış görüşmelerinde sizin aradan p-
karak Büyük Millet Meclisi delegelerini millî birliği tamamen gösterir bir şekilde, serbest bırakma-
gereklidir." demiştir.
Mustafa Kemal sadrazam Tevfik
Paşa'ya çektiği telgrafta şunları
söylemiştir:
"Millî egemenliğe dayanarak
Türkiye'nin geleceğini elinde tu-
tan tek egemen kuvvet, Anka-
raşda toplanmış olan Türkiye
Büyük Millet Meclisidir. Türki-
ye ile ilgili bütün konuların hâl-
ledilmesiyle görevli ve her türlü
dış sorunlarda söz sahibi, ancak
bu meclisin hükûmetidir. İstan-
bul'da herhangi bir heyetin böy-
le bir hukuki durumu yoktur."
Tevfik Paşa
Bekir Sami Bey
Konferans'ta söz sırası Tevfik Pa-
şa'ya geldiğinde "Ben sözü Türk
milletinin gerçek temsilcisi olan
Türkiye Büyük Millet Meclisi
temsilcisine bırakıyorum." de-
miştir.
TBMM adına Konferans'a katılan
Bekir Sami Bey İtalya, İngilte-
re ve Fransa ile savaş esirlerinin
karşılıklı değiştirilmesini öngö-
ren antlaşmalar yapması, Yeni
Türk Devleti'nin diplomatik alan-
da da tanındığının göstergesidir.
Bekir SamİBey'in İngiltere, İtalya ve Fransa ile esir değişimi üzerine imzaladığı bu antlaşmalaİ
II.İnönü Muharebesi'nin kazanılmasından sonra Misakımilli'ye ters düştüğü için meclis tarafın-
dan reddedilmiştir. Bekir Sami Bey'in istifası istenerek yerine Yusuf Kemal Bey (Tengirşek) ge-
tirilmiştir,
Antlaşma'nın imzalanmasını sağlayan etkenler şunlardır:
Doğu'da Ermenilerin yenilgiye uğratılmış olması
l.İnönü Muharebesi'nin kazanılması
İtilaf Devletlerinin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi
Boğazların İtilaf Devletlerinin denetimine geçilmesinden endişe edilmesi
Antlaşma'nın Önemli Maddeleri
1 İki taraftan birinin tanımadığı uluslararası bir antlaşmayı diğeri de tanımayacaktır.
İki taraf böylece dış politikada ortak hareket etmeyi kabul etmiştir. Sovyet Rusya Sevr Antlaşması'nı
tanımadığını kabul etmiştir.
2 Sovyet Rusya MisakımilWyi tanıyacaktır.
Yeni Türk Devletini tanıyan ilk büyük Avrupalı devlet, Sowet Rusya olmuştur.
3 Osmanlı Devleti ile Çarlık Rusya arasında imzalanan antlaşmalar geçersiz sayılacaktır.
Eski rejimler ve onların imzaladıkları antlaşmalar yok sayılmıştır.
4 Sovyet Rusya kapitülasyonların kaldırılacağını kabul edecektir.
Kapitülasyon hakkından vazgeçen ilk devlet Sovyet Rusya olmuştur.
5 | İki taraf ekonomik ve mali ilişkileri geliştirecektir.
Sovyetler TBMM'ye mali yardımda bulunmayı kabul etmiştir.
Sovyetler "Batum'un Gürcistan'a verilmesi" koşulu ile Gürcistan ve Ermenistan ile yapıla-
161
cak antlaşmaları tanıyacaktır.
Misakımüfi'den verilen ilk taviz olmuştur.
Boğazlar konusu Karadeniz'e kıyısı olan devletlerin temsilcilerinin katıldığı bir konferans-
7
ta ele alınacaktır.
Sovyet Rusya Boğazların yönetiminin Türkiye'de kalmasını çıkarlanna uygun bulmuş, Boğazların tica-
ret gemilerine açık olmasını sağlamaya çalışmıştır.
18 1 Taraflar kendilerine karşı olan örgütlerin kurulmasına izin vermeyecektir.
9 Rusya elindeki bütün esirleri serbest bırakacaktır.
instagram.com/copysinav
