l.
2.
3.
İLK ÇAĞ FELSEFESİ
Evren yalnızca atomların çarpışmaları ve birbirleri üzerindeki
basınçlan ile oluşmuştur; evrendeki oluşa kesin bir zorunluluk
egemendir; bütün Olup bitenler, nedenlerden zorunlu olarak
meydana gelmişlerdir.
Demokritos bu düşüncesiyle aşağıdakilerden hangisine
karşı çıkmıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Evrendeki rastlantı ve erekselliğin varlığına
Varlığın değişmekte olduğuna
Varlığın temel niteliğinin madde olduğuna
Evrende bir düzenin var olduğuna
Varlığın var olmadığına
4.
5.
Test - 5
Mısırlılar ateşin çok faydalı olduğunu biliyordu. Çünkü onun
tuğlalarını sertleştiren, evini ısıtan; camın, çeşitli metallerin
ortaya çıkışını sağlayan Şey, ateşti. Mısırlı ateşle bütün bunları
başarıyla yapar; ama yalnızca pratik hayatını idame ettirmesini
mümkün kılan sonuca ulaşmakla yetinir. Yunanlı ise burada
kalmaz; bir üst düzleme yükselerek, tuğla ocağındaki, kalp-
teki, güneşteki ateş olarak, bir ve aynı şeyin bu kadar farklı
şeyi neden ve nasıl yaptığını sormaya geçer. Buraya geçtiği
zaman da doğallıkla ateşin doğasının ne olduğu, ateş olarak
onun temel özelliklerinin ne olduğu sorusuna, ateşin özünü
araştırmaya geçmiş olur.
Bu parçaya göre Yunan düşüncesini farklı kılan durum
aşağıdakilerden hangisidir?
Parmenides'e göre, varlığın hareket ettiğini varsayalım. O,
nereye gidecektir? Varlık ya varlığa ya da var Olmayana,
yokluğa gidecek, hareket edecektir. Yokluk, tanımı gereği var
olmayandır; yokluk var olmadığı için de onun bulunduğu bir
yer olamaz. Varlığın varlığa gitmesi demek ise onun kendi-
sinde kalması, kendisiyle aynı kalrnası ve hareket etmemesi
demektir. Bu yüzden varlık hareket edemez, değişmez, yok
olamaz zira hareket eder, değişir ve yok Olursa, var olmayan
bir Şey, yokluk haline gelir.
Parmenides'in bu görüşüne dayanarak varlıkla ilgili aşa-
ğıdakilerden hangisi söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Pratiğe önem vermeleri
Mitolojiden yararlanmaları
Farklı kültürlerden etkilenmeleri
Metafizik kavramlara açıklamalarında yer vermeleri
Pratikten düşünsel olana yükselmeleri
A)
B)
C)
D)
E)
Çatışmalarla var olduğu
Sınırsızlık içerdiği
Kendisiyle aynı kaldığı
Sayısal anlamlar içerdiği
Belli bir düzene dayandığı
Savaş, varlık ya da oluşun tek ve en önemli koşuludur. Zra bu
savaş olmasa, hiçbir Şey var olmaz. Bundan dolayı varlıkların
doğuş ya da varlığa gelişi, birbirlerine karşıt olan ve birbirlerini
varlıkta tutan güçlerin çatışmasına bağlıdır. Karşıtların savaşı
kötü bir şey olması bir yana, varlığın olmazsa olmaz koşulu-
dur, evrendeki bütün varlıkların varlıklarını sürdürebilmeleri
için karşıt unsur veya güçlerden meydana gelmesi gerekir.
Sağlık, barış ve sükûnet, kendi başlarına alındıklarında, on-
ların karşıtlarından daha fazla iyi olmalanndan söz edilemez;
onlar, ancak karşıtlarıyla birlikte değerIendirildikleri zaman,
iyi olurlar.
Bu parçadaki görüşler aşağıdaki filozoflardan hangisi
tarafından savunulmaktadır?
Doğa felsefesinin başlangıcında yer alan Thales için, töz
"su" dur. Ancak, öğrencisi Anaksimandros hocasının kabu-
lünü fazla anlamlı bulmaz. Çünkü su sonludur ve evrende
neredeyse sonsuz olan varlıklar bu sonlu varlıktan varlığa
gelmiş olamazlar. Mademki varlıklar sonsuzdur, öyleyse töz
de sonsuz niteliğe sahip olmalıdır. Böylesi bir varlık ancak
sının da bulunmayan apeiron olabilir. Ancak bu durum Anak-
simenes için anlamlı değildir. Ona göre töz hava olmalıdır.
Çünkü hava adeta insan bedenini bir arada tutan ruh gibi
bütün varlığı sarmalamakta ve bir arada tutmaktadır. Benzer
şekilde Anaksagoras için töz tohum ve Demokritos için ise
atomdur.
Bu parçada anlatılan "töz" kavramı aşağıdakilerden han-
gisine karşılık gelir?
A) Pythagoras
C) Herakleitos
B) Empedokles
D)
Aristoteles
E) Demokritos
A)
B)
C)
D)
E)
Varlıkların değişimini sağlayan egemen güç
Varlığın asıllarının yer aldığı ideal dünya
Varlığın ötesinde yer alan doğaüstü güç
Varlığın soyut kısmını ele alan düşünce
Varlıkların kendisinden çıktığı ilk ana madde
17
