—l Hece *üşü yanında Muz Ölçüşünü de başarıyla kullanmıştır,
Tasavvuf şiiri ve ilahi nazm türü ile özdeşleşen Yunuş Emre ,
kendisinden sonra gelen bütün mutasavvıf şairleri etkilemiştir,
Samıimi bir insuı sevgisi ile dolu şiirleri İslam dininin Anado-
ü da yaygınlaşmasında rol oynamıştır. Moğol saldırılan ile ya-
kılıp yıkılan Anadoha 'nun ortak değerler etrafında buluşması -
na tünet emiştir.
—j Türkçenin canlılığım ve gücünü yüzyıllarca korumasında Yu-
nuş'un sade, etkili, içten cüli Önemli pay sahibidir. O güne ka-
dar Anadolu'da edebiyat dili olarak itibar görmeyen Oğuz
Türkçesi ile ne denli başarılı eserler verileceğini göstererek
Türkçe yazan, söyleyen sanatçılara Öz güven aşlamıştır.
Şiirlerinde 'Vahdetivücut" teorisini sade ve anlaşılır bir dille İş-
leyen Yunus, bu tasavvul felsefesinin halk tarafından anlaşıl •
maşına, benimsenrnesine hizmet etmiştir.
"Yaradılam hoş gör, Yaradan'dan ötürü", "Sevelim, sevilelim,
dünya kimseye kalmaz- dizeleri herkes tarafından bilinen Yu-
nus Emre, insan sevgisinin ve hoşgörünün sembolü olmuştur,
UNESCO tarafmdan 1991 ydı Uluslararası Yunus Emre Yılı ilan
edilrnişür.
ESERLERİ
Divan: Türk dilinin klasiklerinden kabul edilen bu eserde HO-
ca Ahmet Yesevi'nin "hikmet- türü şiir geleneğine bağlı çoğun-
lukla "ilahi' biçimindeki şürler yer almaktadır. Eserde daha çok
hece Öküşü kullanılmıştır.
Risalem 'n-NushWe: 573 beyit. aruz ölçüsü ve mesnevi nazım
biçimiyle kaleme alman eserde tasavvufun ve İslam dininin te-
mel ilkeleri işlenmiştir.
HACI BEKTÂŞ-I VELİ (13. YÜZYIL)
Hayat hakkındaki bilgiler menkıbelere da-
yanıt.
Anadolu'da Hacı Bektaş ilçesinde kurduğu
dergâh, Önemli bir ziyaret mekânıdır.
Anadolu • nun Türkleşmesine ve Müslüman-
laşmasma hizmet etmiştir.
Alevi inancı ile paralellik gösteren Bektaşilik tarikatının kuru-
cuşudur.
—J Makâldt ağlı eserinde tasavvuf ilkelerini bölümler hâlinde ve
alegorik bir dille ele almıştır. Ozgün biçimi Arapça olan ve
Türkçeye tercüme edilen bu eserde Alevi-Bektaşİ İnancında-
ki dört kapı (şeriat, tarikat, marifet, hakikat) ve kırk makam an-
latılmıştr,
KAYGUSUZ ABDAL (14-15. YÜZYIL)
Aşıl adı Alaaddİn GaybÎdir.
Anadolu'daki Bektaşiliğin İleri gelenlerinden
biri olan sanatçı, Alevi•Bektaşi halk şiirinin
kurucusu kabul edilir,
Zamanının bütün ilimlerine, tasavvufa ve dinî
konulara hâkimdir.
Abdal Muşa İle tanışmasından sonra tasavvuf yoluna girmiş,
onun talebesi olmuştur,
Didaktik içerikli eserlerinde açık ve sade bir dil kullanmış,
nükteli ve İğneli bir üslup benimsemiştir,
Kimi şürlerİnde Yunuş Emre'nin etkisi görülen sanatçının hecenin
yanı sıra aruzla yazdığı şiirleri de vardır.
ESERLERİ
Divan, Gülistan, Gevhernâme, Budalanâme, Vücudnâme, Sa-
raynâme, Djlgûşa, Kitab-l Mjg/âte
HACI BAYRAM VELİ (15. YÜZYIL)
Ankaralıdır, Bağlandığı Aksaraylı Somuncu
Baba öldükten sonra Ankara'ya dönerek
Bayrarniye tarikatını kurmuştur,
Ahilik teşkilatının gelişmesine katkıda bulun-
muştur.
Az sayıdaki şiirinde Yunus Emre etkisi görülür.
EŞREFOĞLU RUMİ (15. YÜZYIL)
Kadirî tarikatının bir kolunun kurucusu olan
Eşrefoğlu, Hacı Bayram-' Veli'nin damadıdır.
Tarikat adabını ve nefis terbiyesini anlattğı
Müzekki'n-Nüfûs adlı mensur eseri ünlüdür.
Aruz ölçüsünü de kullanan sanatçının diva-
nı da vardır.
6
