Örnek Soruyu Değiştir

(l) Dede Korkut Hikâyeleri, XII, XIII, XIV. aşırlarda Anadolu'nun doğusunda; bütün bu asırlar boyunca gelip yerleşmiş, buralarda vatan tutmuş Oğuz Türkleri ara- sında yaşamış, işlenmiş ve yayılmış anonim hikâyelerdir. (II) Bu hikâyelerde Oğuz Türklerinin Gürcüler, Ermeni- ler ve Trabzon Rumları ile yaptıkları dış savaşlar an- latılır; yeni vatanda yerleşen Türk boylarının kendi iç çarpışmaları hikâye edilir. (III) Dede Korkut kahraman- ları arasında yer yer Orta Asya Oğuzlarına ait olayların izlerini taşıyan destan kişilerine benzer kişiler bulunur. (IV) Bu hikâyeler, elimizdeki yazılı şekilleriyle hikâye ve masal karakteri göstermekle beraber daha çok, destan etkisi yaratan nitelikler taşımaktadır. (V) Dede Korkut Hikâyeleri XV. yüzyılda Akkoyunluların egemen olduğu Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi'nde Ebulgazi Bahadır Han tarafından yazıya geçirilmiştir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi vardır? C) III Yerli kara dağların yıkılmasın, Gölgeli büyük ağacın kesil- meşin Taşkın akan güzel Suyun kurumasın. Kanatlarının uçları kırılmasın. Koşar iken ak boz atın sendelemesin. Vuruşunca kara çelik Öz kılıcın çentilmesin, Dürtüşürken alaca mızrağın utanmasın, Ak bürçekli ananın yeri cen- net olsun. Ak sakallı babanın yeri cennet olsun. Hakkın yandırdığı çırağın yana dursun, Kadir Tanrı seni namerde muhtaç eylemesin hanım hey! Bu parça aşağıdaki eserlerin hangisinden alınmış Ola— bilir? 3. Test Tepegöz' ün peri anası gelip oğlunun parmağına bir yüzük geçirdi, Oğul sana Ok batmasın, tenini kılıç kesmesin dedi. Tepegöz, Oğuz'dan çıktı, bir yüce dağ vardı, Yol kesti, adam aldı, büyük harami oldu, Uzerİne birkaç adam gön- derdiler, Ok attılar batmadı, kılıç vurdular kesmedi, mız- rak sapladılar işlemedi. Çoban çoluk kalmadı hep yedi. Oğuz'dan dahi adam yemeye başladı, Başat kızıp yerinden kalkıverdi. Erkek deve gibi Tepegöz'ü dizi üzerine çökertti. Tepegöz'ün kendi kılıcı ile boynunu vurdu, Deldi, yay kirişini taktı, Sürüye sürüye mağara ka- pısına geldi. Yünlü Koca ile Yapağılı Koca'yı Oğuz'a müj- decı gönderdi. Dedem Korkut gelip neşeli havalar çaldı, gazi erenlerin başına ne geldiğini söyleyiverdi. Hem Başata dua verdi: Kara dağa seslendiğinde cevap versin Kanlı kanlı sulardan geçit versin Erlikle kardeşinin kanını aldın Kudretli Oğuz beylerini yükten kurtardın Kadir Allah yüzünü ak etsin Başat Başat'ın "Tepegöz'ü Oldürmeşi" öyküsünden alınan bu parçalardan Dede Korkut Hikâyeleri'yle ilgili aşağıdaki— lerden hangisine ulaşılamaz? A) B) C) D) E) Mitolojik ögelerden "sihir”e ve masalsı olağanüstülük- lere yer verilmiştir, Olayların anlatımında düzyazı, konuşmalarda şiir kul- lanılmlştır. Düzyazıda şecilerden, aliterasyonlardan yararlanıl- mıştır. Hikâyelerin sonunda ortaya çıkan Dede Korkut kahra- mana iyi dileklerini sunmaktadır. Yazılı gelenekte gelişmiş anlatmaya dayalı metinler- 2. o A) B) C) D) E) Manas Destanı Kitab—l Dede Korkut Divanü Lügati't— Türk Kutadgu Bilig Atabetü'l-Hakayık Geçmişin hatırlanmasıyla oluşan zamana kozmik za- man, kahramanın yaşadığı andaki zamana gerçek zaman denir. Kozmik zaman, geriye dönüş tekniğiyle oluşturulur. Tip, bir düşünceyi temsil eder; insanı bir yönü idea- lize ederek ve abartarak verir: cimri, sakar, fırsatçı, fekakâr, vatansever... Karakter ise çok yönlü ve ger- çekçidir, bir tezin veya düşüncenin aracı değildir. Tip değişmez, düz kişiliktir. Karakter değişir ve yuvarlak kişiliktir.