l.
2.
3.
BİREY VE TOPLUM
Birey, içinde yetiştiği sosyal sistemin bir üyesi olarak, karşıla-
şabileceği çeşitli durumlarda o sosyal sisteme özgü becerileri,
tutum ve davranışları, değerleri öğrenip ona göre hareket eder.
Toplumun bireyin üzerindeki etkisine karşın, bireyler de top-
lum yapısına ve toplumsal değişmelere etkide bulunmaktadır.
Böylece gruptaki her üyenin davranışı diğerlerinin davranışını
etkilemekte, kontrol etmekte ve düzenlemektedir. Birey doğal
benliğinden sıyrılıp yüksek bir özgürlük kavramını kabulüyle
kimliğini oluşturmakta ve toplumla etkileşimde bulunarak bu
bütünün bir parçası haline gelmektedir.
Bu parçada aşağıdaki kavramlardan hangisi anlatılmak-
4.
5.
6.
Test - 7
Oğrencilik statüsü olmadan öğretmenlik, hasta olmadan
doktorluk, evlat olmadan annelik, babalık statüleri bir anlam
ifade etmez. Bunlar birbirine bağlı olarak var olurlar.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisini destekler?
A)
B)
C)
D)
E)
Statüler birbirleriyle ilişkilidir.
Kişi statü elde etmede özgürdür.
Statülere ait roller uygun ortamlarda oynanır.
Statü saygınlığı statüyle birlikte gider.
Her insan bir statüye sahiptir.
tadır?
A) Sosyalleşme
C) Sosyal ilişki
B) Dikey hareketlilik
D) Toplumsal değişme
E) Sosyal statü
Birey birçok statüye sahiptir, ancak bu statülerden biri Öne
çıkar ve toplumda 0 statüyle tanınır. Bu statü genellikle bireyin
emeğiyle kazandığı ve mesleği olarak Öne çıkmaktadır. Bir
kişi arkadaş, dernek üyesi, komşu, baba, gibi statülerinin
yanında öğretmen olmasıyla Öne çıkar ve bu statüyle tanınır.
Bu parçada aşağıdaki kavramlardan hangisi açıklanmıştır?
A) Rol pekişmesi
B) Anahtar statü
C) Verilmiş statü
D) Statü aktarımı
E) Sosyal rol
Gündelik yaşam bir tiyatro oyununa benzer. Her oyuncuya
senaryoda bir yer takdir edilir ve sahnede yapması gereken
davranışlar dizisi belirlenir. Tiyatro oyununda olduğu gibi
toplumda da bireylerin işgal ettiği bir yer vardır ve bu yere
bağlı olarak birtakım davranışları yerine getirmeleri beklenir,
örneğin; öğrenci, marangoz, yaşlı, genç, milletvekili, öğreünen
vb.
Parçada aşağıdaki kavramlardan hangisi açıklanmıştır?
Ailede başlayan sosyalleşme okul ve arkadaş çevresinde
devam eder. Ergenlik döneminde bağımsız kimlik kazanma
aşamasında olan gencin sosyalleşmesi, anne ve babasıyla
çatışma içinde geçebilir. Ergen kimliğini başarılı olarak ka-
zandıktan sonra hayata atılma süreci, mesleki yaşam ve aile
hayatı başlar ve bu süreç yetişkinlik dönemine denk gelir.
Bireyler bu süreçte yeni statü ve roller kazanır, bunlara uygun
davranmaya çalışırlar. Birey emekli olduğunda ise yeni bir
dönem olan yaşlılık başlamaktadır. Yaşlılık döneminde de
kazanılması gereken toplumsal norm, değer ve roller vardır.
Bu parçadan, aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
A)
B)
C)
D)
E)
Her birey sosyalleşme sürecini başarıyla tamamlar.
Sosyalleşme çocukluk ve gençlik dönemini kapsar.
Sosyalleşme araçları zamanla değişmektedir.
Sosyalleşme yaşam boyu sürmektedir.
Sosyalleşmeye en çok aile etki etmektedir.
Statüler çeşitlilik göstermektedir. Bir toplumda çeşitli statüler
vardır. Birey bu statülerden birkaçına sahip olur. Birey bu
statülerin bir kısmını kendi çabası sonucu elde eder bir kısmı
da doğuştan kazanmış olur. ilkine kazanılmış statü ikincisine
ise verilmiş statü denmektedir.
Bu açıklamaya göre aşağıdakilerden hangisi verilmiş
A)
B)
C)
D)
E)
Toplumsal norm
Toplumsal statü ve rol
Toplumsal değer
Toplumsal prestij
Toplumsal kontrol
statüdür?
A) Marangozluk
D) Öğretmenlik
B) İşçi
C) Muhtar
E) Türk olmak
157
