Kuzey Yarım Küre
Güney Yarım Küre
Telde manyetik alan, telin
eratında halkalar biçimin-
de Oluşur. Tele yakın yer-
de manyetik alan şiddeti
büyük, uzak olan yerde
Çembere teğet çizilen B
vektörü manyetik alan şid-
detidir.
Örne
ip
x
ip
ip
X, Y, Z, T manyetik özellikli çubuklar iplerle asıldığında şekildeki
gibi hareketsiz kalmaktadır.
Buna göre, hangi çubuklar kesinlikle mıknatıstır?
Çöz"
Mıknatısların birbirini çektiğini veya ittiğini biliyoruz. X ve Y birbi-
rini ittiğine göre aynı işaretli kutuplar yan yana gelmiştir. Bu ne-
denle X ve Y kesinlikle mıknatıstır. Z ve T de birbirini çekmiş, zıt
kutuplar yan yana gelmiş olabilir, ancak Z ve T birbirini çeküğine
göre biri demir biri mıknatıs da olabilir. Bu nedenle Zve T için ke-
sin yargıya varılamaz.
7. Akım Geçen Telde Oluşan Manyetik Alan
İçinden akım geçen düz bir telin etrafında manyetik alan oluşur.
Bunu anlamak için düz telin yanına konulan pusula Önce sapmaz-
ken akım geçtiğinde saptığı görülür.
Bı,B2
Telde Oluşan manyetik alanın büyüklüğü telden geçen akım
şiddeti ile doğru orantılıdır, i akımı r kadar ötede B manyetik
alan oluşturursa, 2i akımı r kadar ötede 28 manyetik alan Oluş-
turur.
2B
2
Düz telde Oluşan manyetik alanın yönü sağ el kuralı ile bulu-
nur.
Sağ el teli kavradığında baş parmak akımın yönünü (i)
gösterdiğinde, dört parmak, manyetik alanının (B) yönü-
nü gösterir.
