Kuvvet
Temel Kuvvetler
Doğada dört temel kuwet vardır.
Kuvvet Çeşitleri
Cisimlerde şekil, hız ve yön değiştirebilen, duran bir
cismi harekete geçiren hareket hâlindeki bir cismi
durduran etkiyo
. denir.
Birimleri N, Kgf , gf dir. Si birim sisteminde Newton
(N) kullanılır.
Doğadaki kuvvetler genel olarak;
1. Temas gerektiren kuvvetler
2. Temas gerektirmeyen kuwetler olarak ikiye ayrılır.
Fiziksel temas sonucunda cisimleri etkileyen kuvvet-
tere
denir. Beyzbol sopa-
30
sının topa etkisi,ha'at çekme yarışındaki uygulanan
kuvvetler örnek olarak verilebilir.
Fiziksel temas olmadan cisimleri etkileyen kuvvetle-
denir. Fiziksel bir
temas yoktur. Mıknatısların birbirini çekmesi - itmesi,
dalından kopan yaprağın düşmesi, gezegenlerin bir-
birini çekmesi gibi olaylar temas gerektirmeyen kuv-
vet örnekleridir.
Kuvvetler etki ettikleri cisimler üzerinde,
Z
3.
4.
2.
3.
4.
5.
Şakil değiştirme: Kağıdın büzülmesi
Yer değiştirme: Topa vurulması
Yön değiştirme: Bir kişinin kendisine gelen
topa vurması
Döndürme: Kapı kolunun çevrilmesi
Hızlanma veya yavaşlama: Arabanın yavaşla-
maşı, hızlanması
Güçlü Nükleer Kuwet: Atom çekirdeğinde (+)
yüklü protonlar ve yüksüz nötronları bir arada tutan
kuvvettir. Bu kuvvet çok büyük olduğu Çin parça-
cıklar birbirine yakındır. Menzili çok kısadır.
Elektromanyetik Kuvvet: Elektrik yüklü par-
çacıklar arasında oluşan kuvvettir. Çekirdekle
elektron veya iki elektron arasındaki kuwettir.
Ayrıca adezyon ve kohezyon kuvvetleri de elekt-
romanyetik türdendir. Akım taşıyan tellerin birbi-
rine veya mıknatısların hareketli yüklere uygula-
dığl kuvvetler de örnektir. Menzili sonsuzdur.
Zayıf Nükleer Kuvvet: Bazı atom çekirdekleri-
nin kararsızlığına neden olan kuvvettir. Kararsız
çekirdeklerdeki radyoaktif olaylar bu etki-
siyle oluşur. Radyoaktif elementlerde daha etkili-
dir. Menzili kısadır.
Kütle Çekim Kuvveti: Newton tarafından bulu-
nan bu kuvvet iki kütlenin birbirine uyguladığı ev-
rensel bir kuvvettir. Tüm gök cisimlerinin birbirine
uyguladığı kuvvet ve ayrıca ağırlığımızı oluştu-
ran kuvvet kütle çekimden kaynaklanır. Menzili
sonsuzdur.
etkileri mevcuttur.
örnek- I
Mıknatısın toplu iğneyi çekmesi
Ş II. Belli bir yükseklikten bırakılan topun yere düşmesi
Ş III. Oyun hamuruna şekil verilmesi
Yukarıda verilen durumlardan hangilerinde
gerektirmeyen kuvvetler etkilidir?
A) Yalnız I
Kuvvet
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) l, II ve III
Kuwetin büyüklüğü kütlelerin büyüklüğü ile doğru,
kütlelerin arasındaki uzaklığın karesi ile ters orantı-
İldir. Kütle çekim kuvvetlerinin menzili çok büyüktür.
• İki kütle birbirlerine eşit büyüklükte zıt yönlü kuv-
vet uygular.
Kütleler arasındaki uzaklık hesaplanırken cisimle-
rin kütle merkezleri arasındaki mesafe esas alınır.
m,
TYT FiziK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ
