KUVAYI MİLLİYE VE CEMİYETLER
Milli Varlığa Düşman Cemiyetler.
Bu cemiyetler Türkler tarafından kurulan cemiyetlerdir. İtilaf Devletleri ve
Mondros'a karşı mücadele etmenin doğru olmayacağını ve mücadele edilse
de başarılı olunamayacağını savunmaktadırlar. Kurtuluşu bağımsızlık dışında
başka yollarda aramışlardır, Genellikle İstanbul merkezli kurulan bu cemiyet-
ler Anadolu'nun bazı şehirlerinde şubeler açmışlardır. Milli cemiyetlere ve milli
mücadele ekibine zararları olmuştur.
Sulh ve Selameti Osmaniye Fırkası : Devletin ve halkın kurtuluşunu padişah
ve halifeye bağlı kalmakta görmektedir. DarTıat Ferit paşa hükümetini destek-
leyerek, İttihat ve Terakki'nin karşısında olmuştur. Buna karşılık Hürriyet ve
İtilaf Fırkası ile uyum İçinde çalışmıştır.
Kürt Teali Cemiyeti : Wilson İlkelerine dayanarak İngilizlerin desteği ile Doğu
Anadolu'da devlet kurmak amacıyla kurulmuştur, Gerekli desteği halk tarafın-
dan görmediği için etkili olamamıştır.
İslam Teali Cemiyeti : İngilizlerin desteği ile kurulan cemiyet Konya ve çev-
resinde etkili olmuştur. Amacı halkın dini duygularını kullanarak isyanlar çıkar-
maktır, Kurtuluşu halifeye bağlı kalmakta gören bu cemiyet milli mücadeleye
engel olacak çalışmalar yapmıştır.
İngiliz Muhipler Cemiyeti : Kurtuluşu İngilizlerin hi-
mayesine girerek manda yönetiminde görmektedir.
İngiliz dostluğunu devam ettirmek amacıyla kurulan
cemiyet Damat Ferit Paşa desteklemiştir.
Wilson prensipleri Cemiyeti: Bu cerriyet kurtuluşu
Amerikan himayesine girmekte görmüştür. Milli mü-
cadele döneminde Anadolu'da bulunan cemiyetin
bazı üyeleri Amerikan mandasını kongrelerde gün-
deme getirmişlerse de tam bağımsızlığı amaçlayan halkı etkileyememişlerdir.
TARİH EL KİTABI
