Kütle - Hacim - Özkütle
Maddelerin Özellikleri
Kütlesi, eylemsizliği olan ve uzayda yer kaplayan ta-
necikli yapılara
Kütle
Hacim
Tanecikli yapı
Eylemsizlik
Elektrikli yapı
denir.
İhJ1addenİhÂÛİİİt
Pzelliklerinin bazıları
Ozkütle
Özışı
Genleşme katsayısı
(gazlar hariç)
Maddenin ortak özelliklerinden kütle ve hacim birim-
lerinin kullanım amaçlarına göre dönüşümleri yapı-
labilir.
Kütle
Değişmeyen madde miktarına
denir.
harfi ile
gösterilir. Birimleri kilogram (kg), gram (g) ve ton (t)
olabilir. Eşit kollu terazi ile ölçülür.
Ton (t)
x 103
x 10¯3
Kilogram (kg)
Gram (g)
Miligram (mg)
1 ton— 103 kg— 106 g
UYARI
• Eşit kollu terazi yerçekimsiz ortamda ça-
lışmaz. Teraziyle ölçüm yaparken kefe-
[erden birine bir cisim konulunca denge-
si bozulur. Diğer kefeye aynı kütlede bir
cisim konulunca denge yeniden kurulur.
Kütle ve ağırlık birbirinden farklı kavramlardır.
Kütle değişmeyen madde miktarı iken ağırlık cis-
me etki eden yerçekimi kuvvetidir. Ağırlık bir kuv-
vet çeşitidir. Vektörel bir büyüklüktür. Yerçekimi
ivmesine bağlıdır. Bir cismin ağırlığı Dünya'nın
farklı yüksekliklerinde ve farklı gezegenlerde de-
ğişir. Ağırlık dinamometre ile ölçülür.
TYT FİZİK VİDEO ANLATIM FASİKÜLLERİ
Basküller ağırlığın etkisiyle kütle değerini göste-
rir. Bu terazilerin çalışma ilkeleri oldukça basittir.
Yapılarında esnek bir yay bulunmaktadır. Ağırlı-
ğa bağlı olarak yaydaki esneme miktarı değişir.
Bu da sayısal olarak gösterilir. Tartının üzerine
çıkıldığında tartının içindeki kaldıraç mekaniz-
maşı tarafından ibreye iletilir.
Hacim
Katı Hacim Birimleri
Metreküp (m3)
Desimetreküp (dm3)
Santimetre (cm3)
1 m3z 103 dm3 106 cm3
3
Sıvı Hacim Birimleri
Litre (L)
Mililitre (mL)
1 Litre 103 mL
Burada 1 dm3 | litre eşitliğini kullanarak metreküp
cinsinden olan hacim birimini, litre cinsinden birime
çevirebiliriz. Bir maddenin uzayda kapladığı yere
harfi ile gösterilir. Birimleri dm3, cm3, L
denir.
olabilir.
UYARI
• Katı, sıvı ve gaz maddelerin hepsinin bir
hacmi vardır. Katı ve sıvıların hacimleri sabit
sıcaklıkta sabittir. Gazların hacimleri ise
değişkendir.
Katı ve sıvıların hacimleri sıcaklık ile değişirken
gazların hem sıcaklık hem de basınç etkisiyle
hacmi değişir.
Madde ve Ozeüikleri