Kütahya-Eskişehir Muharebeleri (10-24 Temmuz 1921)
Bursa
Balıkesir
• Manisa
İzmir
Aydın
• Eskişehir
Kütahya İnönü
Şeyitgazi .
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri
Aslıhanlar-DumIupınar çarpışmalarında Türk ordusunun henüz taarruz gücüne sahip olmadığını gö-
ren Yunanlar, daha güçlü birliklerle saldırarak İnönü, Eskişehir, Afyon ve Kütahya bölgelerini ele geçi-
rip, Ankara'ya ulaşmayı ve TBMM'ye Sevr Barış Antlaşması'nı kabul ettirmeyi planlamışlardır.
Bu saldırı öncesi Yunanistan'da seferberlik ilan edilmiş, saldırıyı yönetmek için Türkiye'ye gelen Yunan
Krall Konstantin saldırıdan kesinlikle galip çıkılacağını söylemiştir. 13 Haziran'da İzmir'e gelen Yunan
Kralı Konstantin bizzat Yunan ordusunu denetlemiştir.
110 Temmuz'da Türk ordusunu İki ateş arasında bırakmak İsteyen Yunan ordusu İki ayrı cepheden ta-
arruza geçmiştir. II.İnönü Muharebesi'nden yeni çıkan ve teçhizat bakımından eksik olan Türk ordu-
su yenilgi almış ve 13 Temmuz'da Eskişehir'e kadar çekilmiştir. İlerleyen Yunan ordusu Afyon, Bile-
cik, Kütahya ve Eskişehir'i ele geçirmiştir.
Kütahya-Eskişehir Muharebelerinde Türk ve Yunan Kuvvetleri
Devlet
Er
122.185
131.533
Tüfek
60.103
66.300
Mk. Tüfek
645
1.285
TOP
156
460
Kılıç
4.222
3.106
Mustafa Kemal yenilgi üzerine "Meclis Başkam" sıfatıyla ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi
emrini vermiştir. Mustafa Kemal bu durumu Nutuk'ta şöyle anlatmaktadır:
"Orduyu Eskişehir'in kuzey ve güneyinde topladıktan sonra düşman ordusu İle araya büyük bir
mesafe koymak lâzımdır ki, ordunun düzenlenmesi ve kuvvetlendirilmesi mümkün olabilsin. Bu-
nun için Sakarya'nın doğusuna kadar çekilmek caizdir. Düşman Türk ordusunu hiç durmadan
takip ederse hareket üslerinden uzaklaşacak, yeniden menzil hatları kurmak zorunda kalacak;
herhâlde düşünmediği zorluklarla karşılaşacak; buna karşılık bizim ordumuz toplu bulunacak
daha elverişli şartlara malik olacaktır.„"
Türk Ordusunun Sakarya'nın Doğusuna Çekilmesinin Sonuçları
Yunan kuvvetleri Anadolu'nun 100 kilometre daha içlerine çekilerek ana hareket üssünden uzak-
'aştırılmıştır.
Türk ordusu yeni bir savaşa hazırlanmak için zaman kazanmıştır.
İtalya Anadolu'dan askerlerini çekmeyi durdurmuştur.
Fransa TBMM ile yaptığı ikili barış arayışı görüşmelerine ara vermiştir.
"Ordu nereye gidiyor; Millet nereye götürülüyor? Bu gidişin sorumluları nerededir? Onu göre-
miyoruz. Bugünkü acıklı ve korkunç durumun aşıl sorumlusunu ordunun başında görmek İster-
dik." gibi sözlerle Mecligte Mustafa Kemal'e muhalefet şiddetlenmiştir.
5 Ağustos 1921'de çıkarılan Başkomutanlık Yasası ile meclis yetkilerinin bir bölümünü üç ay süre
için Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir. Böylece Mustafa Kemal askerlik mesleğine geri dönmüştür.
Mustafa Kemal Paşa 7-8 Ağustos 1921'de Başkomutan sıfatıyla Tekâlif-i Milliye Emirlerini yayım-
lamıştır. Böylelikle ordunun ihtiyaçlarını karşılamak ve Millî Mücadele'ye son nokta konulmak is-
tenmiştir.
Tekâlif-i Milliye (Millî Yükümlülükler) Emirleri
Her ilçede birer Tekâlif-i Milliye komisyonu kurulacaktır.
Her aile birer takım çamaşır, bir çift çorap ve çarık verecek, her türlü giyim ve besin madde-
lerİnİn yüzde kırkına bedeli sonradan ödenmek üzere el konulacaktır.
İnsan ve hayvan yiyeceklerinin yüzde kırkına, bedeli sonra verilmek üzere el konulacaktır.
Halk, elinde kalan taşma araçlarıyla her ay en az 100 kilometrelik askerî ulaşım yapacaktır.
Gerekli görülen bütün sahipsiz mallara el konulacaktır.
Halk, elindeki tüm silah ve cephaneyi 3 gün içinde teslim edecektir.
Akaryakıt, kamyon lastiği gibi savaş malzemelerinin yüzde kırkı halktan alınacaktır.
Bütün teknik araç ve gereçlerle taşıt ve binek hayvanlarının yüzde yirmisine el konulacaktır.
Bütün bunlar illerdeki komisyonlarca yerine getirilecek ve hemen orduya iletilecektir.
Tekalif-i Milliye Emirlerinden gelen yardımların bir kısmı Sakarya'da diğer kısmı ise Büyük Taarruz
Savaşı'nda kullanılacaktır.
l.Maarif Kongresi (16-21 Temmuz 1921)
Batı Cephesi'nde Yunanlarla savaş devam ederken Maarif Kongresi Mustafa Kemal ve Eğitim Bakanı
Hamdullah Suphi (Tannöver) Beyin öncülüğünde 250 kadar öğretmenle Ankara'da yapılmıştır.
Mustafa Kemal kongrenin açılış konuşmasında; Bugün Ankara, millî Türkiye'nin "maarif eğiti-
mini" kuracak olan Türkiye Kadm ve Erkek Öğretmenler Kongresi'nin burada toplanmasıyla övün-
mektedir. Gelecek için hazırlanan vatan çocuklarına, hiçbir zorluk karşısında baş eğmeyerek sabırla
çalışmalarım ve eğitimdeki çocuklarımızın ana babalarına da yavrularının eğitimlerini tamamla-
mak için herkdamrl'ğg katlanmaktan çekinmemelerini öneririm„ demiştir,
1130
instagram.com/copysinav
