6.
7.
"Küresel ısınma devam ederse Dünya'daki yaşam Ve-
nüs'teki gibi son bulabilir.' Çünkü;
Venüs, Güneş'e en yakın ikinci gezegendir.
Venüs'te dört milyar yıl öncesinde Dünya'dakine ben-
zer bir yaşam vardı.
Venüs'te sera gazlarının etkisiyle sıcaklık artmaya baş-
ladı_
Zamanla Venüs'te yüzey ısısı 460 OC'Iere yükseldi ve
rüzgârlar saatte 290 km hızla esmeye başladı.
Dünya da Venüs'e benziyor
Dünya'da da sera gazlarının etkisi ve sıcaklık artıyor.
Dünya da Venüs'ün kaderini paylaşacak ve 300-500 yıl
içinde yaşanmayacak hâle gelecektir.
Yukarıdaki çıkarımda;
benzerlikten yararlanılmış,
parçadan bütüne gidilmiş
bütünden parçaya gidilmiş
hangileri söylenebilir?
A) Yalnız I
D) ı ve III
B) Yalnız II
C) Yalnız III
8.
9.
10.
TEST 3
Gerçek olan somut, zihinden bağımsız olabildiği gibi zih-
ne bağlı zihnin ürettiği veya zihinle kavranılan varlıklar da
olabilmektedir. Gerçeklik bir bilgi konusu olduğunda doğ-
ruluk söz konusu olur. Bir nesne hakkında söylenen yargı
nesnede bulunan bir özelliği dile getiriyorsa doğru, nesne-
de olmayan bir özelliği dile getiriyorsa yanlış olur Örneğin
"Elimdeki kalem kırmızı renklidir." yargısı kalem kırmızı ise
doğru, kalem kırmızı değilse yanlış olur.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Önermeler ya doğru ya da yanlış olurlar.
B) Doğru, yargının nesnesine uygun olmasıdır
C) Doğruluk değeri yargıların bir özelliğidir.
D) Gerçek ile doğru arasında bir fark yoktur.
E) Gerçeklik somut ve soyut olarak ayrılmaktadır
Günlük hayatta sık sık insanlar arası konuşmalar yapılır-
ken "Bana gören sözünü işitmişimdir Artık insanlar o ka-
dar çok bu kelimeyi kullanıyor ki. _ Bu kelime ile başlayan
cümlelerde kişi tamamen kendi düşüncelerini hiçbir temele
dayandırma ihtiyacı hissetmeden anlatabiliyor. Böyle dü-
şüncelerde aslında kişiyi bağlamaktan öte bir anlam ifade
etmiyor.
Bu sözleri söyleyen kişi bir düşüncenin hangi özelliği-
ne dikkat çekmektedir?
A) Doğruluk
B) Geçerlilik
D) Temellendirme
C) Çelişmezlik
E) Tutarlılık
Günlük dilde doğru ve yanlış deyimler arasında kesin bir
ayırım çizemediğimizden, bu terimler gerçek, geçerli, ge-
çersiz; tutarsız ve tutarlı kavramları yerine de kullanılmak-
tadın Fakat her terim ya da kavram diğerinden farklıdır. Bu
farklılığı da en iyi mantık ortaya koymaktadır. Bu kavram-
ların karıştırılması sonucu geçersiz çıkarımlara yanlış çı-
karım denilerek büyük bir yanlışlık yapılmaktadır. Örneğin,
yanlış akıl yürütmelerden geçersiz sonuçlar çıkarttığımı-
zı söylediğimiz gibi, geçersiz akıl yürütmelerden de yan-
lış sonuçlar çıkarttığımızı söylemekteyiz Bu kavramları ve
ifadeleri açıkça tanımlamalıyız.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir?
A) Mantık doğru akıl yürütmenin kurallarını belirleyen
formel bilimdir.
B) Dilin etkili kullanılmaması anlatım gücünü düşürmekte-
C) Bir düşünce örgüsünde yer alan önermelerin birbirle-
riyle uyumlu olması tutarlığı sağlar.
D) Dilin oluşmasında yaşanılan fiziki ve sosyal çevre etkili
olmaktadır
E) Kavramların anlamlarının açık olmaması mantık ve dil
hatalarına düşürmektedir.
Bazı insanlar var olur olmaz her şeye itiraz ediyorlar. Niye
itiraz ettikleri sorulduğu zaman ise benim kafama yatma-
dl, bana saçma geldi diyorlar Peki, saçma olan nedir diye
sorduğunuzda hiçbir geçerli argümanın olmadığını, biliyle
ilk karşılaşıldığında farklı gelmesinden dolayı tepkisel ola-
rak itiraz edildiğini anlıyorsunuz. Aslında her bilgi doğru ya
da yanlış olmakta eşit ihtimale sahiptir. Ancak karar verilir-
ken bunun geçerli argüman ve akıl çıkarımları yoluyla ya-
pılması gereklidir Acele ve düşünmeden yapılan itirazlar
kişileri daima mahcup eder.
Parçada bilgi felsefesinin hangi kavramın önemi vur-
gulanmaktadır?
A) Tümel uzlaşım
B) Gerçeklik
C) Temellendirme
D) Tümevarım
E) Tümdengelim
28
4-8
5-c
9-D
10-c
