Kültür
4. Günürnüzde gelişen teknoloji, ilet*ni kolaylaş-
tırmak ve karmaşayı önlemek için birtakım yön-
temler kullanmakta böylece ortaya
"web', "net* gibi kısaltmalar çıkmaktadır. Bu
dururn teknolojiyi kullananların, gündeM iletişini-
ni de etkilemekte, özellikle de gençlerin benzer
şekilde 'sim', Ok.i.b". •ntx'?" gbİ kısaltrnalarla
işlevsel sözcükler kullanmalarına neden olmakta-
dır. Oysa çok daha zengin olrnası gereken duygu
ve anlam dünyalan tersine birtakım kodlarla
darahnaktadw. Samirniyet, içtaılik, sevgi
gesi gibi görünen duygu ifadeleri aslında stan-
dart kalıplardız Binlerce yılın birikimiyle Oluşal cül,
yavanlaşmakta, konuşma ise giderek, gerek
inşan, makine taafmdan uygulanabilec*
bir dizi talimat hâline gelmektedir.
Bu parçada anlatılanlar aşağıdakilerden
hangisiyle açıklanabilir?
A) Kültür emperyalizmi
B) Kültürleme
C) Kültürel yozlaşma
D) Kültürel asimilasyon
E) Kültür şom
(2011-LYS)
5. Karagöz oyununda, Hacivat, öğrenim görmüş,
medrese diliyle konuşan, bilim ve sanattan az
çok anlayan, görgü kurallarına göre davranan,
kişisel çıkarlarını göz önünde bulundurduğu için
nabza göre şerbet veren bir tiptir. Karagöz ise her
konuya ve Olaya karışmak isteyen, patavatsız,
okumamış bir halk adamıdır. Aynı zamanda özü
sözü bir ve düşündüğünü söylemekten çekinme-
yecek kadar da cesurdur. Oyunda keyif düşkünü,
zengin ya da mirasyedi Çelebi ve içki içip naralar
atarak insanlan korkutan Külhanbeyi'nin yanı sıra
Kastamonulu, Bolulu, Laz, Rumelili, Harputlu,
Arnavut, Acem, Arap, Yahudi, Ermeni, Frenk,
Rum gibi tipler de yer almaktadır.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisine
örnek oluşturur?
A) Sanat, toplumsal gereksinimlerden ortaya
çıkan bir etkinliktir.
B) Kültür, toplumsal yapının aynasıdır.
C) Sanat. toplumsal değişmeye öncülük eder.
D) Kültürel farklılıklar toplumsal çözülmeyi hız-
landınr.
E) Demografik yapı toplumsal ilişkilerin belirlen-
Bölüm 7
6.
Farklı kültürler arasında, ileri, yüksek ya da ilkel
kültür şeklinde karşılaştırma yapmak yanlıştır,
Sadece bir kültürün zamanla geçirdiği değişim
hakkında bir şeyler söylenebilir ve o kültürün
çeşitli evreleri birbiriyle karşılaştırılabilir.
Bu parçadaki yaklaşımın, kültürün hangi
özelliğinden kaynaklandığı söylenebilir?
A) Farklı kültürlerin birbirlerini etkilemesinden
B) Kuşaktan kuşağa aktarılmasından
C) Ait olduğu topluma özgü olmasından
D) Bireylerin yaşam tarzını etkilemesinden
İnşan İlişkileri sonucu oluşrnasından
(2010-LYS)
7.
Kentleri kuranların, yaşa M)anlann. ulusal kahra-
maniann, zorbalann kökünü kazıyanlann ve bütün
bunlara benzeyen insanlarm bıraktıkları olun*'
izler çok kısa sürer. Buna karşın mucitlerin eserleri
daha şatafatsız, daha gösterişsizdir belki
İzlerl her yerde hissedilir ve sonsuza dek sürer.
Amerikalı siyasetçi, hukukçu ve devlet başkam
olan Abraham Lincoln, bağımsızlığını ilan eden
güney yapılan iç savaşta başanü
Olmuş ve Amerika'yı dağılmaktan kurtararak ülke-
nin birliğini korumuştur. Ardından ülkede kölelği
kaldırmıştır. En iyi Amerikan başkanlarından biri
Olarak görülmesine rağmen aynı yüzyılda ve aynı
ülkede yaşamış Olan elektrik anıpulünün mucid
Edison kadar dünyada tanınmamaktadır.
Bu parçadan kültürle ilgili aşağıdaki yargılar-
dan hangisine ulaşılabilir?
A) Maddi kültür evrenseldir.
B) Kültürel unsurlar zamanla değişime uğrar.
C) Teknolojik gelişmeler kültürel farklılıkları
D) Değişme hızı yüksek toplumlarda kültürel
gecikme daha çok görülür.
E) Kültürel yozlaşma kendini daha çök manevi
kültürdü gösterir.
(2010-LYS)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 7
ÖSS SORULARI
l. Nasrettin Hoca, yetiştiği toplumun zekâsını,
duyarlılığını yansıtır. O ne dM11i halkının dili,
düşüncesi, söylem gücü olmuşsa halk da onun
dilini, düşüncesini, söylem gücünü beslemiştir.
Bu bağlamda Nasrettin Hoca söylemleriyle tek
bir kişi değil, halk yaratıcılığından doğmuş bir
düşünce imecesidir. Nasrettin Hoca fıkraları
Hoca'nın yaşadığı yıllarda yüz, bilemedin İki yüz
kadarken bu sayının günümüzde bini aşması bu
düşünsel imecenin göstergesidir.
Bu parça aşağıdaki yargılardan hangisine
örnek oluşturur?
A) Birey toplumsal hayatın ürünüdür.
B) Kültür, bir toplumun ortak mirasıdır.
C) Kültür. bireylerin sosyal ihtiyaçlarını karşılar.
D) Ortak kültür sosyal dayanışmayı güçlendirir.
3.
Kültür
Bir yazarımız İstanbul'daki evlerinde bir süre
konuk ettiği Güney Afrikalı arkadaşından teşek-
kür mektubu alır. Arkadaşı yazarın ve ailesinin
misafirperverliklerini, yerneklerinin lezzetini
övdükten sonra, "Yalnız, oradayken soramadım;
çatı katında niçin bizimkilere benzeyen büyü
kaplan vardı?" diye sorar. Yazar önce şaşırır.
Sonra durumu kavrar. Damdaki kiremitlerde
kırıklar olduğu için babaannesi yağmurun aktığı
yerlere tencere, taş, leğen koymuştur.
Yazarın arkadaşının çatıdaki kaplan büyü
kabı zannetmesi, kültürle ilgili olarak aşağı-
dakilerden hangisine örnektir?
A) Kuşaktan kuşağa aktarılmasına
B) Bireyler arası ilişkilerde etkili olmasına
C) Öğretici nitelik taşımasına
D) Toplwna özgü olmasına
E) Ekonomik etkenlerle belirlenmesine
(2006-öşs sos-2)
2.
E) Kültür, yeni kuşaklara dil aracılığıyla aktarılır.
(2009-ösş)
İtalya'da kozmetik ürünlerini satmak isteyen bir
Amerikan şirketi, ürünlerin reklamında elinde
çiçek tutan bayan modeller kullanmış ama bek-
ledikleri İlgiyi görememiştir. İtalyanların, çiçeği
geleneksel olarak cenazelerde kullanıyor olmala-
kozmetik ürünlerine ilgisiz kalmalarına yol
açmıştır.
Bu parçadaki olayda, şirketin amacına ulaşa:
aşağıdakilerden hangisine bağlana-
bilir?
A) Ürünün üretildiği ülkenin dışında pazarlan-
maya çalışılmasına
B) Hitap edilen tüketici kitlesinin yanlış belirlen-
meşine
C) Kültürel farklılıkların göz ardı edilmesine
D) Reklamın tek pazarlama yöntemi gibi düşü-
nülmesine
E) Ürünün. değerinden pahalıya satılmasına
(2008-öss sos-2)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
4.
meşinde etkilidir.
216
(2010-LYS)
Dünyamızda 6000 farklı dil konuşuluyor. Dilbilim-
ciler bu dillerden birçoğunun güvencede Olmadı-
ğını, bunları konuşanların giderek azaldığını göy
lüyorlar. Örneğin, en az 90 değişik dilin konuşul-
düğü Etiyopya'da bugün, Ongota dilini yalnızca
19 kişi, Elmola dilini 6 kişi konuşuyor. Alaska'da-
ki 20 dilden iki tanesi çocuklara öğretiliyor. Bir
veya iki kuşak sonra, bu dilleri konuşanlar kal-
3.im ve öğrenme
mayınca, yüzyıllardır süren
biçimleri, deneyimler yok 01
Parçaya göre, bir dilin ortadan kalkması,
aşağıdakilerden hangisine yol açar?
A) Evrensel değerlerin bozulmasına
B) Kültürel alışverişlerin azalmasına
C) Kültürel birikimin kaybolmasına
D) İnsani özelliklerin yozlaşmasına
E) Toplumsal kurumların bölünmesine
(1997-öşş)
217
