5.
6.
7.
220
Kültür
1.3
10. c
Bölüm 7
2. Bir toplumu meydana getiren nüfusun birey"
Her birey, içinde doğup büyüdüğü toplumca
hakim olan inanç, değer ve davranışları benim-
Ser; o toplumun üyesi olur. Kısaca, o toplumdaki
yaşam biçiminin belirlediği kişiliği kazanır.
Her bireyin geçireceği bu öğrenme sürecine
ne ad verilir?
A) Çağdaşlaşma
B) Toplumsal değişme
C) Büyüme
D) Toplumsallaşma
E) Toplumsal bütünleşme
(1990-ÖYS)
Atalarımızın yaratıp bize miras bıraktığı kültür,
bizi yaratırken bizim o mirasa kattıklarımızla bir-
Ijkte gelecek kuşaklara miras kalır, onları yaratır.
Burada, kültürün hangi yönü üzerinde durul-
maktadır?
A) İnsanların hem kültürden etkilenip hem de
kültürü etkilemesi
B) Her toplumun kendine özgü bir kültürünün
Olması
C) Kültür öğelerinin etkileşim halinde olması
D) Kültür birliğinin ulusal dayanışmayı güçlen-
dirmesi
E) Kültürlerin giderek birbirine benzemesi
(1987-öYS)
"Toplumun bireyleri tarafından yaratılan ve kulla-
nılan her türlü araç ve gereç 'maddi kültür', top-
lum yaşamını düzenleyen tüm değerler ve inanç-
lar ise 'manevi Kültür'dür. Bu İki kültür birbirini
etkiler."
Aşağıdakilerden hangisi maddi Veya manevi
kültürden birinin diğerini etkilemesine bir
örnek olabilir?
A) Eğitimde demokratik tutumun kişilerde
bağımsız davranma eğilimini artırması
B) Kitle iletişim araçlarının gelişmesiyle, bölge-
ler arası değer farklılıklarının azalması
C) Ulaşım araçlarının gelişmesiyle ticaretin
kolaylaşması
D) Eğitim düzeyinin yükselmesiyle eski inançla-
rının zayıflaması
E) Tarımda makineleşmenin üretimi artırması
(1985-ÖYS)
Bölüm 7
8.
Aşağıdakilerden hangisi toplumsallaşmayı
(sosyalleşmeyi) gösteren bir kanıt olabilir?
A) Sobadan eli yanan çocuğun bir daha Sıcak
şeylere yaklaşmaması
B) Çocuğun, her istediğini yapan büyükannesi-
nin yanına gitmek istemesi
C) Çocuğun, arkadaşlarının önderlik etmesine
dayanamayarak oyunu bırakması
D) Yeni doğan kardeşine gösterilen ilgiden
rahatsız olan çocuğun bebek gibi davranma-
ya başlaması
E) Çocuğun, arkadaşlarınca beğenilmeyen dav-
ranışlannı terk etmeye başlaması
(1985-ÖYS)
9.
Aşağıdakilerden hangisi kültürün bir niteliği
A) Gelişmiş toplumlara özgü Olma
B) Bir toplumda kuşaktan kuşağa aktarılma
C) Toplumdaki bireyleri birbirine yaklaştırma
D) Toplumların ayırt edici özelliği olma
E) Zamanla değişikliğe uğrayabilme
(1981-ÖYS)
Üss SORULARI
Dağda bulunmuş Olan çocukların sonradan top-
lum içinde tam anlamıyla sosyalleşemedikleri
görülmüştür.
Bu olgu, aşağıdaki yargılardan hangisini
teklemez?
A) Organizmanın hızlı büyüme devrelerinde
çevre etkisi daha fazladır.
B) Birey, diğer insanlarla etkileşerek "insanla-
C) İnşan, kültürel bir çevre içinde sosyalleşir.
D) Bu çocukların doğal sosyalleşme kapasitele-
ri sınırlıdır.
E) Küçükken sosyal kalıtımdan yoksun kalma,
sosyalleşmeyi güçleştirir.
(1974-ÜSS)
YGS - US FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
teri arasındaki kültürel ilişkilerin
çokluk derecesine ne denir?
A)
B)
C)
D)
E)
LYS
ÖSS
ÖYS
ÜSS
Nüfus yoğunluğu
Nüfusun hacmi
Sosyal morfoloji
Demografi
Manevî yoğunluk
CEVAPLAR
azlık veya
(1969-üsş)
2.
C
3.
3.
3.
D
l.
2.
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Kültür
LYS SORULARININ ÇÖZÜMLERİ
Kültür sorusu ile ilgili bu paragraf seçeneklerdeki
kavramların bilinmesini gerektirmektedir. A seçe-
neğinde verilen 'popüler kültür' kültür seviyesi
düşük olan toplumlara daha yaygın olarak
empoze edilebilen (örneğin bizim toplumumuz)
bu toplumlara belirli bir yaşam şekli dayatan
sosyal diktedir. Paragrafta verilen sağlıksız oldu-
ğunu bile bile toplumların sürekli fast food tüket-
mesi bununla ilgilidir. B seçeneğinde verilen
'kültür emperyalizmi' var Olan kültürümüzün
sömürülmesi, yok edilmeye çalışılmasıdır k
paragrafta yemek kültürünün değişime uğratıl-
maşı buna örnektir. C seçeneğinde verilen 'kül-
türel görelilik' kültür ögelerinin toplumdan toplu-
ma değişmesi anlamına gelmektedir ki bu par-
çada bu kavramla ilgili bir vurgu bulunmamakta-
dl". Dolaysıyla cevap C seçeneğidir. D seçene-
ğİnde verilen 'yabancı kültür hayranlığı' yabancı
ülkelerde var olan popüler ürünlerin, kendi kültü-
rümüze uygunluğuna bakılmadan kullanılması
durumudur. Ülkemizde özenle hazırlanan
Anadolu yemekleri olmasına karşın fast foof
yemeye yöneliyorsak bu, yabancı hayranlıktan-
dit. E seçeneğinde verilen 'kültürel yozlaşma'
toplumun kendine ait toplumsal ve kültürel
değerlerinin, normlarının yıpranması, önemini
kaybetmesi sürecidir. Paragrafta aileyi bir araya
getiren sofra kültürünün önemini kaybetmesi
buna yapılan bir vurgudur.
Yanıt C
6
Bir kültür sorusu Olan bu paragrafta sulama ter-
tibatl ve buna bağlı tarımın gelişmesi, depoların
kurulması, kap kacak yapılması, matematik ve
astronominin gelişmesi tamamen doğa olayları-
nın birebir yaşandığı Nil Nehri'nin gözlenmesi ile
ortaya çıkmaktadır. Bu da doğayla ilişkinin oluş-
turduğu kültüre vurgu yapmaktadır.
Yanıt E
221
