Kültür
5. Aşık Veysel, Tasavvuf düşüncesiyle halk yaşantı-
sını sazında ve sözünde birleştiren bir ozandır.
Hacı Bektaş Veli, Yunus Emre, Pirsultan Abdal,
Karacaoğlan gibi halk ozanı ve düşünlerinden
esinlenen Âşık Veysel, hem doğa ve İnşan sevgi-
sini hem de toplum sorunlarını kendine konu
edinmiştir.
Bu parçada, bir halk ozanının aşağıdaki özel-
liklerinden hangisi vurgulanmaktadır?
A) Yaşadığı toplumun kültürel birikiminden etki-
lenmesi
B) Yaşanmış olayları kendi çağına göre yorum-
laması
C) Toplumun değerlerinin sonraki kuşaklara
aktarılması
D) Toplumlar arası kültürel alışverişe katkıda
bulunması
E) Ele aldığı konulan yalın bir anlatımla sunması
(1995-ösş)
6. Bazı yörelerimizde erkek evleneceği kızın babasına
başlık parası öderken, Yunan töresinde baba,
kızıyla evlenecek erkeğe drahomo (para) öder;
Japonlar pirinci çubukla, İngilizler çatalla yer, Hint-
liler ineği kutsal Sayıp etini yemezken, çoğu top-
lumlar ineğin etinden ve sütünden yararlanır.
Bu tür davranış örneklerinde, kültürün hangi
özelliği üzerinde durulmaktadır?
A) Doğal koşullardan etkilenme
B) Dil aracılığıyla taşınabilme
C) Zamanla değişikliğe uğrayabilme
D) Toplumdan topluma farklılık gösterme
E) Kuşaktan kuşağa aktarılma
(1990-ösş
218
Bölüm 7
7.
Kitle iletişim araçlanndaki gelişmeler, dünyanın
çeşitli bölgelerinde yaşayan, farklı kültürlere sahip
insanların birbirleriyle tanışmasını ve karşılıklı anla-
yış içinde yakınlaşmalarını sağlamaktadır.
Bu parçada, iletişim araçlarının özellikle han-
gi işlevi üzerinde durulmaktadır?
A) Belirli bir kültürün etkisini yayma
B) Kültür birikimini kuşaktan kuşağa aktarma
C) Kişilerin ilgi alanlarını genişletme
D) Kültür alışverişini kolaylaştırma
E) İnsanlarda öğrenme merakı uyandırma
(1989-ösş)
8.
Denizci olan ulusların dillerinde balık Ve balıkçı-
lıkla İlgili çok sayıda sözcük ve deyim vardır,
Türkçe'de, Türk halkının yaşayışında önemli yer
tutmuş Olan at İle ilgili, Arapça'da da deve ile
İlgili sözcük ve deyimlerin sayısı fazladır.
Bu parçaya dayanarak dille ilgili aşağıdaki
yargılardan hangisine ulaşılabilir?
A) Bir dildeki sözcük Sayışı zamanla artar.
B) Aralarında etkileşim olmayan ulusların dille-
rinde ortak Sözcükler bulunmaz.
C) Toplumsal yapı karmaşıklaştıkça dil zenginleşir,
D) Dilin yapısı, toplumdaki yaygın düşünme
biçimini belirler.
E) Dil, yaşayış biçiminin özelliklerini yansıtır.
(1989-ösş)
9.
toplumsal etkileşimin ürünüdür."
"Kültür, çevremizin inşan eseri olan kısmıdır."
Yukarıdaki tanımların kültürün
hangi özelliği üzerinde durulmuştur?
A) Toplumlar arasındaki ilişkilerden etkilenme
B) İnsan tarafından yaratılmış olma
C) Toplumsal birliği sağlayıcı olma
D) Toplumdan topluma değişiklik gösterme
E) İnsan gereksinimlerine cevap verme
(1982-öşş)
YGS - LYS FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
Bölüm 7
10. "Kültürel öğeler, insanın biyolojik, psikolojik ve
toplumsal nitelikteki temel gereksinimlerini
gidermeye yöneliktir. Psikoloji bilimi doyumla
sonuçlanan davranışların tekrarlanma olasılığının
arttığını ve bu davranışların giderek alışkanlığa
dönüştüğünü göstermiştir. Kültürel öğelerin de,
zaman içinde varlıklarını sürdürebilmeleri birey-
tere sağladıkları doyumla açıklanabilir."
Bu görüşe dayanarak aşağıdaki yargıların
hangisine ulaşılabilir?
A) Kültürü zenginleştirmek için bireylerde yeni
gereksinimler yaratılmalıdır.
B) Bireylerin her türlü gereksinimlerinin karşılan-
dlğl toplumlarda kültürel gerileme başlar.
C) Gereksinimleri karşılamada yetersiz Olan kül-
türel öğeler zamanla varlığını yitirebilir.
D) Aynı gereksinim, değişik kültürlerde değişik
yollarla karşılanmakta olabilir.
E) Kültür alışverişi, gereksinimleri birbirinden
farklı toplumlar arasında gerçekleşebilir.
(1982-öşş)
ÖYS SORULARI
Anadolu uygarlıkları tarihinde geleceğin İnsanına
yol gösterecek nice incelikler ve ipuçları saklıdır.
Sağlıklı, güçlü, sancıları az bir toplum yaratmak
istiyorsak, genç kuşaklara bu zengin tarihsel
mirası İyi tanıtmalıyız, bu incelikleri, bu İpuçlarını
yakalamayı öğretmeliyiz.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisi öneril-
mektedir?
A) Geçmişi 0 zamanın koşullarına göre değer-
lendirme
B) Toplumsal kurumların işbirliğini güçlendirme
C) Toplumsal değişimi hızlandırma
D) Kültürel geçmişten yararlanma
Kültürel maddi ve manevi öğeler arasında
uyuşma sağlama
(1998-ÖYS)
YGS - LYS • FELSEFE - PSİKOLOJİ - SOSYOLOJİ - MANTIK
2.
3.
4.
Kültür
Havada bulut yok bu ne dumandır
Mahlede ölüm yok bu ne figandır
fiu Yemen elleri ne de yamandır
Ano Yemendir, gülü çemendir
Giden gelmiyor, acep nedendir
sözleriyle başlayan "Yemen Türküsü” sadece
5/8 lik basit bir melodi değildir. Bu türkünün için-
de Osmanlı toplumunun savaştan çektiği acılar,
sevgiliye ve çocuklara duyulan özlem yabancı
bir ülkede ölümün acısı da vardır.
Bu parçada, türkülere ait özelliklerin hangisi
üzerinde durulmuştur?
A) Başka toplumların kültürel değerlerini etkile-
B) Halk diliyle söylenmiş olması
C) Geleneksel değerleri etkilemesi
D) Toplumsal ilişkilere yön vermesi
E)
Duygu ve düşüncelerin iletilmesinde bir araç
Olması
(1996-ÖYS)
• Ne ölçüde Doğulu ya da Batılıyız?
Hangi geçmişin sahibiyiz, hangi geleceğin
umudu içindeyiz?
• Uluslar içinde yerimiz, ayrıcalığımız nadir?
• Dünyaya bırakmak istediğimiz iz nedir?
Bu tür sorulara verilecek cevaplar, aşağıdaki-
terden hangisini belirler?
A) Toplumsal statü B) Toplumsal dayanışma
C) Toplumsal kimlik D) Toplumsal rol
E) Toplumsal değer
(1995-ÖYS)
Kaplumbağa çorbası bir Fransız için ziyafetin
görkemli girişini oluştururken, bir Türk bunu
soğuk bir şaka olarak algılar. Domuz pirzolasını
zevkle yiyen bir Alman karşısınA Türk'ün pek de
ağzı sulanmaz, hatta yüzü değişir. Kurbağa
bacağını iştahla ısıran bir İtalyan'ın karşısında bir
Türk şaşkınlıkla tiksinme tepkisi gösterebilir.
Bu parçada sözü edilen durumlar, aşağıdaki-
lerden hangisine örnektir?
A) Kültürel çözülme ğ) Kültürel değişme
C) Kültürel gelişme D) Kültürel farklılık
E) Kültürel çatışma
(1995-ÖYS)
219
