@KuasarNemesis
Nesir Türleri
Z
8.
9.
I. Kabusname
II. Kefile ve Dimne
III. Mir'atü'l-Mema/ik
Numaralanmış eserlerden hangisi sade nesre
gösterilebilecek eserlerdendir?
örnek
A) Yalnız I
D) il ve III
B) Yalnız II
E) ı, II ve III
11. Piri Reis, coğrafya biliminde yazılı kitapların en önemlilerin-
den biri sayılan ---- adlı eseri ile tarihî coğrafya araştırmala-
rına öncülük etmektedir. Eserde Çanakkale başlangıç ve bi-
tiş yeri olmak üzere saat yönünün tersinde bir yol izleyerek
sefer yaptığı tüm Akdeniz kıyılarını ve adalarını coğrafi özel-
likleriyle açıklamış ve haritalandırmıştır. Eser, yazıldığı dö-
nemin coğrafi, ekonomik, sosyal ve kültürel özelliklerinin be-
lirlenmesinde büyük bir kaynak oluştururken, Türk ve dünya
coğrafya tarihinin de eşsiz kaynağıdır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
Diplomat, siyaset ve devlet adamıdır. Paris Sefaretnamesi
adlı eseri, Osmanlı elçilerinin yazdıkları ve sefaretleri hak-
kındaki raporlarının bulunduğu eserlerin en güzel örneği ve
üzerinde en fazla durulanlardandır. Sanatçı, bu eseri Os-
manil padişahlarından III. Ahmet'e sunmuştur. Sanatçının
bu eserinin Osmanlı'nın Batılılaşma sürecine önemli katkı-
ları bulunduğu kabul edilmektedir.
Bu parçada sözü edilen sanatçı aşağıdakilerden hangi-
sidir?
A) Evliya Çelebi B) İbrahim Peçevi
C) Kâtip Çelebi
D) Süleyman Çelebi
E) Yirmisekiz Mehmet Çelebi
Nesir anlayışlarından biri olan süslü nesir anlayışıyla yazılmış
nitelikli bir örnektir. Süslü nesrin ilk örneği olarak kabul edilen
eser, nazım-nesir karışık biçimde yazılmıştır. Temelde din ve
tasavvuf konularını ele alır. Ancak eserin yazarı Sinan Paşa,
dinî terimleri kendine özgü yorumlar yaparak ve usundan ge-
çirdiği düşünceleri yoğunlaştırarak kullanır. Bu yapıtta İslam
dinine bağlı olan bir kimsenin aynı zamanda duyduğu manevi
yalnızlıkla nasıl baş edeceği önemli bir sorun olarak incelenir.
Ancak ağırlıklı olarak işlenmiş bir diğer konuysa yol gösterici-
liktir. Tarikata sığınma, öz gereksinim olarak belirtilir.
Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerin hangisidir?
A) Mîzânü'l Hak B) Tazarruname
C) Heşt Behişt
D) Şikâyetname
E) Tuhfetu'l Harameyn
getirilmelidir?
A) Miratü'l Memalik
C) Seyahatname
B) Hicaz Seyahatnamesi
D) Kitab-ı Bahriye
E) Seyahatname-i Hudûd
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi ayraç içinde verilenle
uyuşmamaktadır?
12.
z
z
10. İnce, uzun burunluların aklı hafiftir. Burnunun ucu ağzına ya-
kın olan âdeta aslandır. Ona yaklaşmamak gerekir. Geniş
burun deliği kıskançlığa, kindarlığa ve kibre; kanatlı burun
deliği, öfkeliliğe işarettir. Ağzı büyük kişiler, cesur ve çalış-
kandır. Küçük ağız, korkuya işarettir. Eğri ağızlılarda doğru
haber yoktur.
İçerik özellikleri dikkate alındığında bu parçanın aşağı-
daki edebî türlerin hangisinden alındığı söylenebilir?
A)
B)
C)
D)
E)
A) Tezkire
B) Kıyafetname
C) Surname
D) Sefaretname
E) Gazavatname
Öğüt verme amacıyla yazılan mensur bir türdür. Gerek
geniş halk kitlelerini gerekse devleti yönetenleri olgun-
laştırma, erdemli kılma amaçlanmıştır. Bu türde yazılmış
en ünlü eseri Feridüddin Attar kaleme almıştır.
(Pendname)
Osmanlı Dönemi'nde padişah çocuklarının doğum ve
sünnet törenleriyle, padişah kızlarının düğün törenlerini
anlatan mensur türünde yazılmış eserlere denir. Bu tür-
de kaleme alınmış en ünlü eser Levnî tarafından kaleme
alınmıştır.
(Surname)
Din uğruna yapılan savaşların anlatıldığı nesir türüdür.
Türk edebiyatında ilk örnekleri 15. yüzyılda yazılmaya
başlandı. Bu türde gelecek nesilleri bilgilendirme ve top-
luma ışık tutma gibi amaçlar bulunmaktadır.
(Gazavatname)
Peygamber Efendimizin iç ve dış özelliklerinin, güzellik-
lerinin anlatıldığı nesir türüdür. Asırlar boyunca Peygam-
ber Efendimizin hatırasını yaşatma ve onun örnek kişili-
ğini sonraki nesillere aktarma konusunda önemli bir işlev
görmüştür.
Ahilik kurumunun inanç esaslarının ve ahlak anlayışının
anlatıldığı, mensuplarının hem günlük hayatlarında hem
de iş hayatlarında uymaları istenen İslam ahlakına dair
kuralların ve ritüellerin belirtildiği nesir türüdür.
(Fütüvvetname)
101
