@KuasarNemesis
Nesir Türleri
Z
9.
Hz. Peygamberin hayatı ve kişiliği hakkındaki biyografik ça-
lışmalar, zamanla bu türün doğmasına sebep olmuştur. Bu
eserler, temelde Kur'an, hadis ve bunların yorumlarından
beslenmekle birlikte, olağanüstü unsurların gittikçe artma-
sı yüzünden menkıbevi bir karakter kazanmıştır. Erzurum-
lu Mustafa Darîr'in bu türde yazmış olduğu eser, dil ve üslu-
buyla Türk nesrinin önemli örneklerinden biri kabul edilir.
Bu parçada sözü edilen tür aşağıdakilerden hangisidir?
A) Siyer
B) Hilye
D) Surname
C) Habname
E) Gazavatname
10. Sünnet zamanı köşk önüne gelüb sa'âdetlü hünkâra dualar
idüb andan sünnethâne çergesine varub cerrâhlar sünnete
mübâşeret eylediler. Ol esnâda bir zûr-bâz pehlivân meydân
ortasında körikle gelüb âteş yakub âteş temâmına dek bir
büyük gemi sereni mikdârı bir agacı eline alub gâh bir omu-
zına ve gâh o bir omzına alub ve gâh başına alub ol âteş
üzerinde yigirmi vakiyye kadar ahti kızdurı ve arkası üzerine
yatub ve şekmi üzerine bir örs koyub ol âteşde kızmış yigir-
mi vakiyye demüri şekmi üzerine koyub on dâne büyük ka-
zancı çekici ile üzerindedir.
Biçim ve içerik özellikleri dikkate alındığında bu parça-
nın aşağıdaki edebî türlerin hangisinden alındığı söyle-
- yıllık demektir. Osmanlı Devleti'nde ilk defa 1847 yılın-
da çıkarılmaya başlanmıştır. Daha sonra vilayetler ve özel
şahıslar tarafından da çıkarılarak türleri ve sayıları zamanla
artmıştır. İçerik bakımından yayınlamdığı tarihten bir yıl ön-
cesine ait devletin ve vilayetlerin tarihi, coğrafyası, nüfusu,
idari, askeri, hukuki teşkilatları ve ekonomik durumu, eğitim
yapısıyla ilgili bilgi veren önemli kaynaklardır.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
nebilir?
A) Tezkire
B) Kıyafetname
C) Surname
D) Münşeat
E) Velayetname
getirilmelidir?
A) Sakiname
B) Salname
C) Münşeat
D) Surname
E) Şehrengiz
11.
z
z
ö
l.
II.
IV.
V.
Ali Şir Nevaî - Mecâlisü'n-Nefâis
Sehi Bey - Heşt Bihişt
Âşık Çelebi - Meşâirü'ş-Şuara
Mercimek Ahmet - Keşfü'z Zünun
Katip Çelebi - Cihannüma
Gazavatname, din uğruna düşmanla yapılan savaşları konu
alan eserlerin genel adıdır. Türk edebiyatında manzum, men-
sur veya karışık olarak yazılan gazavatnameler, konu itibarıy-
la zafername veya fetihnamelerden çok farklı değildir. İlk olarak
megazi adı altında Arap edebiyatında rastlanmaktadır. Destani
mahiyetteki örnekler bir yana bırakılırsa gazavatname gelene-
ği, Türk edebiyatında Osmanlı akınlarının yoğun şekilde yaşan-
dığı XV. yüzyılda başlar ve XVI. yüzyılda büyük bir gelişme gös-
terir. Konusu gaza olan bu tür, Osmanlı Devleti'nin gerilemeye
başlayıp akınların durmasıyla azalır, gaza geleneğinin ortadan
kalkmasıyla da türün devamlılığı sona erer. Mensur gazavatna-
melerde genellikle manzum bölümler de bulunur. Mensur olan-
larda süslü bir dil kullanılır ve bunlar daha hacimlidir
Bu parçaya göre,
l. Osmanlı Devleti'nin güç olarak zayıflamasıyla birlikte
eser sayısının azaldığı
II. Düzyazı şeklinde yazılanların daha ağdalı bir dille kale-
me alındığı
III. Hem düzyazı hem de şiir şeklinde yazılabilen bir tür ol-
düğü
gazavatname ile ilgili numaralanmış yargılardan hangisi
Numaralı bölümlerin hangisinde sanatçı-eser eşleştir-
mesi ygnUş yapılmıştır?
C) III
ÖSYM
Ne Sordu
D) ıv
12.”Esnaftandır. Ayakkabıcı olduğu için ona 'Huffî' şek-
linde seslenmişlerdir. Tahsil ile kazanılmış ilimlerden
mahrum ve halk arasında ümmîliği ile meşhur idi. Ama
zâtında kabiliyet ve tabiatında selâkat (güzel söz söyle-
me yeteneği) olduğu için bütün söz ve ibâreleri fasih ve
sahih idi. Mürettep Divan'ı ve şiirleriyle hayli şöhreti var-
dl. Şiir sanatlarından cinasa mâyildir."
Bu parça aşağıdaki edebî türlerin hangisinden alın-
mış olabilir?
A) Seyahatname
B) Tezkire
C) Şehrengiz
söylenebilir?
A) Yalnız I
D) II ve III
D) Pendname
B) Yalnız II
E) Surname
2021 AYT
E) ı, II ve III
103
