@KuasarNemesis
Nesir Türleri, Nazım Biçimleri, Nazım Türleri
5.
6.
7.
Mahkeme meclisi icad olduğu
Çeşmi rüşvetin aklalığından
Kaza bela ile âlem dolduğu
Kazların kadıya uçmaklığından
Bu dörtlüğün nazım biçimi ve türü aşağıdakilerin hangi-
sinde sırasıyla doğru verilmiştir?
A) koşuk, taşlama
B) semai, koçaklama
C) varsağı, güzellleme
D) semai, taşlama
E) koşma, taşlama
Aşağıdakilerin hangisinde bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
A) Dinî konuları iğneli ve mizahlı bir dille anlatan şiirlere şat-
hiye denir. Zaman zaman dinî konularla alay eder gibi
yazıldığı için küfür sayanlar da olmuştur.
B) Genellikle ilk söyleyeni belli olmayan ninniler, belli bir ez-
gi ile söylenen şiirlerdir. Müziğinin ve sözlerinin kesin ku-
rafları yoktur.
C) Koçaklamalar yiğit anlamına gelen "koçak" sözcüğün-
den türetilmiştir. Yiğitlik, kahramanlık ve savaş konuları-
nı işler. Batı edebiyatındaki adı "epik şiir"dir.
D) Türkü, yapı ve sözleri bakımından iki bölümden oluşur.
Birinci bölüm türkünün asıl sözlerinin olduğu bölümdür
ve "bent" adı verilir. İkinci bölüm ise her bendin sonunda
tekrarlanan "nakarat”tır. (kavuştak)
E) İlk dizesinin hece sayısı 7 'den az manilere "yedekli mani”
ya da "artık mani" denir. Böyle manilerin uyakları cinaslı
olursa bunlara "cinaslı mani” denir.
ı.
Denizleri yarattın sen kapaksuz
Suları yürüttün elsüz ayaksuz
Yerleri temelsüz göğü direksiz
Durdurursun acep iskancı mısun
Katre idim Ummanlara karıştım
Kaç bulandım kaç duruldum kim bilir
Devre edip alemleri dolaştım
Bir sanata kaç sarıldım kim bilir
Yukarıdaki şiir parçalarında
l. nazım türleri
II. ölçüleri
III. kafiye örgüleri
numaralanmış özelliklerden hangileri ortaktır?
z
z
8.
9.
10.
l.
II.
IV.
V.
Bir kimsenin ölümünden duyulan üzüntüyü anlatmak
için yazılan koşma biçimdeki şiir türüdür.
Toroslardaki "Varsak" boyunun özel ezgiyle söyledikleri
şiirlerin adı, nazım biçimidir.
Kişilerin ve toplumun kötü yanlarını yeren, alaycı bir an-
latımla eleştiren şiirlerdir; divan edebiyatındaki adı "hic-
viye", Batı edebiyatındaki adı "satir", günümüz edebiya-
tındaki adı ise "yergi"dir.
Tarikata yeni girmiş üyelere (müritlere) tarikatın edep ve
kurallarını öğretmek amacıyla şeyhlerin kaleme aldığı
şiirlere denir.
Ezgilerine, konularına, biçimlerine, bölgelere göre di-
varı, bozlak, hoyrat, çukurova, kayabaşı gibi adlar alır.
Numaralanmış cümlelerde aşağıdaki kavramlardan
hangisi ile ilgili bilgi verilmemiştir?
A) Nefes
D) Ağıt
B) Varsağı
C) Taşlama
E) Türkü
Aşağıdakilerden hangisi bir güzellemeden alınmış ola-
A)
B)
C)
D)
E)
Sefil baykuş ne gezersin bu yerde
Yok mudur vatanın illerin hani
Küsmüş müsün selamını almadın
Şeyda bülbül şirin dillerin hani
Behey ala gözlü dilber
Sana bin ben gerek bir ben
Aşıkın aklın almağa
Sana bir ben gerek bir ben
Mahkeme meclisi icad olduğu
Çeşmi rüşvetin aklalığından
Kaza bela ile âlem dolduğu
Kazların kadıya uçmaklığından
Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
Ok gıcırtısından kalkan sesinden
Dağlar seda verip seslenmelidir
Tut atalar sözün kalbi selim ol
Gönülden gönüle yol var demişler
Gider yavuzluğun tab'ı halim ol
Sert sirke kabına zarar demişler
Aşağıdakilerden hangisi semai ile
özelliklerinden biri değildir?
varsağının
ortak
A) Yalnız I
D) Yalnız II
C) ı ve III
E) II ve III
A)
B)
C)
D)
E)
Sekizli hece ölçüsüyle söylenmeleri
Söyleyenlerinin belli olması
Kafiye örgülerinin koşma gibi olması
Aruz vezni ile de oluşturulabilmeleri
Âşık edebiyatı nazım biçimi olmaları
69
