@KuasarNemesis
Nesir Türleri
başlar. Masallarda ----, ---- hemen hiç yer verilmez.
7.
8.
9.
Hacivat — Karagöz geçmiş olsun! Güç belâ kurtuldun.
Karagöz — Sen de kendine eş buldun! (Vurur.)
Hacivat — İyiliğe kemlik!
Karagöz — Meşhur meseldir: "Her kime edersen iyilik, anda
hazırdır kemlik” (Vurur.)
Hacivat — Karagöz, seninle konuşmayayım diyorum, bir tür-
lü yapamıyorum.
Karagöz — Neden konuşmayacaksın benimle? Aramızdan
kara kedi mi geçti?
Hacivat — Dayaktan başka bir şey bilmiyorsun; seninle iki
çift sohbet etsek olmaz mı?
İçerik özellikleri dikkate alındığında bu parça, gölge
oyununun hangi bölümünden alınmış olabilir?
A) Fasıl
D) Bitiş
B) Mukaddime
E) Muhavere
C) Dua
I. Muhavere bölümü, arzbâr ya da tekerleme olarak da bi-
linir.
II. Gölge oyunundaki temel tiplerden ikisi Kavuklu ve Pi-
şekâr'dır.
III. Hacivat öğrenim görmemiş, nüktedan, zeki bir tiptir.
IV. Karagöz biraz öğrenim görmüş, gösteriş meraklısı, yarı
aydın bir tiptir.
V. Hayalî adlı bir sanatçının çoğunlukla tek başına gerçek-
leştirdiği, tüm yönleriyle öğretici bir gösterimdir.
Karagöz oyunlarıyla ilgili verilen numaralanmış cümle-
lerin hangisinde verilen bilgi doğrudur?
z
z
10. Türk halk kültürünün önemli ögelerinden biri olan masallarda
genellikle iyilik - kötülük, doğruluk - haksızlık, adalet - zulüm,
alçakgönüllülük — kibir gibi karşıt durumların mücadelesi için-
de olan insanların ulaşılması güç hayallerinden söz edilir. Ma-
salların çoğu "Bir varmış, bir yokmuş...” ya da "Evvel zaman
içinde, kalbur saman içinde..." gibi ifadelerle başlar. Bunlara
---- ya da döşeme denir. Tekerlemeden sonra olay ve ---- bo
lümleri gelir. Türk masallarında bu bölüm bölümü "Onlar er-
miş muradına...
ya da "Gökten üç elma düştü." biçiminde
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangisi
sırasıyla getirilmelidir?
A) muhavere - dua - demir - rüya motiflerine
B) tekerleme - dilek - millî - dinî motiflere
C) fasıl - dilek - ava çıkma - dağ motiflerine
D) giriş - son - Hızır - dede motiflerine
E) serim - çözüm - su - elma motiflerine
11. (I) Karagöz oyunları yazılı bir metne dayanmaz, sözel olarak
nesilden nesile aktarılır. (II) Karagöz oyunları, toplumu ya-
kından ilgilendiren, önemli toplumsal olaylar üzerine kuru-
ludur. (III) Karagöz oynatan sanatçıya "hayali" ya da "hayal-
baz” denmektedir. (IV) Karagöz sanatçıları usta-çırak ilişkisi
içinde yetişmekte, Karagöz sanatçısının yardımcısına "yar-
dak” denmektedir. (V) Bu kişiler "sandıkkâr" veya "dayre-
zen" olarak da tanınır.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
bilgi yanlışı vardır?
C) III
D) ıv
C) III
D) ıv
Gündeşlioğlu rüyasında bir derviş görür. Derviş ona bir fe-
laketin geleceğini, bunun gençlikte mi, yoksa ihtiyarlıkta mı
gelmesini tercih ettiğini sorar. Şair karıma sorayım, der. Ni-
hayet karı koca felaketin gençlikte gelmesini uygun bulurlar.
Şair çok kısa sürede tüm malını kaybeder ve karısını kaçırır.
"Çocuk bahar sürü sürü sürülerim vardı
Sürünün vardığı çaylar kururdu
Katerde mayalarım yörürdü
Şimdi at gülüyüm eşek oluktur"
Bedbaht olan şair bir gün önemli biri olur ve karısını kaçıra-
na ceza verdirir.
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söyle-
nemez?
A)
B)
C)
D)
E)
Mensur ve manzum parçalar içerir.
Bir halk hikâyesinden alınmıştır.
Ait olduğu dönemin dil özelliklerini yansıtır.
İntikam teması üzerine kurulmuştur.
Olağanüstü ögelere yer verilmiştir.
12. "Halk kültürünü oluşturan ürünlerimiz doğaçlama oyunlardır
ve yapısı gereği güncel olayların mizahi bir dille seyirciye ak-
tarılması temeline dayanır. Tüm oyunlar doğaçlama oynatıl-
dığından günlük hayatta toplum hayatında yer edinmiş olan
kişiler ya da etnik gruplar Karagöz perdesine yansıtılmışlar-
dır. Bu açıdan bakıldığında
gibi tiplemeler Osmanlı Dev-
leti'nin genişlemesine paralel olarak toplum hayatının bir par-
çaşı olmuşlar ve bu da Karagöz perdesine yansımıştır."
Bu parçada boş bırakılan yere
l. Rum
II. Çelebi
III. Arnavut
IV. Matiz
V. Rumelili
ifadelerinden hangileri getirilmelidir?
A) ı, II ve III
B) II, III ve ıv
C) III,
D) ı, III ve V
71
