@KuasarNemesis
Nazım Biçimleri, Türleri
7.
8.
9.
Tam bir kaside çeşitli bölümlerden oluşur. Bunlardan biri,
Yukarıda verilen bilgiye göre boş bırakılan yere aşağı-
dakilerden hangisi getirilemez?
A) asıl konuya geçilmeden önce; kış, bahar, yaz, Ramazan,
bayram tasvirlerinin yer aldığı girizgâh bölümüdür.
B) övülecek kişinin yüceliklerinin sanatlı ve süslü bir söyle-
yişle anlatıldığı methiye bölümüdür.
C) şairin, kendini ve şiirini başka şairlerle karşılaştırarak öv-
düğü fahriye bölümüdür.
D) kasideyle aynı uyak ve ölçüde bağımsız bir gazelin yer
aldığı tegazzül bölümüdür.
E) şairin mahlasının yer aldığı taç beytidir.
Gazel
Kaside
Terkibibent
Şarkı
10. Olup hoşnûd kendü âteşinden
Şikâyet etmez olmış mâhveşinden
l. Aruzun kısa kalıplarıyla yazılması
II. Dizelerin kendi arasında kafiyeli olması
III. Şairin mahlasının bulunmaması
IV. Aşk konusunu işlemesi
Bu beytin bir mesneviden alındığını yukarıda numara-
lanmış yargılardan hangileri doğrular?
B) ı ve III
C) II ve III
D) II ve ıv
E) III ve ıv
nazım
biçimlerinin
ortak
yapıl-
z
z
11.
12.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışlığı yapıl-
mıştır?
Aşağıdakilerden hangisi bu
özelliğidir?
A)
B)
C)
D)
E)
Yalın bir dil ile yazılmaları
Arap edebiyatından alınmış olmaları
Aynı nazım birimiyle yazılmaları
Aynı konuları işlemeleri
Aruz ölçüsüyle yazılmaları
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışlığı
mamıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Konusu aşk, içki, eğlence, kadın güzellikleri vb. olan di-
van şiiri nazım biçimi olan gazellerde bu temaların yanın-
da zamandan yakınma, felsefi ve didaktik düşüncelerle
din ve tasavvuf konuları da işlenebilir.
Arapça "kasd (amaç)" kökünden gelen kaside belli bir
amaç doğrultusunda söylenen şiir anlamına gelir. Divan
şiirinde çok önemli bir yere sahip olan kasideler birini öv-
mek ya da yermek amacıyla yazılan şiirlerdir.
Edebiyatımıza İran edebiyatından geçen, tek bir dörtlük-
ten oluşan nazım biçimidir. Uyak düzeni aaba biçiminde-
dir ama dört dizesi birbiriyle uyaklı (aaaa) olan rubailer
de vardır.
Terciibentte vasıta beyti her bendin sonunda değişir ve
mutlaka kendi içinde uyaklı olur. Vasıta beytinin üstünde-
ki beyitlere terkibhâne denir.
Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı bir nazım biçi-
midir. Tek bir dörtlükten oluşur. Uyak düzeni rubaiye ben-
zer (aaba). Dört dizesi birbiriyle uyaklı (aaaa) olan tuyuğ-
lar da vardır.
A) Gazel, kaside, mesnevi beyitlerden oluşan ve İran edebi-
yatına has nazım biçimleridir.
B) Şarkı ve rubai tek dörtlükten oluşan ve Türklerin divan
edebiyatına kazandırdığı nazım biçimlerindendir.
C) Gazel çoğunlukla sanat düşüncesiyle yazıldığı halde ka-
sideler bir amaca yönelik yazılırlar.
D) Gazel ve kasidenin birçok benzer yönü olmasına karşın
kafiye örgüleri aynı değildir.
E) Terkibibentlerde bentler dörtlüklerden, vasıta beyti ise iki
dizeden oluşur.
Aşağıdakilerden hangisi divan şiirinde beyitlerle oluş-
turulan nazım biçimlerinden biri değildir?
A) Mesnevi
D) Kaside
B) Rubai
C) Gazel
E) Müstezat
95
