@KuasarNemesis
Halk Edebiyatı Karma
7.
8.
Karagöz ile Hacivat oyununun iki temel kişisi dışında kalaba-
lık bir kişi kadrosu vardır: Karagöz ve Hacivat'ın yakınları dl-
şında; mirasyedi bir tip olan Çelebi, konuşmaların en önemli
yerinde uyuklamaya başlayan Tiryaki, yaygaracı bir tip olan
Beberuhi, bir kabadayı olan Tuzsuz Deli Bekir ve yine köçek
denilen kadınlar oyundaki tiplemelerden bazılarıdır.
Bu parçada numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi
yanlışı vardır?
10. Şiirlerinde düştüğü tarihe göre 17. yüzyılda yaşamış olan şa-
ir, halk edebiyatının öncü âşıklarındandır. Divan şiiri ve aruz-
la ilgilenmemiş, tasavvufa şiirlerinde hemen hemen hiç yer
vermemiştir. Varsağı şeklinin oluşturucusu olduğu düşünü-
lür. Âşık edebiyatının en lirik şairi olup güzelleme türüyle ün-
lenmiştir. Nemçe Kralı şiiri ile tanınan şairin şiirlerinin tema-
sını genellikle güzellik ve gurbet oluşturur.
Bu parçada sözü edilen şair aşağıdakilerden hangisidir?
A) Köroğlu
B) Gevherî
C) Âşık Ömer
C) III
Rüşvet ile yarar hâkim hücceti
Hüccet ile alır kadı rüşveti
Halk bilmiyor dini şer'i sünneti
Bozuldu sikkenin tuncuna kaldık
D) ıv
Bu dörtlüğün nazım türü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Destan
B) Taşlama
D) Güzelleme
D) Karacaoğlan
E) Erzurumlu Emrah
11. Türk-islam kültürünün önemli düşünürlerinden biri Hacı
Bektaş Veli'dir. Bektaşilik tarikatının ve Yeniçeri Ocağı'nın
kurulmasına katkı sağladığı bilinmektedir. Çok sayıda halife
ve derviş yetiştirmiştir. Veli'nin insan ve kâinata dair görüş-
lerini de aktardığı bu eserde; insanın doğa ile ilişkisine yer
verilmektedir. Aslı Arapça olan eser, daha sonradan Türk-
çeye çevrilmiştir. Sekiz bâba ayrılan eserde insanın tasviri
üzerinde de durulmuştur. Dört çeşit insan olduğunu belirtir-
ken hepsinin ayrı ayrı ibadetleri, arzusu ve hâli olduğunu ak-
tarmaktadır. İnsanın önemli özellikleri arasında ilim, akıl ve
gönlün yer aldığını belirtmektedir.
Bu parçada sözü edilen eser aşağıdakilerden hangisidir?
E) Koçaklama
A) Vücutname
C) Marifetname
B) Makalat
D) Müzekkin Nüfus
12.
E) Risaletü'n Nushiyye
Halk hikâyeleriyle ilgili olarak aşağıdaki
hangisi yanlıştır?
- toplumun iç dünyasını yansıtan bir nazım biçimidir. Sev-
gi, ayrılık, kahramanlık gibi konularda söylenir. Genellikle 7,
8 veya 11'li hece kalıbıyla söylenmiştir. Bent ve kavuştak ki-
sımlarından oluşur. Bent bölümleri kavuştağın dışında kalan
asıl bölümlerdir. Bent ve kavuştaklar kendi aralarında kafiye-
lenir. Kafiye şeması genellikle aaabb / cccbb şeklinde ilerler.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
yargılardan
getirilmelidir?
A) Mâni
D) Türkü
B) Ninni
E) Ağıt
C) Destan
A)
B)
C)
D)
E)
Sevgi ve kahramanlık konuları işlenir.
Masallarda olduğu gibi kalıplaşmış ifadeler vardır.
Fasıl, döşeme, hikâyenin asıl konusu, sonuç ve dua ile
efsane bölümlerinden oluşur.
Çoğu hikâye kahraman bakış açısı ile anlatılır.
Kişiler gerçek yaşamdakilere yakındır; olağanüstülükler
oldukça sınırlıdır.
83
