@KuasarNemesis
@YildizlarLigi_
Halk Edebiyatı
2025PDF
BÖLÜM
60
I.
II.
III.
IV.
V.
27
Koşma
Mâni
ilahi
Varsağı
Güzelleme
YORUMLA
(l) Bu edebiyat âşık adı verilen halk şairleri tarafından oluş-
turulmuştur. (II) Âşıklar genellikle okuryazar değildir; ço-
ğu, şiirlerini sazla çalıp anında yani doğaçlama söylerler.
(III) Âşıklar köylerden, kasaba ve şehirlerden bir de asker
ocaklarından yetişirler. (IV) Din etkisiyle oluşturulan bir ede-
biyattır. (V) Divan edebiyatı gibi soyut bir edebiyattır.
Âşık edebiyatı ile ilgili numaralanmış cümlelerin hangi-
lerinde bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
Numaralanmış kavramlardan
biçimlerinden biri değildir?
B) II ve III
D) III ve V
hangileri halk şiiri nazım
C) III ve ıv
E) ıv ve V
z
z
4.
5.
6.
B) II ve III
D) III ve ıv
C) II ve IV
E) ıv ve V
Aşağıdakilerden hangisi, âşık tarzında yazılmış bir dört-
lük olamaz?
2.
3.
l.
II.
III.
IV.
V.
Halk edebiyatında şiirler, "saz şairi" ya da "âşık” denen
şairlerce, "kopuz” adı verilen bir sazla söylenir. (D/ Y)
Doğaçlama (irticali) olarak şiir söyleyen âşıklar, şiirleri
için bir ön hazırlık yapmazlar. (D/ Y)
Şiirlerin nazım birimi dörtlüktür ancak az da olsa türkü-
lerde ve ninnilerde üçlü, beşli birimlere rastlanır. (D/ Y)
Hecenin yanında divan şiirinden etkilenmeler sonucun-
da aruzla şiir yazan şairler de olmasına karşın bu du-
rum, asıl ölçünün hece ölçüsü olmasını değiştirmez.
Şiir dilinin yabancı dillerden tamamen arınmış Türkçe
olduğu söylenemese de halka mâl olmamış sözcükler
kullanılmamıştır. (D/ Y)
Numaralanmış cümlelerde verilen bilgilerin sonlarına "DOĞ-
RU (D) / YANLIŞ (Y)" şeklinde ifadeler eklenmiştir.
Bu ifadelerin "DOĞRU (D) / YANLIŞ (Y)”lığı aşağıdakilerin
hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?
A) Y-Y-D-Y-Y
E) Y-Y-D-D Y
Aşağıdakilerden hangisi âşık
bir bilgidir?
Y
A)
B)
C)
D)
E)
l.
II.
III.
IV.
V.
edebiyatıyla ilgili yanlış
Kökü çok eskilere dayanan bir gelenekler zinciridir.
Usta - çırak ilişkisi etrafında şekillenir.
Âşıkların çoğunun asıl ismi unutulmuş, mahlasları isim
olarak kullanılır olmuştur.
Ağıt, türkü, mâni, ninni, tekerleme başlıca nazım şekille-
ridir.
Şiirler doğaçlama olarak saz eşliğinde söylenir.
İncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif diye
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif diye
Arayı arayı bulsam izini
İzinin tozuna sürsem yüzümü
Hak nasib eylese görsem yüzünü
Ya Muhammed canım arzular seni
Bre ağalar bre beyler
Ölmeden bir dem sürelim
Gözümüze kara toprak
Dolmadan bir dem sürelim
Vara vara vardım ol kara taşa
Hasret ettin beni kavim kardaşa
Sebep ne gözden akan kanlı yaşa
Bir ayrılık, bir yoksulluk, bir ölüm
Yiğidin eyisini nerden bileyim
Yüzü güleç, kendi yaman olmalı
Kasavet serine çöktüğü zaman
Gönlünün gâmını alan olmalı
Mutasavvıf: Tasavvufla uğraşan kişidir.
İnsan-ı Kâmil: Olgun insan manasına gelen insanıkamil,
tasavvufta en yüksek dereceye çıkan kişidir.
Fenafillah: Tasavvuf ilkelerini anlatan, doğru yolu anla-
tan kişidir.
Mürit: Tasavvuf ilkelerini öğrenen kişi, öğrenci.
Mürşid: Tarikatlardaki en yüksek mertebedir. Ölmeden
önce ölmektir. Allah'a en yakın olunan aşamadır.
A)
B)
C)
D)
E)
Numaralanmış kavramlardan hangi ikisi yer değiştirirse
yapılan tanımların hepsi doğru olur?
B) ı ve III
D) III ve ıv
E) III ve V
