@KuasarNemesis
BÖLÜM
64
TEST
Nesir Türleri, Nazım Biçimleri, Nazım Türleri
ANALİZ ET
Halk edebiyatına ait nazım biçimleri ile ilgili olarak aşa-
ğıdaki yargıların hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
A)
B)
C)
D)
E)
Koşma nazım biçimi ile âşıkların söylediği varsağılar da
vardır.
Varsağı, semai ile aynı biçim özelliklerini taşır.
Âşık edebiyatı ürünü destanların son dörtlüğünde şairin
adı geçer.
Semailer işlenen konuya göre "güzelleme, taşlama...” gi-
bi adlar alır.
Koşma, halk edebiyatının en eski nazım biçimi olup dört-
lük sayısı 3-10 dörtlüktür.
2.
3.
4.
5.
6.
Aşağıdakilerin hangisinde verilenler tümüyle âşık ede-
biyatı nazım biçimidir?
A) koşma, varsağı, güzelleme, semai
B) destan, semai, devriye, mâni
C) semai, koşma, türkü, destan
D) varsağı, koşma, destan, semai
E) semai, ninni, destan, ilahi
Halk şiirinde aruz ölçüsüyle düzenlenmiş şiirler de vardır.
Bunlar divan edebiyatının halk edebiyatına etkisiyle oluş-
muştur. Örneğin
halk edebiyatında özel bir adla anılan
ve aruzla oluşturulan bu yoldaki nazım biçimlerindendir.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
Kral Midas, şarap ilâhı Baküs'e bir iyilikte bulunur. Bundan
çok memnun olan Baküs, Kral Midas'a kendisinden bir şey
dilemesini söyler. Dünya malına tamahı olan ve altını çok
seven Midas, fırsatı kaçırmaz: "Dokunduğum her şeyin al-
tın olmasını isterim" der. Baküs, onun tamahına gülerek "Pe-
ki.” der. Artık, Kral Midas, neye elini sürerse altın olur. Yer-
den bir taş alır, altın olur. Ekin başaklarını koparır, altın tane-
ler avucuna dökülür. Sevinerek sarayına koşar, kapıya doku-
nur, tokmak altın kesilir. Uşaklarına güzel bir yemek yapma-
larını emreder. Sofra, kızartmalar, meyvelerle donanır. Mi-
das büyük bir iştihla yemeklere el atar. Hepsi altın olur. İşte
o zaman hatasını anlar, pişman olur.
Bu parça aşağıdakilerin hangisinden alınmış bir örnektir?
getirilemez?
A) semai
D) divan
B) kalenderi
E) selis
C) destan
Aşağıdakilerden hangisi halk edebiyatında söyleyeni
bilinmeyen, halkın ortak malı sayılan ürünlerin oluştur-
düğü edebiyat koluna ait ürünlerden biri değildir?
A) Türkü
B) Semai
D) Bilmece
C) Ninni
A) Destan
D) Masal
B) Halk hikâyesi
E) Fıkra
C) Efsane
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışlığı yapıl-
mıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Koşma nazım biçiminde ilk dörtlük "xbyb" şeklinde kafi-
yelenebilir.
Mâniler çoğunlukla tek dörtlükten oluşur ve "aaxa" şek-
linde kafiyelenir.
Semailer de koşmaya benzer, tek farkı semailerde dört-
lükler on birli hece ölçüsüyle oluşturulur.
Nefes, deme, ayin gibi türler ilahinin tarikatlara göre aldı-
ğı farklı isimlerdir.
Kalenderi, satranç gibi nazım biçimleri âşık edebiyatında
aruz vezni ile oluşturulmuştur.
ÖSYM
Ne Sordu
Z Edeblü ol cân isen
Hakk'ı bil insan isen
Müştâk-ı Sultân isen
Var edeb öğren edeb
Bu dörtlugun nazım türü aşağıdakilerden hangisi-
dir?
A) Nutuk
B) Devriye
D) Güzelleme
C) Şathiye
E) Münacaat
2020 AYT
