@KuasarNemesis
@YildizlarLigi_
2025PDF
BÖLÜM
92
TEST
Nazım Biçimleri, Türleri
l. Aslı Arapça olan gazel sözcüğü; kadınlarla sevgi üzerine
arkadaşlık, ahbaplık etmek demektir.
II. Divan edebiyatının en ilgi çekici, en çok sevilen şiirleri
gazel nazım biçimi ile verilmiştir.
III. Gazellerde öğretici bir nitelik taşıyanlar varsa da bunlar
hem sayıca azdır hem de estetik bakımından zayıf du-
rumdadırlar.
IV. Divan edebiyatında gazelin beyitleri arasında anlam bir-
liği bulunmalıdır şeklinde bir zorunluluk vardır.
V. Gazeller kasidelere göre, daha içten, daha etkileyici
eserlerdir çünkü bunlarda, devrin büyüklerine sunulan
övgülerden beklenecek maddeye ya da mevki elde et-
meye dayanan bir çıkar düşüncesi yoktur.
Yukarıda numaralanmış cümlelerin hangisinde gazel
nazım biçimi ile ilgili bir bilgi yapılmıştır?
4.
5.
6.
ANALİZ ET
Mesnevi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Her beyit kendi arasında kafiyelenir.
B) Aruz vezninin uzun kalıplarıyla yazılır.
C) Divan şiirinin en uzun nazım biçimidir.
D) Beyitler arasında anlam bütünlüğü vardır.
E) Hikâye ve romanın divan edebiyatındaki karşılığıdır.
Aşağıdaki dizelerden hangisi bir gazelin matla beyti ola-
B) II
C) III
D) ıv
2.
A)
B)
C)
D)
Kasidede asıl konuya giriş için bir veya birkaç beyitten
oluşan geçiş bölümü
Şairin kaside içinde kendini övdüğü bölüm
• Allah'ın birliğini anlatan kasideler
Kasidelerde şairin mahlasının geçtiği bölüm
Kasidede herhangi bir kavramın tasvirinin yapıldığı bölüm
Aşağıdaki kavramlardan hangisi yukarıda verilen açık-
lamalardan herhangi biriyle eşleştirilemez?
Gitti başından gönül ol servkaddin sayesi
Ağla kim ibdara tebdil oldu ikbali senin
Ziynet için cism divarında etmezdim yeri
Çekmeseydi aşk, can levhinde timsalin senin
Kıldı zülfün tek perişan hâlimi hâlin senin
Bir gün ey bidert, sormazsın nedir hâlin senin
Tiz çekmezsin cefa tigın beni öldürmeğe
Öldürür bir gün beni âhır bu ihmalin senin
A) Münacaat
B) Taç beyit
C) Fahriye
D) Nesib
E) Girizgah
E) Garkı hûnabı ciğer kılmış gözüm merdümleri
Arzuyu hâli müşginü rühu âlin senin
Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir gazelin makta beyti
olabilir?
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde verilen bilgi doğru de-
ğildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Kaside içinde gazel söylemeye "tegazzül” denir.
Mesnevi, divan edebiyatı nazım biçimidir; öykü gibi uzun
konuları yazmakta kullanılır.
Müstezat, bir gazelin beyitleri arasına kısa mısralar ekle-
mek suretiyle yazılan nazım biçimidir.
Şarkıda dörtlüklerin sonunda tekrarlanan dizelere "naka-
rat" denir.
Gazellerin son beytine "matla” denir ve burada şairlerin
mahlası yer alır.
A)
B)
C)
D)
E)
Dest — bûsi arzusuyla ölürsem ger dostlar
Kûze eylen toprağum sunun onunla yâre su
Beni candan usandırdı cefâdan yar usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan mûradım şem'i yanmaz mı
Bir gün demez o şuh ki âyâ muradı ne
Çoktan bu kûya Nabî-i Şeyda gelir gider
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi
Olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi
Gitti başından gönül ol serv kaddin sâyesi
Ağla kim idbâra tebdil oldu ikbâlin senin
