@KuasarNemesis
@YildizlarLigi_
2025PDF
BÖLÜM
80
TEST
Halk Edebiyatı
(I) Ortak millî geleneğe bağlı bir edebiyat olan halk edebiya-
tının İslamiyet öncesi Türk şiiri geleneğini sürdüren bir yapı-
sı vardır. (II) Millî nazım birimi olan dörtlüklerle yazılan şiirler-
de, millî ölçü olan hece ölçüsü kullanılmış ve genellikle yarım
uyak tercih edilmiştir. (III) Doğal bir anlatıma sahip olan halk
edebiyatı ürünlerinde somut konular işlenmiş, içerik ve ben-
zetmeler gözleme dayalı yapılmıştır. (IV) Şiirler, cönk ya da
sığırdili adı verilen defterlere kaydedilmiştir. (IV) Aşk, ölüm,
hasret, ayrılık, doğa sevgisi, yiğitlik gibi konuların daha çok iş-
lendiği şiirlerin başlıkları bu konulara uygun olarak seçilmiştir.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
bilgi yanlışı söz konusudur?
4.
5.
KARMA
Anonim halk edebiyatındaki en kısa nazım biçimi olarak bili-
nir. Tek dörtlükten oluşan nazım şeklinin kafiye şeması aaxa
şeklindedir. Genellikle 7 'li ölçü tercih edilmiştir. İlk iki dizesi
uyağı doldurmak ya da temel düşünceye giriş yapmak için
söylenir. Temel duygu ve düşünce son iki dizede ortaya ko-
nur. Tam (düz), kesik (cinaslı), yedekli (artık), gibi farklı şekil-
lere sahiptir. Divan edebiyatındaki karşılığı tuyuğdur.
Bu parçada sözü edilen nazım şekli aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Ninni
D) Türkü
B) Mâni
C) Ağıt
E) Destan
C) III
D) ıv
2.
3.
Âşık tarzı halk edebiyatı ile ilgili aşağıdaki bilgilerden
hangisi yanlıştır?
A) Türk edebiyatında ozan-baksı geleneğinin devamı niteli-
ğinde olan âşıklar, kopuz yerine bağlamayı kullanmışlardır.
B) Kafiye kulak içindir anlayışına sahip olan âşıklar, kafiye
için ses benzerliklerini yeterli görmüşlerdir.
C) İrticalen (doğaçlama) söylenip sade bir dil kullanılan şiir-
lerde, millî ölçü olan hece ve millî birim olan dörtlük ge-
nellikle tercih edilmiştir.
D) Divan edebiyatındaki mazmun kullanımını sona erdiren
âşıklar, divan edebiyatına göre daha somut konulara yö-
nelmiş, teşbih ve teşhis dışında edebî sanatlara fazla yer
vermemiştir.
E) Koşma, semai, destan, varsağı gibi nazım şekillerinin
kullanıldığı âşık edebiyatında âşıklar, son dörtlükte tap-
şırma adı verilen mahlaslarını kullanmıştır.
Nereli olduğu hakkında kesin bilgi edinilemeyen âşık, Bo-
lu Beyi'ne karş isyanıyla bilinir. 16. yüzyılda yaşayan âşık,
âşıkların piri olarak kabul edilmiştir. Yiğitçe bir havanın hâ-
kim olduğu şiirlerinde sadece hece ölçüsünü kullanmıştır.
"Delikli demir icat oldu, mertlik bozuldu." sözüyle tanınan
âşık, koçaklamalarıyla ünlüdür.
Bu parçada sözü edilen âşık aşağıdakilerden hangisidir?
Bektaşi şairleri tarafından söylenen ilahilere nefes, Allah'tan
gelip ve yine Allah'a dönüleceğini anlatan şiirlere deme,
inançlardan teklifsizce ve alaycı bir dille söz eden ama ta-
savvufi derinlik taşıyan şiirlere şathiye, tarikata yeni girenle-
re tarikatın adabını öğretmek amacıyla yazılan didaktik şiir-
lere nutuk, Allah aşkını, peygamber sevgisini ele alan şiir-
lere ilahi denir.
Bu cümlede numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi
yanlışı vardır?
C) III
D) ıv
halk edebiyatında, atışmalarda icra edilir. Dudakların
birbirine değmesiyle çıkan harfleri kullanmadan yapılan atış-
maya denir. Âşıklar, dudaklarının arasına dik pozisyonda bir
iğne yerleştirip, doğaçlama olarak, içinde "b, f, p, m, v” harf-
leri bulunmayan sözcükler kullanarak atışırlar.
Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi
getirilmelidir?
A) Satranç
A) Âşık Ömer
B) Gevherî
D) Karacaoğlan
E) Seyranî
C) Köroğlu
B) Kalenderi
C) Nazire
D) Lebdeğmez
E) Vezniahar
