@KuasarNemesis
BÖLÜM
44
Nazım Biçimleri, Türleri
Aşağıdakilerden hangisi şarkı nazım biçiminin özellikle-
rinden biri değildir?
A)
B)
C)
D)
E)
Üçüncü dizeye "meyan” adı verilir ve bu dizenin anlam
bakımından daha özlü olmasına dikkat edilir.
Şarkıda ilk bendin dördüncü mısrası bütün bentlerde
tekrarlanmaktadır.
Divan şiirine İran edebiyatından gelen bir nazım şeklidir.
Nazım birimi, kafiye şeması bakımından koşmaya benzer.
ölçü, beste, dil ve anlatım yönünden koşmadan ayrılır.
2.
3.
Esrârını dil zamân zamân söyler imiş
Hengâme-i gamda dâstân söyler imiş
Aşk ehli olup da mihnet-i hicrâna
Ben sabr iderin diyen yalan söyler imiş
Biçim ve içerik yönünden incelendiğinde bu dizelerin
aşağıdaki nazım biçimlerinin hangisine ait bir örnekten
alındığı söylenebilir?
z
z
C) Kaside
E) Müstezat
4.
5.
6.
YORUMLA
I. Tahammül mülkünü yıktın Hülâgü Han mısın kâfir
Aman dünyayı yaktın ateş-i suzan mısın kâfir
II. Nedim-i zârı bir kâfir esir etmiş işitmiştim
Sen ol cellâd-ı din ol düşmen-i iman mısın kâfir
Bir gazelden alınan bu beyitlerle ilgili olarak aşağıdaki-
lerden hangisi söylenemez?
A) Birinci beyit matla beytidir.
B) İkinci beyit makta beytidir.
C) Telmih sanatına yer verilmiştir.
D) Uyak ve rediften yararlanılmıştır.
E) Tasavvuf konusu işlenmiştir.
Çihre-i zibâsı anun gülşen-i cândur
Halk-ı cihâna
Mâ'i ridâsı sanasın âb-ı revândur
Bâğ-ı cinâna
Mutrib-i devrân ile cânânun elinden
Nây gibi ben
Nâle vü feryâd iderin hayli zamandur
Kevn ü mekâna
(Taşlıcalı Yahya)
Bu dizeler aşağıdaki nazım biçimlerinden hangisine ör-
A) Tuyuğ
I.
II.
III.
IV.
B) Rubai
D) Gazel
nek olabilir?
A) Mesnevi
B) Muhammes
C) Tardiye
D) Müstezat
E) Gazel
Rubai nazım biçimiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi
söylenemez?
Hane ve vasıta adı verilen bölümlerden oluşur.
Beyit sayısı 33-99 arasında değişir.
Uyaklanışı "aaxa"dır, tek dörtlükten oluşur.
Gazelin mısralarına yarım mısra eklenerek kurulur.
V. Türklerin ürettiği nakaratlı bir nazım biçimidir.
Numaralanmış cümlelerde aşağıdaki nazım biçimlerinin
hangisi hakkında bilgi verilmemiştir?
A) Mesnevi
B) Tuyuğ
C) Kaside
D) Terkibibent
E) şarki
A)
B)
C)
D)
E)
İran (Fars) edebiyatından alınmış, tek dörtlükten oluşan
bir nazım biçimidir.
Kendine özgü aruz kalıplarıyla yazılır. (Bunların sayısı 24
kadardır.)
Düşüncelerin özlü bir biçimde anlatılması temeline daya-
II nazım biçimidir.
Genellikle felsefi konular, öğüt, aşk, şarap, din, tasavvuf
gibi konular işlenir.
Uyak düzeni "abab” biçimindedir.
94
