@KuasarNemesis
BÖLÜM
20
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
YORUMLA
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşuklarla ilgili bilgi
yanlışlığı yapılmıştır?
A)
B)
C)
D)
E)
Aşk, yiğitlik, doğa sevgisi konularında şölen ve sığır tö-
renlerinde kopuz eşliğinde oluşturulan şiirlerdir.
11'Ii hece ölçüsüyle yazılır ve kafiye şeması aaab, cccb
şeklindedir.
İslamiyet'ten sonra "koşma" adını almıştır, biçim ve içerik
bakımından koşmaya benzer.
Koşukların bir kısmı ilk kez Kaşgarlı Mahmut tarafından
Divanü Lügati't-Türk'te yazıya geçirilmiştir.
Halkın anlayabileceği açık, anlaşılır bir üslupla oluşturul-
muştur.
4.
5.
6.
l.
II.
III.
IV.
V.
Koşuklar, halk edebiyatındaki koşmanın karşılığıdır.
Sagular, "yuğ" adı verilen ölüm törenlerinde söylenir.
Saguların halk edebiyatındaki karşılığı mersiyedir.
Savlar dönemin özlü sözleridir, bugünkü atasözlerinin
karşılığıdır.
Bu dönemde edebiyatta en geniş yeri şiir tutar.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bil-
gi yanlışı yapılmıştır?
C) III
D) ıv
İslamiyet öncesi Türk edebiyatına ilişkin aşağıdakilerin
hangisi yanlıştır?
2.
3.
(I) Sagular da koşuklar da dörtlüklerle ve genellikle 7 'li hece
ölçüsüyle söylenir. (II) İkisinin de kafiye şeması aaab, cccb
şeklindedir. (III) Bununla birlikte saguda ölümden duyulan
acı; koşuklarda yiğitlik, aşk ve doğa sevgisi konuları işlenir.
(IV) Koşuk ve sagulardan söylendikleri döneme ait hayat tar-
zıyla ilgili bilgilere ulaşılabilir. (V) Bu şiirlerde genellikle zen-
gin kafiyenin kullanıldığı görülür.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir
bilgi yanlışı yapılmıştır?
z
z
A)
B)
C)
D)
E)
C) III
D) ıv
Saz eşliğinde doğaçlama olarak söylenen koşma, semai,
varsağı ve destan en önemli ürünlerdir.
Şiirler, "kam, baksı, şaman" adı verilen halk ozanları ta-
rafından söylenir.
Birkaç eser dışında genellikle yazı kullanılmayan, sözlü
bir dönemdir.
Şiirlerin kökeni incelendiğinde şiirlere dinî törenlerin kay-
nakilk ettiği görülür.
Şiirlerde millî ölçü olan hece ölçüsü kullanılmış, yarım
uyağa yer verilmiştir.
İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı'nda Sözlü Dönem ürünle-
ri ---- denilen sürek avı törenlerinde, ---- denilen cenaze tö-
denilen kurban kesme ve ziyafet törenlerinde
renlerinde,
söylenen şiirlerden meydana gelmiştir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere aşağıdakilerin hangi-
sinde verilenler sırasıyla getirilmelidir?
Aşağıdakilerden hangisi doğal ve yapay destan arasın-
daki farklardan biri değildir?
z
30
46
A)
B)
C)
D)
E)
sığır, sagu, yuğ
yuğ, sığır, şölen
sığır, yuğ, şölen
yuğ, şölen, sığır
şölen, yuğ, sığır
A)
B)
C)
D)
E)
Doğal destana halkın katkısı, yapma destana verilen kat-
kıdan daha azdır.
Doğal destanda anlatıcının duyguları yoktur, yapma des-
tana şairin duyguları da katılır.
Doğal destan anonimdir, yapma destanın yazarı bellidir.
Doğal destanların oluşum aşamaları vardır ve bu des-
tanlar uzun sürede oluşur, yapma destan doğrudan şair
tarafından oluşturulur.
Doğal destanlar sözlü, yapma destanlar yazılıdır.
